Bộ Tài chính vừa xin ý kiến thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với một số mặt hàng xăng, dầu và nguyên liệu sản xuất xăng, dầu. Dự thảo nghị định được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn theo quy định.
Theo tờ trình, Bộ Tài chính cho biết, trước bối cảnh tình hình thế giới đang có nhiều bất ổn, xung đột tại Trung Đông đã làm cho giá năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt biến động mạnh. Nguồn cung xăng dầu có dấu hiệu gián đoạn, giá dầu thô thế giới có xu hướng tăng cao. Các tác động này đã bắt đầu ảnh hưởng đến nguồn cung và thị trường xăng dầu trong nước.
Theo Bộ Tài chính, xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã tác động mạnh đến tình hình kinh doanh xăng dầu tại Việt Nam và thế giới.
Eo biển Hormuz hiện bị Iran phong tỏa khiến khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ nguồn dầu thô tại các nước Trung Đông không thể đi qua eo biển này đến các nhà máy lọc dầu, đặc biệt đối với khu vực châu Á.
Hậu quả là các nhà máy lọc dầu trong khu vực châu Á phải cắt giảm công suất, mở kho dự trữ dầu thô và hạn chế, dừng xuất khẩu sản phẩm xăng dầu. Nguồn sản phẩm khan hiếm khiến giá xăng dầu tại thị trường Singapore bị đẩy lên rất cao, nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.
Tương tự như trường hợp của các nhà máy lọc dầu khu vực châu Á, một số nhà máy lọc dầu trong nước cũng gặp khó khăn khi nguồn cung dầu thô từ nước ngoài có nguy cơ thiếu hụt, dẫn tới việc khó có thể thực hiện được các hợp đồng giao hàng hiện hữu.
Các nhà cung cấp trong khu vực cũng đang xem xét tuyên bố bất khả kháng nếu tình trạng trên kéo dài khiến các nhà máy lọc dầu không đủ nguồn dầu thô để sản xuất ra sản phẩm.
Hiện nguồn xăng dầu nhập khẩu vào Việt Nam hầu hết từ các nước ASEAN và Hàn Quốc với mức thuế suất chủ yếu là 0% theo các hiệp định thương mại tự do (FTA). Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn cung chung cả thế giới gặp khó thì việc mua xăng dầu thành phẩm từ các thị trường này cũng sẽ gặp khó khăn.
Nếu tình trạng này kéo dài, nguồn nhập khẩu thay thế vừa khan hiếm vừa bị đội giá kép, thậm chí có thể không có hàng để nhập khẩu, nguồn cung trong nước gặp khó khăn sẽ dẫn đến bất lợi trong việc bảo đảm nguồn cung và bình ổn giá xăng dầu trong nước.
Do đó, Bộ Công Thương đã đề xuất giải pháp điều chỉnh mức thuế nhập khẩu MFN đối với các mặt hàng xăng, dầu bằng 0% gửi Bộ Tài chính tổng hợp, hoàn thiện dự thảo Nghị định và thời gian áp dụng đến ngày 30/4/2026.
Theo cơ quan soạn thảo, việc ban hành dự thảo Nghị định nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, đảm bảo cân đối nhu cầu sử dụng năng lượng trước mắt với dự trữ năng lượng lâu dài. Đồng thời, đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô để góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”.
Đề xuất giảm thuế suất MFN từ 10% xuống 0%
Bộ Tài chính đề xuất, giảm thuế suất MFN từ 10% xuống 0% đối với xăng động cơ không pha chì (thuộc các mã HS 2710.12.21, 2710.12.22, 2710.12.24, 2710.12.25) và các chế phẩm dùng để pha chế xăng động cơ như naphtha, reformate (mã HS 2710.12.80).
Thuế nhập khẩu MFN cũng được Bộ Tài chính đề xuất giảm từ 7% xuống 0%. Bao gồm các mặt hàng nhiên liệu diesel, các loại dầu nhiên liệu, nhiên liệu động cơ máy bay và kerosine.
Cùng với đó, nhóm mặt hàng giảm thuế suất nhập khẩu MFN từ 3% xuống 0%, bao gồm xylen, condensate, P-xylen. Còn hydrocarbon mạch vòng loại khác thuộc mã HS 2902.90.90 giảm thuế suất thuế nhập khẩu MFN từ 2% xuống 0%.
Theo tính toán, dự kiến giảm thu ngân sách nhà nước tính theo kim ngạch nhập khẩu năm 2025 là khoảng 1.024 tỷ đồng.
Dự kiến Nghị định sẽ có hiệu lực từ ngày ký đến hết ngày 30/4/2026. Trường hợp cần kéo dài thời gian áp dụng, Bộ Công Thương sẽ có ý kiến đề xuất để Bộ Tài chính chủ trì, tổng hợp trình Chính phủ ban hành Nghị quyết để kéo dài thời gian có hiệu lực của Nghị định.
