Bộ Công Thương muốn nâng tỷ lệ bao tiêu đầu ra điện gió ngoài khơi từ 80% lên 90%, VinEnergo muốn 100%

Bộ Công Thương đang thực hiện dự thảo Nghị quyết về tháo gỡ khó khăn phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030. Trong đó, có nhiều quy chế về điện gió ngoài khơi.

Một trong những thay đổi so với Nghị định 58/2025 là con số bao tiêu sản phẩm được nâng lên 90% đối với các dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư trước ngày 1/1/2030 và hoàn thành, phát điện trước ngày 1/1/2032.

Con số 80% vẫn được áp dụng với các dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư trước ngày 1/1/2032 và hoàn thành, phát điện trước ngày 1/1/2036.

Đóng góp ý kiến về dự thảo này, VinEnergo thuộc hệ sinh thái Vingroup (HoSE: VIC) đề xuất các nhà máy điện gió ngoài khơi được ưu tiên huy động tối đa toàn bộ công suất khả dụng , trừ trường hợp hệ thống điện gặp sự cố, hạn chế truyền tải, hoặc vì lý do an ninh năng lượng quốc gia.

Lý do là dự án điện gió ngoài khơi có tính đặc thù về vận hành (phụ thuộc thời tiết, gió mùa) và chi phí đầu tư rất cao. Nếu không được ưu tiên huy động sẽ dẫn tới lãng phí nguồn lực quốc gia, ảnh hưởng an ninh năng lượng.

Về thời hạn của bao tiêu sản phẩm, VinEnergo cho rằng thời hạn 15 năm là chưa hợp lý và đề xuất 25 năm. Lý do là để phù hợp với thực tế triển khai điện gió ngoài khơi.

Ý kiến của VinEnergo giống với mong muốn của Tập đoàn Copenhagen Infrastructure Partners (CIP) của Đan Mạch, một trong những ông lớn toàn cầu về năng lượng tái tạo.

CIP đã tham gia vào thị trường Việt Nam từ năm 2019 khi Việt Nam có các dự định khởi tạo dự án điện gió ngoài khơi. CIP cho biết phần lớn vùng nước dọc bờ biển Việt Nam khá nông nên có thể xây dựng các công trình trực tiếp xuống đáy biển với chi phí hợp lý, không phức tạp và tốn kém như các công trình nổi trên mặt nước.

CIP cho rằng con số 80% của bao tiêu sản phẩm chưa đủ hấp dẫn để thu hút đầu tư. Ví dụ, năng lượng hóa thạch, bao gồm LNG, có thể được dự trữ và sử dụng theo nhu cầu. Còn việc dự trữ điện gió không dễ dàng nếu không dùng pin lưu trữ hay thủy điện tích năng (vốn rất phức tạp và tốn kém chi phí). Không thể cất trữ gió nên việc không tiêu thụ tối đa sản lượng điện gió là lãng phí.

CIP cũng cho rằng con số 15 năm là chưa đủ thời gian cho sản lượng điện theo hợp đồng. Kể cả khi bao tiêu sản phẩm là 100% thì khoảng thời gian phù hợp nên là 20 năm, vì Việt Nam là thị trường mới và có nhiều điều chưa rõ ràng.

Ngược lại, việc có hợp đồng sản lượng điện với ưu đãi quá mức, giống như trường hợp điện mặt trời trước đây của Việt Nam đã gây ra nhiều vấn đề, như vượt quá công suất được phê duyệt gần 20 lần.