ThS Lê Quang Trí, Điều dưỡng trưởng Trung tâm cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai thông tin, số ca cấp cứu tăng mạnh từ mùng 2 Tết. Nếu ngày thường tiếp nhận khoảng 300 ca/ngày thì những ngày qua Trung tâm cấp cứu A9 tiếp nhận trung bình 400 ca/ngày. Không ít bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng, các y bác sĩ phải căng mình xử trí, phân luồng và hồi sức tích cực.
Theo các bác sĩ, điểm khác biệt rõ rệt trong dịp Tết năm nay là tai nạn giao thông giảm, trong khi các bệnh lý nội khoa lại gia tăng mạnh. Đáng chú ý nhất là số ca viêm tụy cấp tăng mạnh, trong đó, khoảng 60% số ca viêm tụy cấp nhập viện dịp Tết có liên quan đến việc sử dụng rượu bia trong các cuộc liên hoan, tiệc tùng. Nhiều bệnh nhân uống rượu bia kéo dài, lượng lớn trong thời gian ngắn, khiến tụy bị tổn thương nghiêm trọng, dẫn đến viêm tụy cấp với diễn biến nhanh và nguy hiểm.
Đáng lo ngại, không ít trường hợp viêm tụy cấp nhập viện còn kèm theo bệnh nền mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh gan, rối loạn mỡ máu. Những yếu tố này khiến việc điều trị trở nên phức tạp, thời gian nằm viện kéo dài, nguy cơ biến chứng cao hơn so với bệnh nhân trẻ, khỏe mạnh.
Trung tâm cấp cứu A9 tiếp nhận số bệnh nhân tăng vọt so với ngày thường (Ảnh: Nld).
Viêm tụy cấp là gì?
Theo bác sĩ Bệnh viện Thu Cúc, viêm tụy cấp là trường hợp cấp tính, tuyến tụy bị tổn thương gây viêm phù nề, hoại tử tụy cấp. Tuyến tụy nằm phía sau dạ dày, bên cạnh ruột non, có nhiệm vụ giải phóng enzyme tiêu hóa vào ruột non, giúp tiêu hóa thức ăn. Ngoài ra, tuyến tụy còn giải phóng insulin và glucagon vào máu, giúp kiểm soát năng lượng trong cơ thể. Viêm tụy cấp là tình trạng tổ chức viêm đột ngột, kéo dài trong thời gian ngắn. Bệnh nhân có những triệu chứng từ nhẹ đến nặng, có thể ảnh hưởng đến tính mạng.
Tại sao uống rượu gây viêm tụy cấp?
Ngoài những nguyên nhân gây viêm tụy cấp như sỏi mật, rối loạn chuyển hóa, thuốc, nhiễm trùng, chấn thương, phẫu thuật… thì có một nguyên nhân phổ biến thường gặp đó là rượu.
Khi cơ thể sử dụng nhiều rượu, làm tăng lượng enzym, gây bất ổn các hạt lysosomal và zymogen. Cùng với hiện tượng tăng liên tục quá tải canxi và kích hoạt các tế bào hình sao của tụy, có thể dẫn tới viêm tụy cấp. Ngoài ra, rượu làm tăng xu hướng hình thành các nút protein trong các ống tụy, làm thay đổi nồng độ protein tạo sỏi và tăng độ nhớt của dịch tụy. Điều này gây tắc nghẽn và cuối cùng là teo nang tuyến.
Các triệu chứng cảnh báo viêm tụy cấp thường gặp
Bệnh nhân viêm tụy cấp sẽ có một số triệu chứng điển hình cảnh báo như:
- Đau bụng, chướng bụng, cơn đau bụng cấp vùng thượng vị, hạ sườn trái hoặc phải, đau lan ra sau lưng.
- Buồn nôn, nôn, tiêu chảy hoặc bí trung đại tiện
- Hội chứng nhiễm trùng: bệnh nhân sốt, nhiễm trùng nhiễm độc, bụng chướng, đau lan rộng, có xuất huyết nội, mảng bầm tím quanh rốn hoặc vùng hông…
- Vàng da
Biến chứng của viêm tụy cấp do rượu
Viêm tụy cấp có thể để lại những biến chứng, trong đó nghiêm trọng như:
- Áp xe tụy: Bệnh nhân có dấu hiệu nhiễm trùng nặng, sốt cao 39 - 40℃ kéo dài trên 1 tuần. Đặc biệt, khi ấn vùng tụy rất đau, khám có mảng gồ lên, xác định khối áp xe bằng siêu âm hay chụp cắt lớp tỷ trọng.
- Nang giả tụy: Vào tuần thứ 2 – 3, bệnh nhân xuất hiện khối ấn căng và tức ở vùng tụy. Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số amylase còn cao 2 - 3 lần, siêu âm có khối echo trống, chụp CT có dấu hiệu tương tự.
- Tràn dịch màng bụng: Bệnh nhân có hiện tượng tràn dịch ổ bụng, do thủng hay vỡ ống tụy hay nang giả tụy vào trong ổ bụng. Thường thì nguyên nhân xuất huyết, hoại tử mạch máu làm xuất huyết trong ổ bụng.
- Suy hô hấp: Bệnh nhân có tràn dịch màng phổi nhất là đáy phổi trái, xẹp phổi. Bệnh nhân có thể suy hô hấp nếu không được điều trị kịp thời.
Do đó, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần hạn chế tối đa việc sử dụng rượu, bia, thuốc lá trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt trong các dịp lễ, Tết để giảm nguy cơ viêm tụy cấp và các biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe.
