Tỷ phú công nghệ Nam Phi Mark Shuttleworth. Ảnh BI
Tỷ phú công nghệ Nam Phi Mark Shuttleworth, người đầu tiên của châu Phi bay vào vũ trụ, từng gây chú ý không chỉ bởi thành công trong lĩnh vực công nghệ mà còn bởi quyết định thưởng hậu hĩnh cho toàn bộ nhân viên sau khi bán công ty.
Năm 1999, Shuttleworth bán công ty Thawte Consulting với giá 575 triệu USD, tương đương khoảng 3,5 tỷ rand theo tỷ giá khi đó. Sau thương vụ, ông quyết định trao khoản thưởng Giáng sinh trị giá 1 triệu rand cho mỗi nhân viên, bất kể vị trí công việc.
Toàn bộ 57 nhân viên của Thawte đều nhận được khoản thưởng này, trong đó có hai nhân viên vệ sinh văn phòng và một người làm vườn. Theo Shuttleworth, thành công của công ty là kết quả đóng góp của tất cả mọi người, không chỉ riêng đội ngũ kỹ sư hay các lãnh đạo cấp cao.
Khoản tiền đã tạo ra bước ngoặt lớn trong cuộc sống của nhiều nhân viên. Với một số người, đây là lần đầu tiên họ có được sự bảo đảm tài chính và cơ hội thay đổi tương lai.
Mark Shuttleworth sinh ngày 18/9/1973 tại thị trấn Welkom, Nam Phi. Sau đó, ông chuyển đến Cape Town và trải qua phần lớn thời thơ ấu tại đây.
Ông từng theo học Western Province Preparatory School, rồi tiếp tục học tại Bishops College. Năm 1991, Shuttleworth giữ vị trí trưởng học sinh của trường.
Sau khi tốt nghiệp trung học, ông theo học Đại học Cape Town và lấy bằng Cử nhân Khoa học Kinh doanh, chuyên ngành Tài chính và Hệ thống Thông tin.
Năm 1995, khi vẫn còn là sinh viên, Shuttleworth thành lập công ty công nghệ đầu tiên mang tên Thawte Consulting. Những ngày đầu, ông vận hành công ty ngay trong gara của gia đình.
Thawte sau đó chuyển hướng sang phát triển các giải pháp bảo mật Internet phục vụ thương mại điện tử. Công ty trở thành doanh nghiệp đầu tiên ngoài Mỹ phát triển máy chủ thương mại điện tử có mức độ bảo mật hoàn chỉnh.
Thành công nhanh chóng của Thawte đã đưa Shuttleworth trở thành một trong những tỷ phú trẻ nhất thế giới. Khi bán công ty năm 1999, ông mới 26 tuổi.
Năm 2002, Shuttleworth tiếp tục trở thành tâm điểm chú ý khi tham gia chuyến bay bằng tàu Soyuz của Nga tới Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS). Ông là người châu Phi đầu tiên bay vào không gian và là một trong những du khách vũ trụ đầu tiên trên thế giới.
Tỷ phú công nghệ Nam Phi đam mê du hành vũ trụ. Ảnh Newsday
Trước chuyến bay, Shuttleworth dành một năm huấn luyện, học tiếng Nga và trải qua bảy tháng đào tạo tại Star City, trung tâm huấn luyện phi hành gia của Nga. Ông đủ điều kiện hoạt động như một nhà du hành vũ trụ Nga trước khi lên quỹ đạo.
Trong thời gian ở ISS, Shuttleworth tham gia nhiều thí nghiệm khoa học, trong đó có nghiên cứu về tác động của môi trường không trọng lực đối với sự phát triển của tế bào gốc và phôi. Ông cũng tham gia thử nghiệm kết tinh protein HIV trong môi trường không trọng lực nhằm giúp các nhà khoa học quan sát rõ hơn cấu trúc của virus.
Hình ảnh Shuttleworth lơ lửng trong trạng thái không trọng lực, giơ cao lá cờ Nam Phi, từng trở thành biểu tượng đáng nhớ của đất nước này vào đầu những năm 2000.
Tỷ phú công nghệ Shuttleworth lơ lửng trong trạng thái không trọng lực, giơ cao lá cờ Nam Phi. Ảnh Newsday
Sau khi bán Thawte, Shuttleworth thành lập quỹ đầu tư Here Be Dragons Venture Capital vào năm 2000 để hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp. Ông cũng sáng lập Shuttleworth Foundation, tổ chức phi lợi nhuận thúc đẩy đổi mới trong giáo dục tại châu Phi.
Sau đó, ông thành lập Canonical, công ty đứng sau hệ điều hành mã nguồn mở Ubuntu. Ubuntu đã trở thành một trong những bản phân phối Linux phổ biến nhất thế giới, được sử dụng rộng rãi trên máy tính cá nhân, điện toán đám mây, Internet vạn vật và trong môi trường doanh nghiệp.
Những năm gần đây, Shuttleworth chuyển sự quan tâm sang bảo tồn môi trường và phát triển du lịch bền vững. Ông hiện sống tại London, Anh, đồng thời duy trì hoạt động tại đảo Man và mang quốc tịch kép Nam Phi - Anh.
