Lãi suất qua đêm xuống đáy 6 tháng
Một diễn biến đáng chú ý trên thị trường tiền tệ là lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm đã giảm mạnh về vùng thấp nhất trong nhiều tháng gần đây.
Theo Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, lãi suất vay mượn qua đêm giữa các ngân hàng trong phiên 28/7 đã giảm xuống dưới 2,2%/năm, mức thấp nhất kể từ đầu năm và cũng là phiên thứ hai liên tiếp duy trì ở vùng đáy.
Tuy nhiên, lãi suất ở các kỳ hạn dài hơn vẫn ở mức cao. Cụ thể, lãi suất kỳ hạn một tuần ở mức 4,53%/năm, hai tuần 5,23%/năm và một tháng 6,84%/năm.
Ảnh chụp màn hình lãi suất liên ngân hàng. Nguồn: SBV
Khoảng cách lớn giữa lãi suất qua đêm và các kỳ hạn dài cho thấy thanh khoản ngắn hạn của hệ thống ngân hàng đã được cải thiện đáng kể, song các tổ chức tín dụng vẫn thận trọng với triển vọng nguồn vốn trong thời gian tới.
Nói cách khác, việc lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt chủ yếu giúp giảm chi phí vay vốn ngắn hạn giữa các ngân hàng, trong khi chưa giải quyết được tình trạng mất cân đối mang tính cơ cấu giữa tín dụng và huy động vốn trên thị trường dân cư.
Tiền gửi dân cư lập kỷ lục nhưng vẫn không theo kịp tăng trưởng tín dụng
Thực tế, tiền gửi của người dân vẫn tiếp tục tăng lên mức cao nhất từ trước đến nay.
Theo số liệu mới công bố của NHNN, đến cuối tháng 5/2026, tiền gửi của khu vực dân cư tại các tổ chức tín dụng đạt hơn 10,82 triệu tỷ đồng, tăng 108.197 tỷ đồng so với tháng trước và tăng 4,76% so với cuối năm 2025. Đây cũng là mức cao nhất kể từ trước đến nay.
Trong khi đó, tiền gửi của các tổ chức kinh tế đạt hơn 6,16 triệu tỷ đồng, tăng so với tháng trước nhưng vẫn thấp hơn 0,2% so với cuối năm 2025.
Tổng phương tiện thanh toán tháng 5/2026. Ảnh: SBV
Diễn biến trên cho thấy ngân hàng vẫn là kênh giữ tiền được người dân ưu tiên, trong bối cảnh lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng đã lên tới hơn 9%/năm đối với các khoản tiền gửi từ 6 tháng trở lên.
Dù vậy, tốc độ tăng trưởng huy động vốn vẫn chưa đuổi kịp cho vay.
Theo Cục Thống kê, tính đến ngày 26/6/2026, huy động vốn của các tổ chức tín dụng tăng 5,02% so với cuối năm 2025, trong khi tăng trưởng tín dụng đạt 7,41%. Như vậy, tín dụng đang tăng nhanh hơn huy động khoảng 2,4 điểm phần trăm.
Báo cáo tài chính quý II/2026 của các ngân hàng cũng cho thấy sự lệch pha này.
Tại Techcombank, sau 6 tháng đầu năm, tăng trưởng tín dụng đạt 11,6%, trong khi tiền gửi khách hàng đạt 697.413 tỷ đồng, tăng 4,8% so với cuối năm 2025. Tỷ lệ cho vay trên tiền gửi (LDR) ở mức 80,1%, còn tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn tăng lên 27,8%.
VPBank ghi nhận dư nợ tín dụng đạt gần 1,06 triệu tỷ đồng, tăng 24,6% so với cuối năm trước. Trong khi đó, tiền gửi khách hàng và giấy tờ có giá hợp nhất đạt gần 902.000 tỷ đồng, tăng 22,7%. Dù huy động tăng mạnh, tốc độ này vẫn thấp hơn tăng trưởng tín dụng, đưa tỷ lệ cho vay trên huy động của ngân hàng lên 84,5%.
Tại LPBank, huy động vốn thị trường 1 đạt 432.535 tỷ đồng, tăng 8% so với đầu năm, trong khi dư nợ cho vay khách hàng đạt 429.465 tỷ đồng, tăng 10%. Riêng trong quý II, dư nợ tín dụng của ngân hàng tăng thêm khoảng 26.000 tỷ đồng.
ACB cũng ghi nhận xu hướng tương tự khi dư nợ cho vay khách hàng đạt 668.147 tỷ đồng, tăng 11,1% so với đầu năm. Trong khi đó, tiền gửi khách hàng đạt 627.825 tỷ đồng, tăng 7,6%. Tỷ lệ cho vay trên tiền gửi (LDR) theo quy định của NHNN ở mức khoảng 80%, cho thấy tín dụng tiếp tục tăng nhanh hơn huy động.
Tại VIB, dư nợ tín dụng đạt 387.000 tỷ đồng, tăng khoảng 10% so với đầu năm, trong khi tiền gửi khách hàng đạt gần 303.000 tỷ đồng, tăng khoảng 7%. Tỷ lệ LDR của ngân hàng tiếp tục duy trì trên 100%, thuộc nhóm cao nhất hệ thống.
HDBank ghi nhận dư nợ tín dụng đạt khoảng 549.000 tỷ đồng, tăng hơn 18% so với đầu năm. Trong khi đó, huy động vốn từ khách hàng đạt khoảng 466.000 tỷ đồng, tăng trên 16%, thấp hơn tốc độ mở rộng tín dụng.
Đối với MB, dư nợ cho vay khách hàng đạt khoảng 891.000 tỷ đồng, tăng trên 14% so với đầu năm. Trong khi đó, tiền gửi khách hàng đạt khoảng 804.000 tỷ đồng, tăng ở mức một chữ số, phản ánh áp lực huy động vốn vẫn hiện hữu khi tín dụng tăng nhanh.
Lãi suất qua đêm về vùng đáy 6 tháng, mặt bằng lãi suất vẫn ít dư địa hạ nhiệt
Số liệu của Chứng khoán ACBS tiếp tục cho thấy bức tranh tương tự.
Theo ACBS, cập nhật đến ngày 10/7, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt 7,91% so với đầu năm, cao hơn đáng kể mức tăng 6,07% của huy động vốn. Chênh lệch giữa quy mô tín dụng và huy động của toàn hệ thống hiện ước khoảng 2,7 triệu tỷ đồng.
Từ đó, nhóm phân tích ACBS cho rằng mặt bằng lãi suất trong nước sẽ khó có nhiều dư địa giảm trong ngắn hạn. Không chỉ chịu áp lực từ tốc độ tăng trưởng tín dụng, hệ thống ngân hàng còn phải giải quyết sự mất cân đối về kỳ hạn giữa nguồn vốn đầu vào và nhu cầu vay vốn.
Quan điểm này cũng được phản ánh trong báo cáo thị trường tiền tệ tháng 6 của MBS.
Theo MBS, lãi suất huy động bình quân kỳ hạn 12 tháng của các ngân hàng thương mại vẫn ở khoảng 8,4%/năm, cao hơn 2,59 điểm phần trăm so với đầu năm. Mức lãi suất này phản ánh nhu cầu duy trì nguồn vốn ổn định để đáp ứng tốc độ mở rộng tín dụng.
Các chuyên gia MBS nhận định việc duy trì mặt bằng lãi suất huy động cao sẽ tiếp tục tạo áp lực lên chi phí vốn, qua đó gây sức ép lên biên lãi ròng (NIM). Trong khi đó, yêu cầu tiếp tục giảm hoặc ổn định lãi suất cho vay khiến các ngân hàng khó chuyển toàn bộ phần chi phí vốn gia tăng sang khách hàng, khiến NIM tiếp tục chịu áp lực.
