Thời tiết giao mùa cũng là thời điểm các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo nên ưu tiên những món ăn thanh nhẹ, nhiều nước, giàu vitamin và khoáng chất để giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với thời tiết oi bức.
Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm - nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, thời tiết nắng nóng làm cơ thể tăng tiết mồ hôi, kéo theo sự thất thoát nước và chất điện giải. Vì vậy, ngoài uống đủ nước, mỗi người nên tăng cường rau xanh, trái cây và các món canh để bổ sung vitamin, khoáng chất cũng như hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn (theo Báo Sức khỏe & Đời sống).
Dưới đây là 5 thực phẩm rất phù hợp để bổ sung vào thực đơn mùa hè.
1. Củ sen - nguyên liệu dân dã cho bát canh ngọt mát
Củ sen từ lâu đã là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món ăn của người Việt. Loại củ này chứa nhiều chất xơ, vitamin C, kali và các hợp chất chống oxy hóa, giúp bữa ăn thêm cân bằng và dễ tiêu hóa.
Một trong những món được nhiều gia đình yêu thích là canh củ sen hầm xương. Để món canh ngon, nên chọn những củ sen ngắn, thân dày, còn tươi. Sau khi gọt vỏ, cắt khúc rồi ngâm ngay trong nước có vài giọt giấm để hạn chế thâm.
Phần xương nên chần sơ với gừng và hành để loại bỏ tạp chất trước khi đem hầm khoảng 1,5 - 2 giờ. Sau đó mới cho củ sen vào ninh thêm khoảng 45 - 60 phút. Nhiều đầu bếp cũng lưu ý chỉ nên nêm muối vào cuối quá trình nấu để nước dùng giữ được vị ngọt tự nhiên. Một bát canh củ sen nóng với nước dùng trong, vị thanh và củ sen mềm bùi rất thích hợp trong những ngày cơ thể mệt mỏi vì nắng nóng.
2. Nấm tuyết và hạt sen - món chè nhẹ nhàng cho ngày oi bức
Nếu muốn đổi vị, chè nấm tuyết hạt sen là lựa chọn được nhiều gia đình yêu thích. Nấm tuyết sau khi ngâm nở nên xé thật nhỏ để khi nấu dễ tiết chất keo tự nhiên. Kết hợp cùng hạt sen, táo đỏ và một ít kỷ tử sẽ tạo nên món chè có vị ngọt dịu, thanh mát.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, nấm tuyết chứa polysaccharide và chất xơ hòa tan, trong khi hạt sen cung cấp protein thực vật, vitamin nhóm B cùng nhiều khoáng chất.
Để món chè đạt độ sánh đẹp, nên cho đủ nước ngay từ đầu, ninh nhỏ lửa khoảng một giờ rồi mới thêm đường phèn và kỷ tử vào những phút cuối. Món chè này có thể dùng nóng hoặc để lạnh đều ngon, đặc biệt thích hợp làm món tráng miệng trong mùa hè.
3. Bí đao - thực phẩm giàu nước, dễ chế biến
Nhắc đến thực đơn mùa nóng, khó có thể bỏ qua bí đao. Hơn 90% thành phần của bí đao là nước, đồng thời cung cấp vitamin C, kali và lượng calo khá thấp nên rất phù hợp cho những người muốn ăn nhẹ nhàng.
Canh bí đao nấu tôm khô là món ăn vừa đơn giản vừa giàu hương vị. Tôm khô nên ngâm nước ấm khoảng 15 phút rồi xào sơ với hành và gừng trước khi cho nước vào nấu. Bí đao cắt lát mỏng chỉ cần nấu khoảng 5 - 7 phút là vừa chín tới, giữ được độ trong và vị ngọt tự nhiên. Ngoài nấu canh, bí đao còn có thể hấp, luộc hoặc xào cùng thịt nạc để đổi vị.
4. Rau má - món rau giải nhiệt quen thuộc
Rau má là loại rau xuất hiện nhiều trong mùa hè và được nhiều người Việt sử dụng dưới dạng rau ăn hoặc nước ép.
Loại rau này chứa nhiều vitamin A, vitamin C cùng các hợp chất chống oxy hóa. Khi dùng với lượng hợp lý trong chế độ ăn cân đối, rau má góp phần bổ sung nước và chất xơ cho cơ thể.
Rau má có thể nấu canh với thịt băm, ăn sống hoặc xay lấy nước uống. Tuy nhiên, không nên lạm dụng nước rau má mỗi ngày với lượng lớn vì bất kỳ thực phẩm nào cũng cần sử dụng điều độ.
5. Mướp - món ăn thanh nhẹ cho bữa cơm gia đình
Mướp cũng là loại quả rất phổ biến vào mùa hè. Mướp chứa nhiều nước, vitamin C và chất xơ, dễ kết hợp với nhiều nguyên liệu như tôm, cua, thịt nạc hoặc nấu canh.
Canh mướp nấu tôm là món ăn vừa nhanh gọn vừa thanh mát, giúp bữa cơm bớt ngấy trong những ngày nhiệt độ tăng cao. Ngoài ra, mướp xào nấm hoặc mướp hấp cũng là những lựa chọn phù hợp với người lớn tuổi và trẻ nhỏ.
Muốn khỏe mùa hè, đừng chỉ trông chờ vào thực phẩm
Các chuyên gia cho rằng không có loại thực phẩm nào có thể thay thế một chế độ ăn uống cân bằng.
Bên cạnh việc bổ sung những món ăn giàu nước như củ sen, bí đao, mướp hay rau má, mỗi người cũng cần uống đủ nước, hạn chế đồ uống có đường, giảm thực phẩm quá nhiều dầu mỡ và ngủ đủ giấc.
Đặc biệt, nếu thường xuyên xuất hiện các triệu chứng như ho kéo dài, khó thở, đầy bụng, táo bón hoặc các vấn đề tiêu hóa nghiêm trọng, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám thay vì chỉ dựa vào chế độ ăn.
Một bữa cơm mùa hè không cần quá cầu kỳ. Chỉ cần có một bát canh củ sen ngọt thanh, bát canh bí đao mát lành hay chén chè hạt sen nấm tuyết tráng miệng, cơ thể đã được bổ sung thêm nước, chất xơ cùng nhiều dưỡng chất cần thiết. Duy trì thói quen ăn đa dạng, kết hợp nghỉ ngơi hợp lý và vận động thường xuyên mới là "bí quyết vàng" giúp cơ thể khỏe mạnh, vượt qua những ngày nắng nóng kéo dài.
