Một số món ăn quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày tưởng chừng vô hại nhưng lại là "gánh nặng âm thầm" cho thận.
Nếu tiêu thụ thường xuyên, những thực phẩm này có thể khiến thận suy yếu dần theo thời gian, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm như viêm thận, sỏi thận, thậm chí suy thận.
Thận - cơ quan nhỏ nhưng giữ vai trò lớn
Thận có vai trò rất lớn với cơ thể (Ảnh: Getty).
Thận là cơ quan kích thước chỉ bằng nắm tay, nhưng thực hiện nhiều chức năng thiết yếu như lọc máu, đào thải chất độc, cân bằng nước - điện giải, sản xuất hormone điều hòa huyết áp và hỗ trợ tạo hồng cầu. Tuy nhiên, thận cũng là cơ quan dễ bị "quá tải" nếu chế độ ăn uống không hợp lý.
Theo National Kidney Foundation, phần lớn các bệnh lý thận mạn tính không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Điều này khiến người bệnh không biết rằng những gì mình ăn hằng ngày có thể âm thầm làm suy giảm chức năng thận.
Dưới đây là 5 nhóm thực phẩm phổ biến nhưng nếu lạm dụng sẽ khiến thận đuối sức:
1. Nước ngọt
Uống nhiều nước ngọt tạo gánh nặng cho thận (Ảnh: Getty).
Các loại nước ngọt có màu sẫm, nước tăng lực có thể chứa phốt pho dạng phụ gia, giúp tăng vị và kéo dài thời hạn sử dụng.
Theo Times of India, loại phốt pho này dễ hấp thụ hơn so với phốt pho tự nhiên trong thực phẩm, từ đó làm tăng nhanh nồng độ phốt pho trong máu - yếu tố nguy cơ lớn đối với người bệnh thận.
Một nghiên cứu trên Journal of Renal Nutrition chỉ ra rằng lượng phốt pho cao trong khẩu phần ăn có liên quan đến tốc độ suy giảm chức năng thận ở bệnh nhân bệnh thận mạn.
Khuyến cáo: Người có nguy cơ mắc bệnh thận nên tránh các loại nước ngọt, thay thế bằng nước lọc, nước ép trái cây tươi hoặc các loại trà thảo mộc không đường.
2. Thực phẩm chế biến sẵn
Mì ăn liền, xúc xích, khoai tây chiên, bánh kẹo đóng gói... đều nằm trong nhóm thực phẩm siêu chế biến, chứa nhiều natri, chất béo bão hòa, đường bổ sung và phụ gia, gây gánh nặng lớn cho hệ bài tiết.
Nghiên cứu công bố trên American Journal of Kidney Diseases cho thấy: người ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn có nguy cơ mắc bệnh thận cao hơn 24% so với người ít tiêu thụ nhóm này.
Lời khuyên: Ưu tiên thực phẩm tươi, nguyên chất như rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt. Luôn đọc nhãn dinh dưỡng để kiểm soát lượng natri và phụ gia nạp vào cơ thể.
3. Thịt đỏ
Không nên lạm dụng thịt đỏ vì có thể gây gánh nặng cho thận (Ảnh: Getty).
Thịt đỏ như thịt bò, cừu, lợn... là nguồn protein dồi dào. Tuy nhiên, khi tiêu thụ quá mức, cơ thể sẽ sản sinh nhiều chất thải như ure và creatinine, buộc thận phải hoạt động cật lực để loại bỏ.
Tổ chức Thận Quốc gia Mỹ (NKF) cảnh báo: Chế độ ăn quá giàu protein động vật có thể làm tăng tốc độ tiến triển của bệnh thận mạn, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc người có yếu tố nguy cơ.
Giải pháp thay thế: Chuyển sang protein dễ tiêu hóa như đậu, đỗ, cá, sữa chua ít béo… để giảm tải cho thận mà vẫn đảm bảo đủ dinh dưỡng.
4. Nội tạng động vật
Hạn chế tần suất ăn các món nội tạng, đặc biệt nếu bạn từng có tiền sử sỏi thận, bệnh gout hoặc gia đình có người mắc bệnh thận (Ảnh: Getty).
Gan, thận, lòng, óc… chứa nhiều purin, chất sẽ phân hủy thành axit uric trong máu. Khi axit uric tăng cao, dễ hình thành sỏi thận hoặc gây bệnh gout, đặc biệt ở người có chức năng thận yếu.
Theo Mayo Clinic, giảm purin trong chế độ ăn là biện pháp quan trọng giúp kiểm soát axit uric và ngăn ngừa tổn thương thận.
Lưu ý: Hạn chế tần suất ăn các món nội tạng, đặc biệt nếu bạn từng có tiền sử sỏi thận, bệnh gout hoặc gia đình có người mắc bệnh thận.
5. Dưa chua
Dưa chua, cà muối, kim chi là món khoái khẩu của nhiều gia đình. Tuy nhiên, chúng chứa lượng natri cao - một trong những "kẻ thù" nguy hiểm với thận.
Nghiên cứu từ Every Well Health cho thấy: dư thừa natri làm cơ thể giữ nước, tăng huyết áp và tổn thương thận theo thời gian. Đặc biệt ở người có chức năng thận suy giảm, ăn mặn còn khiến rối loạn điện giải, dẫn đến biến chứng tim mạch.
Gợi ý: Giảm lượng dưa chua trong khẩu phần ăn, thay bằng các món rau luộc, rau trộn ít muối hoặc rau quả tươi.
