Vàng ở đâu, bao nhiêu?
Tối 31/10, Cơ quan Cảnh sát điều tra (Phòng Cảnh sát kinh tế) Công an TP.HCM đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam diễn viên Trương Ngọc Ánh để điều tra về hành vi “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” theo Điều 175 Bộ luật Hình sự.
Theo đó, Công ty TNHH BĐS Đất Rồng được thành lập năm 2007 do Trương Ngọc Ánh làm Giám đốc, người đại diện theo pháp luật. Trong quá trình hoạt động, Ánh đã kêu gọi ông P.G.M (quốc tịch Ireland) góp vốn đầu tư tổng cộng 9,1 triệu USD (tương đương hơn 149 tỷ đồng) để triển khai 2 dự án bất động sản, trong đó có dự án toà nhà Indochine tại 112 Nguyễn Thị Minh Khai, Quận 3 (cũ). Riêng dự án này, ông M. đã chuyển 4,49 triệu USD, tương đương 72 tỷ đồng.
Theo hợp đồng đầu tư ký kết ngày 25/01/2008, dự án toà nhà Indochine phải do Công ty Đất Rồng đứng tên sở hữu với giá trị 12.917,7 lượng vàng. Tuy nhiên, kết quả xác minh cho thấy ngay từ trước thời điểm ký kết hợp đồng đầu tư, Trương Ngọc Ánh cùng N.M.H (sinh năm 1964, trú tại phường Tân Định) đã đứng tên cá nhân ký hợp đồng mua bán với 4 hộ dân trong khu đất dự án chỉ với 7.917,3 lượng vàng.
Trong đó, Ánh mới thanh toán 3.000 lượng vàng nhưng hạch toán sổ sách công ty đã chi 4.458 lượng vàng; vi phạm thỏa thuận đầu tư, có dấu hiệu gian dối, nâng khống giá trị dự án để chiếm đoạt phần chênh lệch...
Giá vàng tính tại thời điểm phạm tội
Theo luật sư Lê Bá Thường (Đoàn Luật sư TPHCM) - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Pháp luật và văn hóa doanh nghiệp, trong các vụ án “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” mà tài sản bị chiếm đoạt là vàng, cơ quan điều tra phải quy đổi giá trị vàng sang tiền Việt Nam để xác định giá trị thiệt hại cụ thể.
Clip cơ quan chức năng khám nhà Trương Ngọc Ánh. Nguồn: C.A.
Ông Thường nhấn mạnh: “Giá trị vàng không được tính theo giá hiện hành, phải căn cứ vào giá niêm yết trên thị trường tại thời điểm hành vi phạm tội xảy ra. Đây là nguyên tắc quan trọng để bảo đảm tính khách quan, công bằng và phù hợp với quy định pháp luật”.
Việc xác định đúng thời điểm là yếu tố then chốt, bởi giá vàng có thể biến động mạnh qua từng năm, nếu không tính chính xác sẽ dẫn đến sai lệch lớn trong xác định khung hình phạt.
Theo quy định, việc định giá và quy đổi vàng ra tiền Việt sẽ do Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự thực hiện trên căn cứ Nghị định 250/2025/NĐ-CP có hiệu lực 22/9/2025 về Quy định chi tiết việc thành lập và hoạt động của Hội đồng định giá tài sản; trình tự, thủ tục định giá tài sản trong tố tụng hình sự.
Hội đồng này sẽ căn cứ vào: Thời điểm hành vi phạm tội; Giá vàng niêm yết trên thị trường tại địa điểm đó; Khối lượng và chủng loại vàng bị chiếm đoạt.
Bảng ước tính giá trị quy đổi số vàng trong vụ án Trương Ngọc Ánh. (Nguồn tham khảo)
Sau khi hoàn tất, Hội đồng sẽ lập biên bản định giá tài sản, quy đổi toàn bộ số vàng bị chiếm đoạt sang giá trị tiền Việt Nam (VND). Biên bản này là chứng cứ pháp lý trong hồ sơ vụ án, được sử dụng để xác định mức độ thiệt hại và khung hình phạt tương ứng.
Giá trị quy đổi quyết định mức án
Theo Điều 175 Bộ luật Hình sự 2015, người phạm tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” có thể bị phạt tù từ 12 đến 20 năm nếu giá trị tài sản chiếm đoạt từ 500 triệu đồng trở lên. Ngoài ra, tòa án có thể áp dụng hình phạt bổ sung như phạt tiền, cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề hoặc tịch thu một phần hay toàn bộ tài sản.
Công an đọc lệnh bắt Trương Ngọc Ánh. Nguồn: C.A.
Luật sư Lê Bá Thường cho rằng: “Giá trị vàng sau khi quy đổi ra tiền Việt là căn cứ trực tiếp để cơ quan tiến hành tố tụng xác định mức độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội. Nếu số vàng quy đổi vượt ngưỡng định lượng quy định, bị can sẽ phải đối diện với mức án cao nhất của khung hình phạt”.
Luật sư cũng lưu ý, quy trình định giá cần được thực hiện độc lập, khách quan và có sự giám sát của các cơ quan chuyên môn để bảo đảm không xảy ra sai lệch, khiếu nại trong quá trình tố tụng. Kết quả định giá không chỉ là cơ sở xác định trách nhiệm hình sự, mà còn là chứng cứ quan trọng cho việc thu hồi tài sản, bồi thường thiệt hại và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư bị hại.
“Việc định giá đúng và công bằng không chỉ giúp tòa án áp dụng pháp luật chính xác, mà còn củng cố niềm tin của công chúng vào công tác điều tra và xét xử các vụ án kinh tế, tài chính”, luật sư Thường nhận định.
Sự chênh lệch giá vàng giữa hai thời điểm - 226 tỷ đồng (2008) và gần 1.915 tỷ đồng (2025) cho thấy biến động lớn của thị trường trong gần 20 năm. Tuy nhiên, về mặt pháp lý, sự chênh lệch này không làm thay đổi bản chất hành vi phạm tội, mà chỉ là yếu tố tham khảo trong đánh giá thiệt hại dân sự hoặc thu hồi tài sản.
Luật sư Lê Bá Thường
