Voucher hỗ trợ doanh nghiệp: Cách làm mới nhưng đừng thêm thủ tục

Voucher phải giảm được chi phí thực trả

Dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa lần đầu đề xuất cấp voucher để hỗ trợ doanh nghiệp giảm một số chi phí, mở ra một cách thức hỗ trợ mới thay vì chỉ thực hiện thông qua các chính sách miễn, giảm trực tiếp.

Đề xuất cấp voucher hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nhận được sự quan tâm của nhiều đại biểu. Tại Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách ngày 28/9, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, voucher là chứng chỉ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa giảm một số chi phí khi thực hiện dịch vụ, có ghi rõ thời hạn và không được chuyển nhượng.

Trao đổi với PV Tiền Phong, GS, TS. Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội (HANOISME) - cho rằng ông ủng hộ việc đưa voucher vào dự thảo luật, bởi cơ chế này có thể chuyển từ hỗ trợ theo chương trình có sẵn sang để doanh nghiệp lựa chọn đúng nhu cầu.

Theo ông Quốc Anh, có thể ưu tiên bốn nhóm chi phí gồm mặt bằng sản xuất; chi phí tuân thủ như kế toán, thuế, hóa đơn điện tử, tư vấn pháp lý, sở hữu trí tuệ; công nghệ và năng suất; cuối cùng là chi phí tiếp cận thị trường như kiểm định, chứng nhận chất lượng, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn xuất khẩu và chuyển đổi xanh.

“Điểm quan trọng là voucher phải giảm khoản tiền doanh nghiệp thực trả và tạo thêm năng lực kinh doanh, chứ không chỉ tăng số lượng phiếu được cấp”, ông Quốc Anh nói.

Về mức hỗ trợ, đại diện HANOISME đề xuất nghiên cứu theo tỷ lệ và có trần kinh phí, thay vì chia đều. Doanh nghiệp siêu nhỏ có thể được hỗ trợ ở mức cao hơn đối với các gói dịch vụ thiết yếu; doanh nghiệp nhỏ và vừa có mức hỗ trợ thấp hơn. Các mức cụ thể cần tiếp tục được khảo sát, tính toán trên cơ sở ngân sách thực tế.

Đặc biệt, ông Quốc Anh cho rằng, cách thực hiện phải tránh tình trạng doanh nghiệp được duyệt hỗ trợ nhưng vẫn phải ứng toàn bộ chi phí rồi chờ hoàn trả.

Tránh biến tướng “xin - cho”

Theo Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HANOISME Mạc Quốc Anh, điều kiện tiếp cận voucher cần được thiết kế từ khả năng thực hiện của một doanh nghiệp không có nhân sự chuyên trách làm thủ tục. Doanh nghiệp hoạt động hợp pháp, thuộc đúng nhóm được hỗ trợ, có nhu cầu phù hợp và cam kết sử dụng đúng mục đích là những điều kiện cơ bản.

"Tôi đề nghị đặt mục tiêu xử lý hồ sơ đơn giản trong 5-7 ngày làm việc, thanh toán trong 15 ngày tính từ khi đủ hồ sơ nghiệm thu. Trường hợp từ chối phải giải thích rõ và có kênh khiếu nại. Đồng thời, phải công khai ngân sách, thứ tự ưu tiên; dành nguồn lực cho doanh nghiệp siêu nhỏ, tránh để cơ hội chỉ thuộc về đơn vị nộp hồ sơ nhanh", ông Quốc Anh nói.

Đại diện HANOISME cho rằng, không nên đặt thêm các yêu cầu như phải có lợi nhuận, tăng trưởng doanh thu cao, tài sản bảo đảm hay tham gia một hiệp hội mới được tiếp cận. Thủ tục nên thực hiện trên môi trường điện tử, một đầu mối và một lần khai báo. Các thông tin về đăng ký doanh nghiệp, thuế, quy mô đã có trong cơ sở dữ liệu thì nên được cơ quan quản lý đối chiếu, không yêu cầu doanh nghiệp nộp lại...

PGS, TS. Nguyễn Thường Lạng - giảng viên cao cấp tại Viện Thương mại và kinh tế quốc tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân - cho rằng, về bản chất, voucher có thể hiểu là một hình thức khuyến khích tài chính đối với doanh nghiệp, có thể góp phần thay đổi cách làm cũ và hạn chế tình trạng xin - cho. Doanh nghiệp được cấp voucher bao nhiêu thì sử dụng đúng vào lĩnh vực được quy định, không đổi ra tiền mặt.

Theo ông Lạng, trước mắt nên nghiên cứu thí điểm trong một lĩnh vực hoặc tại một số địa phương, sau đó đánh giá hiệu quả trước khi mở rộng. Voucher cần quy định rõ thời hạn, mệnh giá, đối tượng sử dụng, phương thức xác thực và cơ chế chống chuyển nhượng.

“Sau này khi hệ thống hiện đại hơn, có thể không cần voucher theo nghĩa vật chất mà Nhà nước cấp trực tiếp một mã hỗ trợ trên hệ thống để doanh nghiệp sử dụng. Khi đó việc quản lý sẽ thuận tiện hơn”, ông Lạng nói.