Virus Nipah bùng phát lần đầu vào năm 1999 tại Malaysia và Singapore. Sau đó, tiếp tục xuất hiện tại Nam Á và Philippines, cho đến nay, các đợt bùng phát chủ yếu ở khu vực Nam và Đông Nam Á.
Các triệu chứng cần lưu ý
Rất khó phát hiện sớm một người bị nhiễm virus Nipah vì các triệu chứng ban đầu thường không đặc hiệu. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, thời gian ủ bệnh thường từ 4 đến 21 ngày.
Khi nhiễm Virus Nipah sẽ xuất hiện các triệu chứng giống cúm đột ngột như sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi...
Ảnh minh họa: AI
Giai đoạn đầu: Khi nhiễm Virus Nipah sẽ xuất hiện các triệu chứng giống cúm đột ngột như sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi. Một số trường hợp có thể kèm theo ho, khó thở hoặc viêm phổi.
Biến chứng nghiêm trọng: Đặc trưng nhất khi nhiễm Virus Nipah là tình trạng viêm não. Các triệu chứng thần kinh như lú lẫn, co giật, thay đổi ý thức hoặc hôn mê có thể xuất hiện sau vài ngày đến vài tuần. Một số bệnh nhân cũng có thể bị viêm màng não.
Mức độ nguy hiểm và tỷ lệ tử vong
Virus Nipah có tỷ lệ tử vong cao, dao động từ 40 - 75% tùy theo chủng và đợt bùng phát. Những người may mắn sống sót có thể phải chịu các di chứng thần kinh như co giật hoặc thay đổi tính cách. Thậm chí, viêm não có thể tái phát sau nhiều tháng do virus tái hoạt động.
Cơ chế lây truyền
Virus Nipah lây truyền từ động vật sang người và giữa người với người.
Vật chủ tự nhiên: Là dơi ăn quả (loài Pteropus). Có thể bị nhiễm bệnh do tiếp xúc trực tiếp với dơi hoặc động vật bị nhiễm bệnh (như lợn), hoặc do ăn phải thức ăn bị nhiễm nước bọt, nước tiểu hoặc phân của dơi.
Lây giữa người với người: Xảy ra qua tiếp xúc gần với dịch cơ thể của người nhiễm bệnh, thường thấy ở các thành viên gia đình hoặc người chăm sóc.
Cách phòng ngừa và điều trị
Do chưa có vắc xin hoặc thuốc điều trị, việc chăm sóc chủ yếu là hỗ trợ và kiểm soát biến chứng.
Biện pháp phòng ngừa quan trọng nhất là giảm thiểu nguy cơ tiếp xúc.
Ngăn ngừa lây truyền từ dơi sang người: Dơi là vật chủ chính mang virus Nipah. WHO khuyến cáo tuyệt đối không ăn trái cây có thể bị dơi cắn. Rửa sạch hoặc gọt vỏ trái cây có thể giảm nguy cơ.
Ngừa lây từ động vật: Sử dụng đồ bảo hộ khi tiếp xúc với động vật bệnh hoặc trong quá trình giết mổ.
Phòng ngừa lây từ người: Tránh tiếp xúc gần với người bệnh và luôn rửa tay thường xuyên sau khi chăm sóc bệnh nhân, theo Independent.
