“Cú hích” từ thị trường nội khối và Trung Quốc
Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản tháng 1/2026 đã xác lập cột mốc mới với mức tăng trưởng hai chữ số - đạt khoảng 874 triệu USD, tăng 13% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là nỗ lực vượt bậc của các doanh nghiệp trong bối cảnh thương mại toàn cầu vẫn đầy biến động.
Động lực chính của sự bứt phá này đến từ thị trường Trung Quốc - Hồng Kông . Với kim ngạch gần 250 triệu USD (tăng 28,7%), đây là thị trường dẫn dắt toàn ngành. Nhu cầu tích trữ hàng hóa cho Tết Nguyên đán đã đẩy mạnh xuất khẩu nhóm hàng cao cấp, đặc biệt là tôm hùm và tôm chân trắng. Việc các doanh nghiệp tận dụng tốt "cửa ngõ" Trung Quốc đã giúp bù đắp đáng kể cho sự sụt giảm tại các khu vực khác.
Không dừng lại ở đó, khu vực ASEAN cũng nổi lên như một điểm sáng đầy bất ngờ với mức tăng trưởng 32,2%, đạt 69 triệu USD. Xu hướng gia tăng thương mại nội khối cùng nhu cầu tiêu thụ mạnh tại Thái Lan và Singapore đang biến khu vực này thành "vùng đệm" an toàn cho thủy sản Việt Nam trước các biến động thuế quan quốc tế.
Thị trường Nhật Bản tiếp tục giữ ổn định với nhu cầu về tôm chế biến, cá tra phi lê đông lạnh và mực, bạch tuộc vẫn ở mức tốt. Theo đó, kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản từ Việt Nam sang thị trường này trong tháng 1 đạt gần 146 triệu USD, tăng 21,3% so với cùng kỳ.
Hàn Quốc cũng đạt hơn 67 triệu USD, tăng 9,1%, chủ yếu nhờ tiêu thụ tốt mực, bạch tuộc và cá tra.
Trái ngược với sự thăng hoa tại châu Á, xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ lại ghi nhận sự sụt giảm 9,9%, chỉ đạt hơn 96 triệu USD. Tâm điểm của sự khó khăn nằm ở mặt hàng cá ngừ với mức giảm 14%.
Xuất khẩu thuỷ sản trong tháng 1/2026 đạt 874 triệu USD.
Cá tra và Mực – Bạch tuộc: Những “ngôi sao” tăng trưởng
Về cơ cấu sản phẩm, cá tra chính là điểm sáng nổi bật nhất trong tháng đầu năm khi đạt kim ngạch 177 triệu USD, tăng mạnh 33,2%. Nhu cầu phục hồi từ các thị trường truyền thống Nhật Bản, Trung Quốc và sự thâm nhập sâu vào hệ thống bán lẻ ASEAN đã giúp cá tra lấy lại vị thế vốn có.
Song song đó, nhóm hàng mực và bạch tuộc cũng ghi nhận mức tăng 30,9%, đạt gần 69 triệu USD. Trong khi đó, tôm vẫn giữ vai trò "trụ cột" khi chiếm gần 38% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành (331 triệu USD), dù mức tăng trưởng có phần khiêm tốn hơn (6,4%) do chịu áp lực cạnh tranh gay gắt.
Dù tháng 1 lập kỷ lục, nhưng VASEP nhận định tháng 2/2026 sẽ là một thử thách lớn. Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài sẽ làm gián đoạn chuỗi sản xuất và giao nhận. Đồng thời, nhu cầu từ Trung Quốc sẽ hạ nhiệt sau đỉnh điểm mua sắm lễ hội.
Để duy trì đà tăng trưởng, các chuyên gia khuyến cáo doanh nghiệp cần nhanh chóng thích nghi với các quy định về COA (Certificate of Admissibility) và MMPA để khơi thông dòng chảy sang Mỹ, đồng thời đa dạng hóa thị trường để giảm bớt sự phụ thuộc vào các khu vực đang có rào cản kỹ thuật cao.
