Khi bước chân đến các vùng ngoại ô hay những khu dân cư tĩnh lặng tại Mỹ, du khách quốc tế thường không khỏi ngạc nhiên khi chứng kiến hàng triệu ngôi nhà khang trang, bề thế nhưng lại được xây dựng chủ yếu bằng hệ thống khung gỗ thay vì gạch đá hay bê tông cốt thép - vật liệu kiên cố đảm bảo sự “ăn chắc mặc bền”.
Vì sao người Mỹ thích nhà gỗ hơn nhà bê tông?
Lượng tài nguyên gỗ khổng lồ
Để hiểu thói quen của một quốc gia, luôn phải nhìn vào xuất phát điểm lịch sử của họ. Khi những người châu Âu đầu tiên đặt chân đến lục địa Bắc Mỹ vào thế kỷ 17, họ đứng trước những cánh rừng nguyên sinh bạt ngàn trải dài từ Bờ Đông sang Bờ Tây.
Gỗ trở thành nguồn tài nguyên sẵn có, rẻ tiền và dễ khai thác nhất. Thay vì tốn thời gian nung gạch hay trộn vữa, những người khai hoang đã tận dụng ngay lượng gỗ khổng lồ này để dựng nhà, tạo nơi trú ẩn qua mùa đông khắc nghiệt. Trải qua hơn 300 năm, thói quen này đã định hình nên một ngành công nghiệp khai thác, chế biến và sản xuất gỗ xây dựng khổng lồ, bài bản nhất thế giới. Cho đến ngày nay, sự sẵn có của nguồn cung nội địa vẫn khiến gỗ trở thành vật liệu xây dựng có giá thành cạnh tranh nhất tại Mỹ.
Nhà gỗ được ưa thích nhất tại Mỹ nhờ có giá thành hợp lý. (Ảnh: PX)
Chi phí thấp hơn, thi công nhanh hơn
Trong nền kinh tế Mỹ, chi phí đắt đỏ nhất không nằm ở vật liệu, mà nằm ở sức lao động của con người. Việc xây dựng một ngôi nhà bằng gạch và bê tông đòi hỏi thời gian kéo dài nhiều tháng, cần đến máy móc hạng nặng, thợ nề lành nghề và phải chờ đợi các khối bê tông đông cứng theo đúng tiêu chuẩn thời tiết. Ngược lại, kỹ thuật xây nhà bằng khung gỗ tại Mỹ đã được module hóa và tiêu chuẩn hóa đến mức hoàn hảo.
Các cấu kiện gỗ thường được đo đạc và cắt sẵn tại nhà máy. Khi đưa đến công trường, một đội thợ mộc chỉ cần vài tuần, thậm chí vài ngày để lắp ráp hoàn chỉnh bộ khung sườn của một ngôi nhà hai tầng. Tốc độ thi công thần tốc này giúp các chủ nhà và nhà thầu tiết kiệm được một khoản chi phí nhân công khổng lồ, giúp giá thành của ngôi nhà trở nên dễ tiếp cận hơn đối với đại đa số tầng lớp trung lưu.
An toàn hơn khi có động đất
Nhiều người lầm tưởng rằng nhà bê tông sẽ an toàn hơn trước thiên tai. Tuy nhiên, đặc thù địa lý của nước Mỹ lại chứng minh điều ngược lại, đặc biệt là tại các bang Bờ Tây như California, nơi thường xuyên hứng chịu động đất.
Đứng ở góc độ cơ học vật liệu, bê tông cốt thép rất cứng nhưng lại giòn và thiếu tính đàn hồi. Khi xảy ra chấn động địa chấn mạnh, các bức tường bê tông dễ dàng đứt gãy, sụp đổ, tạo ra những khối rác thải nặng hàng tấn đè bẹp người bên trong. Trong khi đó, gỗ lại sở hữu tính đàn hồi vật lý tuyệt vời. Khi động đất xảy ra, một ngôi nhà khung gỗ có khả năng uốn cong, rung lắc và hấp thụ năng lượng địa chấn mà không bị gãy gập ngay lập tức, cung cấp khoảng thời gian vàng để người dân thoát hiểm an toàn.
Đối với khu vực thường xuyên có bão hay lốc xoáy ở vùng Trung Tây, sức tàn phá của gió xoáy cấp độ cao có thể thổi bay cả nhà gỗ lẫn nhà gạch. Thế nhưng, việc dọn dẹp đống đổ nát từ gỗ nhẹ nhàng và an toàn hơn rất nhiều. Quan trọng nhất, chi phí và thời gian để công ty bảo hiểm chi trả, tái thiết lại một ngôi nhà gỗ sau thảm họa là rẻ và nhanh hơn gấp nhiều lần so với việc xây lại một khối bê tông.
Sự thật là nhà gỗ có tính cách nhiệt tốt hơn nhiều so với gạch và bê tông. Ảnh: X
Hiệu suất và tính tiện dụng
Nước Mỹ có khí hậu vô cùng đa dạng, từ cái lạnh âm độ có tuyết rơi đến mùa hè nóng rực rỡ. Để duy trì nhiệt độ sinh tồn, hệ thống sưởi và điều hòa trung tâm là trái tim của mọi ngôi nhà.
Về mặt nhiệt học, bản thân gỗ là vật liệu cách nhiệt tốt hơn rất nhiều so với gạch và bê tông (những vật liệu hấp thụ và truyền nhiệt mạnh). Hơn thế nữa, kết cấu khung gỗ tạo ra những khoảng rỗng tự nhiên giữa các vách tường. Người Mỹ tận dụng khoảng rỗng này để nhồi các vật liệu cách nhiệt chuyên dụng (như sợi thủy tinh, bọt xốp polyurethane). Cấu trúc “bánh kẹp” này biến ngôi nhà gỗ thành một chiếc phích giữ nhiệt khổng lồ: giữ ấm hoàn hảo vào mùa đông và mát mẻ vào mùa hè, giúp tiết kiệm năng lượng tối đa.
Sự rỗng của các bức tường cũng mang lại một ưu thế tuyệt đối về bảo trì. Đội thợ điện nước có thể dễ dàng đi dây, lắp ống nước ẩn bên trong tường. Nếu có hỏng hóc hoặc cần cơi nới, cải tạo nhà cửa, chủ nhà chỉ cần rọc lớp tấm thạch cao bên ngoài, chỉnh sửa hệ thống và vá lại trong một buổi chiều, thay vì phải dùng máy khoan đục phá tường bê tông bụi mù mịt và đắt đỏ.
Nhà gỗ hiện đại khó mối mọt, chậm cháy
Cuối cùng, định kiến cho rằng nhà gỗ dễ mục nát, mối mọt và hỏa hoạn đã không còn hoàn toàn đúng trong kỷ nguyên công nghệ hiện đại. Ngành công nghiệp gỗ xây dựng tại Mỹ áp dụng những tiêu chuẩn xử lý hóa sinh cực kỳ nghiêm ngặt. Gỗ dùng làm khung nhà đều là gỗ xẻ đã qua xử lý nhiệt (khô kiệt) và ngâm tẩm hóa chất dưới áp suất cao, giúp chúng miễn nhiễm hoàn toàn với mối mọt và nấm mốc.
Đối với rủi ro hỏa hoạn, các ngôi nhà gỗ hiện đại được bọc kín từ trong ra ngoài bằng các tấm thạch cao. Thạch cao là vật liệu chống cháy xuất sắc, chứa các phân tử nước ngậm bên trong. Khi có lửa, tấm thạch cao sẽ giải phóng hơi nước, làm chậm quá trình cháy lan, tạo đủ thời gian để hệ thống báo cháy tự động kích hoạt và lực lượng cứu hỏa tiếp cận. Nhờ công nghệ này, một ngôi nhà gỗ tại Mỹ hoàn toàn có thể đạt tuổi thọ từ 70 đến hơn 100 năm nếu được bảo dưỡng định kỳ đúng cách.
Việc người Mỹ lựa chọn nhà gỗ không phải là một sự lùi bước về mặt kiến trúc, mà là một minh chứng xuất sắc cho khả năng thích nghi của con người. Đó là sự giao thoa hoàn hảo giữa việc tôn trọng lịch sử khai hoang, tận dụng chuỗi cung ứng tài nguyên nội địa và ứng dụng trí tuệ khoa học để kiến tạo nên một không gian sống an toàn, linh hoạt, thân thiện với môi trường và cực kỳ tối ưu về mặt kinh tế.
