Đầu năm 2026, thị trường đã hoàn toàn phá vỡ quan niệm truyền thống rằng "vàng là tài sản sinh lời lý tưởng nhất". Trong khi giá vàng quốc tế lập đỉnh lịch sử, một cái tên mới đã âm thầm trỗi dậy: mô-đun bộ nhớ máy tính (RAM). Với mức tăng trưởng phi mã, những thanh RAM cũ đang trở thành công cụ tạo ra của cải nhanh chóng, phản ánh sự tái cấu trúc mạnh mẽ của chuỗi cung ứng toàn cầu.
Hiện tượng "đảo ngược giá" tại thủ phủ linh kiện
Các tiểu thương ở khu Hoa Cường Bắc (Thâm Quyến, Trung Quốc) hiểu rõ hơn ai hết mức độ cuồng nhiệt của làn sóng này. Là một chỉ báo quan trọng cho các giao dịch kỹ thuật số toàn quốc, giá bộ nhớ tại đây thay đổi gần như hàng ngày. Một thanh RAM Acer Predator DDR5 32GB (6000MHz), từng có giá hơn 700 NDT (khoảng 2,6 triệu đồng) vào giữa năm 2025, đã tăng vọt lên hơn 2.500 NDT (khoảng 9,3 triệu đồng) vào đầu năm 2026. Ngay cả những thương nhân lão luyện cũng thừa nhận, mức tăng trưởng mà trước đây phải mất 3 năm mới đạt được thì nay chỉ diễn ra vỏn vẹn trong 6 tháng.
Báo cáo từ Tập đoàn Zhuanzhuan xác nhận: Năm 2025, giá giao dịch trung bình của thẻ nhớ tăng vọt 200%. Điều bất thường nhất là hiện tượng "đảo ngược giá": Đồ cũ đắt hơn cả đồ mới trên các sàn thương mại điện tử. Giá các mẫu DDR5 tăng hơn 300%, trong khi DDR4 cũng tăng trên 150%. Thậm chí, một thanh RAM máy chủ 256GB cao cấp hiện có giá lên tới 60.000 NDT (khoảng 225 triệu đồng), khiến giá trị một hộp thẻ nhớ tương đương với cả một căn hộ tại thành phố nhỏ.
Cơn khát AI và sự mất cân bằng chuỗi cung ứng
Sự tăng trưởng đột biến này thực chất bắt nguồn từ sự mất cân bằng cung cầu nghiêm trọng do bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI). Hiện nay, các máy chủ AI yêu cầu dung lượng bộ nhớ lớn gấp 10 lần máy chủ thông thường. Trước nhu cầu này, ba "ông lớn" Samsung, SK Hynix và Micron đã ưu tiên dây chuyền cho các sản phẩm lợi nhuận cao như bộ nhớ băng thông cao (HBM) và DDR5 cấp máy chủ, đồng thời cắt giảm mạnh phân khúc bộ nhớ dành cho người tiêu dùng và dòng DDR4 cũ.
Tình trạng khan hiếm càng trở nên trầm trọng khi khoảng cách công nghệ chưa được lấp đầy. Trong khi dòng DDR4 đang dần bị khai tử giai đoạn 2025-2026, thì công nghệ DDR5 lại đang ở giai đoạn đầu của quá trình ứng dụng rộng rãi, khiến năng lực sản xuất mới không thể theo kịp nhu cầu.
Khoảng trống này buộc nhiều doanh nghiệp khi nâng cấp trung tâm dữ liệu phải chờ đợi hàng tháng hoặc chấp nhận mua lại hàng cũ với giá cao hơn 30%. Chính áp lực từ các trung tâm điện toán và ngành ô tô điện đã đẩy giá trị bộ nhớ trên thị trường đồ cũ lên cao chưa từng có.
Linh kiện công nghệ “lên ngôi”
Sở dĩ RAM tăng giá chóng mặt là nhờ đặc tính vật lý đặc thù. Khác với card đồ họa thường bị hao mòn linh kiện sau thời gian dài vận hành, các mô-đun bộ nhớ có độ bền cực cao và tỷ lệ hao hụt gần như bằng không. Miễn là không có tác động vật lý gây móp méo, hiệu năng của một thanh RAM được sử dụng sau 5 năm hầu như không khác biệt so với hàng mới khui hộp. Đặc tính này giúp linh kiện giữ giá cực tốt và trở thành loại tài sản "đảm bảo" trên thị trường thứ cấp.
Bên cạnh độ bền, tính thanh khoản của bộ nhớ máy tính cũng là một ưu điểm vượt trội. Với khả năng tương thích cực cao trên hầu hết các dòng bo mạch chủ, linh kiện này có thể được luân chuyển dễ dàng mà không gặp rào cản kỹ thuật.
Hơn nữa, nhờ kích thước nhỏ gọn và trọng lượng nhẹ, một tủ lưu trữ duy nhất có thể chứa tới hàng trăm thiết bị, giúp tối ưu hóa chi phí kho bãi so với các thiết bị kỹ thuật số cồng kềnh khác.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng việc giá các mô-đun bộ nhớ tăng là do sự mất cân bằng tạm thời giữa cung và cầu. Khi các ông lớn điều chỉnh lại năng lực sản xuất, giá cả có thể sẽ có sự biến động.
