Bằng hương thơm đặc trưng và khả năng giúp tăng sự tỉnh táo, cà phê không chỉ gắn liền với nhịp sống hiện đại mà còn trở thành đối tượng của hàng nghìn nghiên cứu khoa học về sức khỏe.
Trong số đó, mối liên hệ giữa cà phê và sức khỏe thận là chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm.
Thận đóng vai trò trung tâm trong việc lọc máu, đào thải chất độc và điều hòa cân bằng nội môi, trong khi cà phê chứa caffeine cùng nhiều hợp chất sinh học có khả năng tác động đến các cơ chế sinh lý này.
Điều đó đặt ra câu hỏi: liệu việc tiêu thụ cà phê có ảnh hưởng bất lợi hay mang lại lợi ích đối với thận?
Các nghiên cứu về cà phê và bệnh thận
Trong một thời gian dài, cà phê thường được xếp vào nhóm đồ uống cần dè chừng đối với sức khỏe thận.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ hàm lượng caffeine cùng với những lo ngại rằng cà phê có thể làm tăng huyết áp, một yếu tố nguy cơ then chốt liên quan đến sự hình thành và tiến triển của bệnh thận mạn tính.
Trong tâm lý của nhiều người, cà phê thường được xếp vào nhóm đồ uống cần dè chừng đối với sức khỏe thận (Ảnh: Getty).
Tuy nhiên, các nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn trong những năm gần đây cho thấy, thay vì làm tăng nguy cơ tổn thương thận, việc tiêu thụ cà phê ở mức độ vừa phải trong nhiều trường hợp không ghi nhận mối liên quan tiêu cực rõ ràng, thậm chí còn gắn với một số chỉ dấu có lợi cho chức năng thận.
Một nghiên cứu quy mô lớn công bố trên Scientific Reports năm 2025, dựa trên phân tích dữ liệu NHANES giai đoạn 1999-2018 với gần 50.000 người trưởng thành tại Mỹ, cho thấy việc tiêu thụ cà phê có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính thấp hơn.
Mối liên quan này vẫn duy trì sau khi nhóm nghiên cứu kiểm soát các biến số có thể ảnh hưởng đến kết quả, bao gồm tuổi, giới, thói quen hút thuốc, tình trạng tăng huyết áp và đái tháo đường.
Theo nhận định của các tác giả, kết quả quan sát được nhiều khả năng gắn với sự hiện diện dồi dào của các hợp chất có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm trong cà phê, những yếu tố được cho là đóng vai trò nhất định trong việc làm chậm tiến trình tổn thương thận mạn tính.
Một nghiên cứu dài hạn do các nhà khoa học thuộc Đại học Colorado phối hợp với Trường Y Johns Hopkins (Mỹ) thực hiện, theo dõi 14.207 người trong độ tuổi 45-64 suốt trung bình 24 năm, cho thấy những người uống từ 2-3 tách cà phê mỗi ngày có nguy cơ suy thận cấp thấp hơn khoảng 17% so với nhóm không uống cà phê.
Không dừng lại ở đó, một nghiên cứu khác đăng trên European Journal of Nutrition năm 2025, dựa trên dữ liệu của gần 7.500 người Nhật trong nghiên cứu J-MICC, đã tiếp cận vấn đề ở góc độ sâu hơn.
Nghiên cứu cho thấy mối liên hệ giữa cà phê và nguy cơ bệnh thận mạn tính có thể khác nhau tùy theo các biến thể gen liên quan đến chuyển hóa caffeine.
Phát hiện này gợi mở rằng tác động của cà phê đối với chức năng thận không hoàn toàn đồng nhất ở mọi cá thể, và yếu tố di truyền có thể đóng vai trò điều chỉnh mức độ lợi ích hoặc rủi ro.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, tác động của cà phê đến người dùng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như liều lượng, cách tiêu thụ, tình trạng sức khỏe nền và chế độ ăn uống tổng thể.
Việc tiêu thụ cà phê ở mức vừa phải có lợi ích tiềm năng giúp kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ hàng đầu của bệnh thận như tăng huyết áp, đái tháo đường và béo phì.
Người mắc bệnh thận nên uống cà phê thế nào để tốt cho sức khỏe?
Sống chung với bệnh thận không đồng nghĩa với việc người bệnh buộc phải loại bỏ hoàn toàn cà phê khỏi chế độ sinh hoạt hằng ngày. Vấn đề cốt lõi nằm ở cách tiêu thụ và mức độ kiểm soát phù hợp.
Theo Verywell Health, việc giới hạn lượng cà phê ở mức vừa phải là yếu tố quan trọng. Nhiều nghiên cứu cho thấy tiêu thụ dưới 3-4 tách cà phê mỗi ngày nhìn chung không gây ảnh hưởng bất lợi rõ rệt đến chức năng thận ở đa số người bệnh.
Bên cạnh đó, cà phê đen thường được xem là lựa chọn ít rủi ro hơn so với các loại cà phê pha kèm sữa, kem hoặc bột kem.
Nguyên nhân là bởi những thành phần đi kèm này có thể chứa hàm lượng phospho và kali tương đối cao, các khoáng chất mà người mắc bệnh thận mạn tính thường khó đào thải hiệu quả.
Khi tích tụ trong máu, phospho và kali dư thừa có thể làm tăng nguy cơ rối loạn tim mạch và các biến chứng sức khỏe khác.
Người bệnh cũng cần tính cà phê vào tổng lượng dịch nạp vào cơ thể mỗi ngày khi chức năng thận suy giảm, khả năng đào thải dịch dư thừa bị hạn chế, dẫn đến nguy cơ ứ nước.
Trong trường hợp cà phê góp phần làm tăng lượng dịch vượt ngưỡng cho phép, việc giảm hoặc tạm ngừng sử dụng là cần thiết.
Ngoài ra, với những người nhạy cảm với caffeine hoặc gặp vấn đề về huyết áp, các loại đồ uống thay thế như cà phê khử caffeine, trà đen hoặc trà xanh có thể là lựa chọn phù hợp hơn.
So với cà phê, các loại trà này thường chứa ít caffeine và kali hơn. Dù vậy, nước lọc vẫn được xem là thức uống tối ưu nhất cho sức khỏe thận và nên chiếm vai trò chủ đạo trong chế độ uống hằng ngày.
