Các xe xếp hàng tại trạm xăng ở Rostov-on-Don ngày 29/6. (Ảnh: 29/6)
Giờ đây, khi cuộc xung đột Nga - Ukraine đã bước sang năm thứ 5, thực tế khắc nghiệt của “chiến dịch quân sự đặc biệt” đã trở nên rõ ràng đối với người dân Nga.
Trong tháng qua, chiến dịch tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine diễn ra với quy mô và sức ảnh hưởng chưa từng có.
Tuần trước, Nga tuyên bố đánh chặn 660 UAV tại 12 khu vực chỉ trong 1 đêm - một trong những đợt tấn công lớn nhất của Ukraine kể từ khi Nga triển khai chiến dịch quân sự đặc biệt năm 2022.
Mục tiêu không hề được lựa chọn ngẫu nhiên. Ukraine tập trung tấn công các nhà máy lọc dầu, kho chứa dầu, tàu chiến và nhà máy sản xuất vũ khí nằm sâu trong lãnh thổ Nga. Đây là chiến dịch nhằm bào mòn nền kinh tế phục vụ chiến dịch quân sự của Nga, gây tổn thất kinh tế ngày càng lớn cho đối phương.
Khắp nước Nga, các hãng truyền thông ghi nhận cảnh hàng dài phương tiện xếp hàng tại nhiều cây xăng khi tình trạng thiếu nhiên liệu bắt đầu lan rộng. Tại bán đảo Crimea, việc bán nhiên liệu đã phải dừng sau khi khu vực này được đặt trong tình trạng khẩn cấp.
Cuối tuần qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin chủ trì cuộc họp khẩn và cho biết lượng dự trữ xăng trên toàn quốc đã giảm xuống mức đáng lo ngại.
“Các bạn đều biết rất rõ rằng những khó khăn đối với người lái xe và doanh nghiệp vẫn đang tồn tại. Đáng tiếc là vẫn còn những hàng người xếp hàng tại các trạm xăng”, ông Putin phát biểu trước các quan chức cấp cao.
Một số dấu hiệu khác cũng cho thấy Điện Kremlin đang chịu áp lực. Tổng thống Putin tiết lộ Nga đang cân nhắc cấm hoàn toàn xuất khẩu dầu diesel, dù trước đó chính Phó Thủ tướng Nga khẳng định không cần thiết phải áp dụng biện pháp này. Nhà lãnh đạo Nga xác nhận một lực lượng đặc nhiệm đã được thành lập để giải quyết vấn đề nhiên liệu.
Ông Putin cảnh báo ngành nông nghiệp đang gặp thách thức, nhấn mạnh Nga phải “giảm thiểu tác động của các cuộc tấn công khủng bố nhằm vào mục tiêu dân sự và cơ sở hạ tầng”.
Đây được đánh giá là sự thay đổi đáng chú ý trong cách diễn đạt của nhà lãnh đạo từng nhiều lần coi các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine là không đáng kể.
Biến chuyển trên chiến trường
Trong nhiều năm qua, Nga liên tiếp tấn công hạ tầng năng lượng của Ukraine, từ nhà máy điện, trạm biến áp đến hệ thống sưởi ấm. Giờ đây, Ukraine cũng áp dụng cách thức đó, để gây hậu quả trực tiếp lên người dân Nga.
Tại Hội nghị thượng đỉnh G7 ở Pháp đầu tháng này, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen phát biểu: “Thế cục đang chuyển hướng có lợi cho Ukraine. Tình hình năm 2026 rất khác so với năm 2025. Sự mệt mỏi của Nga đã bộc lộ rõ. Đây là thời điểm chúng ta cần tăng cường hỗ trợ Ukraine hơn nữa”.
Các quan chức phương Tây đánh giá rằng chiến dịch tấn công bằng UAV của Ukraine đã làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu và hoạt động vận chuyển quân sự của Nga, khiến chiến dịch trên chiến trường của Mátxcơva chững lại.
Trong báo cáo gần đây, Hội đồng Quan hệ đối ngoại Mỹ (CFR) nhận định việc mở rộng tấn công bằng UAV đã góp phần trực tiếp giúp Ukraine giành lại khoảng 202 km² lãnh thổ trong tháng 2, đảo ngược xu hướng Nga liên tục mở rộng kiểm soát trên chiến trường suốt năm 2025.
Ngay cả Tổng thống Mỹ Donald Trump có vẻ cũng đã thay đổi cách nói.
Tại hội nghị G7, ông Trump phát biểu với các phóng viên rằng Nga “nên đạt được thỏa thuận”. Vài ngày sau, trở về Washington và phát biểu tại Phòng Bầu dục, ông gọi Tổng thống Ukraine Volodymir Zelensky là “người dũng cảm” và nhận xét nhà lãnh đạo này đang “làm khá tốt”.
Trước đây, Tổng thống Trump nhiều lần gây sức ép buộc Kiev phải đàm phán từ thế yếu. Trong khi đó, Tổng thống Zelensky tuyên bố rằng nếu nhận được sự hỗ trợ thích hợp, Ukraine có thể “nhanh chóng tạo ra những điều kiện buộc Nga phải lựa chọn hòa bình”.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng sẽ là sai lầm nếu cho rằng những khó khăn hiện nay của Nga sẽ buộc Điện Kremlin phải nhượng bộ, ít nhất là ở thời điểm này và có lẽ cả trong tương lai gần. Trong nhiều thập kỷ lãnh đạo, Tổng thống Putin luôn xây dựng hình ảnh của một nhà lãnh đạo cứng rắn, không khoan nhượng.
Các trợ lý thân cận của ông Putin vẫn khẳng định Nga cần kiểm soát toàn bộ vùng Donbas. Họ sẽ không thay đổi quan điểm đó chỉ vì các nhà máy lọc dầu của Nga đang bốc cháy.
Trong cuộc phỏng vấn phát sóng trên truyền hình cuối tuần qua, Tổng thống Putin cho biết quân đội Nga sẽ tiếp tục theo đuổi mục tiêu kiểm soát hoàn toàn 4 vùng lãnh thổ mà Mátxcơva tuyên bố sáp nhập.
