Vào ngày 16/11/2017, Tập đoàn dầu khí Nga Rosneft thông báo rằng liên doanh Sakhalin-1 đã hoàn thành việc khoan một giếng dài 15.000 mét từ giàn khoan Orlan, tại mỏ Chayvo, Biển Okhotsk. Giếng này được Rosneft mô tả là giếng khoan dài nhất thế giới vào thời điểm đó.
Dự án nằm ở vùng đảo Sakhalin, miền Viễn Đông của Nga, và trở thành một cột mốc trong kỹ thuật Khoan tầm với xa (Extended Reach Drilling - ERD) lên quy mô hiếm thấy trong các hoạt động thăm dò dầu khí ngoài khơi.
Yếu tố khiến dự án trở nên đặc biệt không chỉ là tổng chiều dài, mà còn là sự dịch chuyển ngang. Theo Rosneft, giếng khoan đạt độ dịch chuyển 14.129 mét - nghĩa là nó đã tiến xa hơn 14 km theo chiều ngang từ một giàn khoan duy nhất.
Nga đã đẩy kỹ thuật đến giới hạn bằng cách khoan sâu 15.000 mét theo chiều ngang dưới Biển Okhotsk.
Bản thân Rosneft đã phân loại hoạt động khoan này là "siêu phức hợp", với chỉ số định hướng DDI là 8.0, khẳng định Sakhalin-1 là một trong những dự án tiên tiến nhất về khoan ngang và khoan định hướng trong ngành dầu khí.
Sakhalin-1 thống trị kỷ lục khoan ERD dài nhất lịch sử suốt 2017–2022. Vào tháng 10/2022, kỷ lục này đã bị giếng ADNOC của UAE (trải dài 15.270 mét) phá vỡ tại mỏ dầu Upper Zakum.
Tuy nhiên, với thành tựu kỹ thuật Sakhalin-1 mà Nga làm được cách đây 9 năm thì vẫn là điều phi thường.
Việc khoan dài 15.000 mét không chỉ là một kỷ lục kỹ thuật, mà còn là minh chứng rõ ràng cho thấy kỹ thuật của con người sẵn sàng đi xa đến mức nào để tiếp cận các nguồn tài nguyên dưới lòng đất, giảm thiểu tác động đến môi trường.
Dự án Sakhalin-1 đã định nghĩa lại khái niệm về độ sâu trong ngành công nghiệp dầu khí như thế nào?
Nếu như Mỹ là cái nôi của tư tưởng "khoan không thẳng đứng để tiếp cận vỉa dầu xa", thì người Anh được xem là "nhà phát minh" kỹ thuật khoan ERD hiện đại tại mỏ Wytch Farm, Dorset thập niên 1980. Còn Nga nắm giữ kỷ lục khoan 9 trong số 10 giếng dài nhất thế giới, đẩy kỹ thuật này vươn xa tới 15.000 mét trong những thập niên đầu của thế kỷ 21. UAE đang giữ ngôi vương với kỷ lục 15.240 mét.
Sakhalin-1 không chỉ phá kỷ lục, nó liên tục mở rộng biên giới của những gì loài người có thể làm dưới lòng đất.
Khi nói về "giếng sâu nhất thế giới", người ta thường nhầm lẫn giữa độ sâu thẳng đứng và tổng chiều dài. Trong trường hợp dự án Sakhalin-1, điều đang được đề cập đến là tổng chiều dài của giếng, chứ không phải độ sâu thẳng đứng tuyệt đối.
Trong khi giếng khoan siêu sâu Kola nổi tiếng ở Nga đạt độ sâu thẳng đứng 12.262 mét, giếng Sakhalin-1 không khoan thẳng xuống 15 km dưới mặt đất, thay vào đó, nó đi theo một quỹ đạo được kiểm soát, uốn cong dần để đạt được một đường đi ngang dài.
Phương pháp này được gọi là Khoan tầm với xa (ERD), một kỹ thuật cho phép tiếp cận các mỏ dầu khí nằm cách giàn khoan hàng km.
Ảnh minh họa.
Tác động thực tiễn của công nghệ này rất trực tiếp: Thay vì lắp đặt nhiều giàn khoan ngoài khơi - vốn làm tăng chi phí và rủi ro môi trường - người ta có thể khoan từ một điểm duy nhất và tiếp cận nhiều mỏ dầu khí ngầm.
Hiểu đơn giản, giếng khoan ngang dài 15 km ở Sakhalin cho phép tiếp cận trữ lượng dầu khí mà không cần nhân rộng giàn khoan.
Tác động kinh tế, môi trường của Khoan tầm với xa ERD trong thăm dò dầu khí
Tác động của công nghệ này vượt xa khía cạnh kỹ thuật. Nó định nghĩa lại mô hình kinh tế của hoạt động thăm dò dầu khí. Bằng cách giảm nhu cầu về nhiều giàn khoan, khoan vươn xa giúp giảm chi phí vận hành và giảm thiểu tác động đến môi trường của các hoạt động ngoài khơi.
Hơn nữa, nó cho phép thăm dò các lĩnh vực mà trước đây không khả thi về mặt kinh tế, đặc biệt là ở các vùng xa xôi hoặc nhạy cảm về môi trường.
Đối với Nga, dự án Sakhalin-1 còn có ý nghĩa về mặt địa chính trị, vì nó củng cố khả năng thăm dò trữ lượng của nước này tại các khu vực chiến lược ở Bắc Cực và Viễn Đông.
Điều này liên quan trực tiếp đến cuộc cạnh tranh năng lượng toàn cầu, nơi công nghệ và khả năng tiếp cận các nguồn dự trữ trở thành những yếu tố then chốt quyết định quyền lực.
Bước tiến đạt được trong dự án Sakhalin-1 cho thấy một xu hướng rõ ràng trong ngành năng lượng: Tìm kiếm các mỏ dự trữ ngày càng khó tiếp cận. Với sự cạn kiệt các mỏ dễ tiếp cận hơn, các công ty và quốc gia đang đầu tư vào các công nghệ cho phép họ thăm dò các khu vực sâu, xa xôi hoặc có môi trường phức tạp.
Tham khảo: W.O
