Lạc nội mạc tử cung xảy ra khi các tế bào tương tự lớp niêm mạc bên trong tử cung phát triển ở những vị trí ngoài tử cung như buồng trứng, vòi trứng hoặc phúc mạc vùng chậu. Do chịu tác động của nội tiết tố nữ, các mô này cũng dày lên và chảy máu theo chu kỳ kinh nguyệt. Tuy nhiên, vì không có đường thoát ra ngoài, máu từ ổ lạc nội mạc sẽ ứ đọng trong khung chậu, gây phản ứng viêm kéo dài.
BS.CKII Hà Ngọc Đai, Phòng khám Sản Phụ khoa, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, cho biết tình trạng viêm lâu ngày có thể dẫn đến hình thành mô sẹo, dính vùng chậu, nang lạc nội mạc buồng trứng. Đây là nguyên nhân khiến nhiều phụ nữ bị đau bụng kinh dữ dội, đau vùng chậu, rối loạn kinh nguyệt. Nhiều trường hợp bệnh tiến triển âm thầm, chỉ được phát hiện khi người bệnh đi khám vì khó có thai.
Khi xuất hiện trong buồng trứng, các mô lạc chỗ có thể hình thành những nang chứa dịch màu nâu sẫm, thường được gọi là u lạc nội mạc tử cung. Các nang này có thể phát triển sâu trong nhu mô buồng trứng, chèn ép, làm tổn thương mô buồng trứng lành xung quanh. Ở những trường hợp u lớn hoặc xuất hiện ở cả hai buồng trứng, ảnh hưởng đến sự phát triển của các nang trứng.
Bác sĩ Đại giải thích phản ứng viêm mạn tính quanh khối u làm tổn thương mô buồng trứng, nang noãn lân cận. Các chất trung gian gây viêm cùng stress oxy hóa trong môi trường buồng trứng khiến nang trứng dễ bị tổn hại hoặc thoái hóa sớm. Tình trạng cũng ảnh hưởng đến chất lượng noãn, làm giảm khả năng thụ tinh, phát triển phôi thai.
Một yếu tố khác có thể tác động đến dự trữ buồng trứng là phẫu thuật bóc tách u lạc nội mạc tử cung. Trong quá trình bóc tách, một phần mô buồng trứng lành có thể bị mất đi.
Bác sĩ Trung tâm Sản Phụ khoa đang siêu âm cho một phụ nữ. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Nữ giới mới sinh có khoảng một triệu nang noãn ở buồng trứng, đến tuổi dậy thì còn khoảng 300.000-400.000 nang. Trong độ tuổi sinh sản, chỉ khoảng 400-500 noãn trưởng thành, được phóng thích qua chu kỳ rụng trứng. Khi số lượng nang noãn cạn kiệt, phụ nữ bước vào giai đoạn mãn kinh, thường ở tuổi 45-55.
Ở phụ nữ mắc u lạc nội mạc tử cung buồng trứng, quá trình suy giảm dự trữ buồng trứng diễn ra nhanh. Vì vậy, nữ giới có triệu chứng nghi ngờ nên đến bệnh viện khám sớm. Bên cạnh việc chẩn đoán u lạc nội mạc tử cung, bác sĩ đánh giá dự trữ buồng trứng thông qua một số xét nghiệm như định lượng hormone AMH hoặc siêu âm đếm nang noãn thứ cấp. Các chỉ số này giúp ước tính số lượng trứng còn lại trong buồng trứng, hỗ trợ bác sĩ tư vấn hướng điều trị và bảo tồn khả năng sinh sản.
| Độc giả gửi câu hỏi về sản phụ khoa tại đây để bác sĩ giải đáp |
