Phạm Ngọc Anh Cương tuấn tú, kiến thức cao siêu
TS Phạm Ngọc Anh Cương, người từng đoạt Huy chương Bạc Olympic Toán quốc tế - IMO 1979 và có bài đăng lừng danh trên Doklady Akademii Nauk – Viện hàn lâm khoa học Nga, qua đời do đột quỵ ở tuổi 62.
Cách đây 46 năm, Phạm Ngọc Anh Cương lúc đó là 1 trong 4 người đoạt Huy chương Bạc IMO 1979 ở London – Anh quốc. Cuộc thi ấy, Lê Bá Khánh Trình là người đoạt Huy chương Vàng với số điểm tuyệt đối 40/40 và đoạt thêm giải đặc biệt cho lời giải hay. Ngoài ra, hai người khác cũng đoạt Huy chương Bạc là Bùi Tá Long và Phạm Hữu Tiệp. Cả 4 người đã làm nên bộ tứ huyền thoại IMO 1979: Tiệp - Trình - Long – Cương.
Chia sẻ với PV VietNamNet, TS Lê Bá Khánh Trình nhớ lại, trong những người dự thi IMO năm ấy, Phạm Ngọc Anh Cương trẻ nhất nhóm. “Cương như một đứa con nít, nhưng kiến thức thì vô cùng cao siêu”, TS Lê Bá Khánh Trình nói.
TS Lê Bá Khánh Trình. Ảnh: Lê Na
Ông Trình kể rằng, lúc ấy cả nhóm cùng luyện tới luyện lui các dạng đề thi, miệt mài giải các bài tập mà thầy giáo ra, còn Phạm Ngọc Anh Cương lại tỏ ra rất thoải mái. “Cương chỉ xem những bài toán cao cấp thuộc chương trình đại học, vì ba cậu ấy khi ấy là giảng viên đại học. Vậy nhưng khi dự thi IMO, Cương đạt kết quả rất tốt”.
TS Lê Bá Khánh Trình chia sẻ, ngày ra Hà Nội ôn thi vào đội tuyển IMO, ông là người duy nhất ở miền Nam, còn Phạm Ngọc Anh Cương là người gốc ở đây đã nói với ông rằng “trông Trình rất thư sinh".
"Còn tôi thấy Cương khôi ngô, đúng chất công tử Hà thành. Lúc ấy chúng tôi chưa nói chuyện nhiều, sau khi vào đội tuyển cả nhóm mới hòa hợp, học và chơi với nhau rất vui vẻ”, TS Trình kể.
Trong trí nhớ của TS Trình, dù đẹp trai, học tốt nhưng sức khỏe của Phạm Ngọc Anh Cương không được tốt lắm. Ông và Phạm Ngọc Anh Cương hay nấu ăn chung với nhau. Một buổi tối Cương ra ngoài mua bánh mì thì bị ngất xỉu. Nghe mọi người xôn xao, ông chạy ra thì thấy người bị ngất là Phạm Ngọc Anh Cương. Dù hoảng loạn nhưng ông đã cùng bạn bè đưa Cương vào bệnh viện cấp cứu. Vài hôm sau khi sức khỏe đã ổn định Cương mới về ôn luyện tiếp.
Cương “đại ca”
Sau kỳ thi IMO năm ấy, các ông Trình, Cương qua Nga du học rồi làm nghiên cứu sinh và nhóm bạn vẫn duy trì chơi với nhau.
TS Lê Bá Khánh Trình (áo đen) và TS Phạm Ngọc Anh Cương (ở giữa hàng trước) trong đội tuyển IMO 1979. Ảnh: TS Trần Nam Dũng cung cấp
Theo TS Lê Bá Khánh Trình, thời sinh viên Phạm Ngọc Anh Cương là người tếu táo, vui vẻ, được ông gọi là “Cương đại ca”.
“Biệt danh này xuất phát từ hai nguyên nhân. Thứ nhất, Phạm Ngọc Anh Cương hồi ấy ăn nói rất thoải mái và có chút ngang tàng. Thứ hai, Phạm Ngọc Anh Cương là người hơi có tình yêu phong phú và si tình. “Cậu ấy thích nhiều cô, nhưng chỉ cần gặp cô gái nào ưng mắt sẽ suy nghĩ rất nhiều, thậm chí mất ăn mất ngủ. Chúng tôi gọi Cương là đại ca vì hai lẽ đấy ", ông Trình nói.
Sau khi hoàn thành nghiên cứu sinh ở Nga, TS Trình về nước và vào miền Nam công tác ở Trường ĐH Khoa học Tự nhiên và Trường Phổ thông Năng khiếu (ĐH Quốc gia TP.HCM). Ông có nhiều năm làm trưởng đoàn, phó đoàn dẫn đội tuyển Việt Nam đi thi IMO. Còn TS Phạm Ngọc Anh Cương về Hà Nội công tác ở Viện toán học một thời gian. Do sức khỏe không đảm bảo, sau đấy ông xin nghỉ. Mỗi lần ra Hà Nội, TS Trình đều tới gặp TS Phạm Ngọc Anh Cương, cả hai cùng đi uống bia, nói chuyện đời, chuyện nghề.
Trong mắt TS Lê Bá Khánh Trình, TS Phạm Ngọc Anh Cương là người hiền lành, chân chất, hồn hậu, thậm chí có chút trẻ con. Kể từ khi quen đến nay, dù đã hơn 40 năm nhưng TS Phạm Ngọc Anh Cương vẫn giữ đức tính này.
TS Phạm Ngọc Anh Cương có nền tảng gia đình toán học, có bố là là GS Phạm Ngọc Thao – một nhà giáo, nhà toán học có tiếng. Anh trai và em gái của TS Phạm Ngọc Anh Cương cũng là dân chuyên Toán - Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội.
“Thế nhưng tôi ấn tượng nhất là mẹ của Cương. Bà là một người cư xử nhã nhặn, lịch thiệp có lý có tình. Có lần ra Hà Nội, tôi cho Cương ít tiền uống bia (lúc này cậu ấy đã nghỉ việc). Mẹ của Cương biết và nói rằng: Con đừng làm thế Trình à, làm vậy là hại Cương đấy vì Cương uống bia vào sức khỏe không tốt”.
Theo TS Trình, ông và TS Phạm Ngọc Anh Cương thuộc tuýp người hoài cổ. Cả hai thích dùng điện thoại bàn gọi điện cho nhau. Khi TS Cương dùng Zalo, ông cũng dùng để nói chuyện với nhau cho tiện. Điều tiếc nuối là cả hai mới dùng Zalo và nói chuyện được mấy hôm thì ông nhận được tin TS Phạm Ngọc Anh Cương qua đời.
“Biết rằng cuộc đời này ai cũng sẽ rời cõi tạm nhưng trong thâm tâm tôi không nghĩ lại nhanh như vậy. Lần gặp Cương gần nhất, cậu ấy không còn đi xe máy nữa, nhưng trông cũng khá khỏe mạnh. Không ngờ.... giờ Cương đã đi xa”- TS Trình nuối tiếc.
