Tôm giữ vai trò chủ lực
Theo Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản (VASEP), xuất khẩu thủy sản Việt Nam trong 4 tháng đầu năm ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ, đạt kim ngạch 3,3 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng tháng 4, kim ngạch xuất khẩu đạt trên 850 triệu USD, tăng 10%.
Tuy nhiên, bức tranh xuất khẩu có những mảng sáng tối khác nhau, không đồng đều giữa các sản phẩm và thị trường.
Tôm tiếp tục là mặt hàng chủ lực, riêng tháng 4, xuất khẩu tôm đạt 330 triệu USD, tăng 15%. Lũy kế 4 tháng đầu năm, xuất khẩu tôm thu về 1,27 tỷ USD, tăng 30% so với cùng kỳ. Sự tăng trưởng này đến từ nhu cầu mạnh mẽ tại các thị trường lớn như Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU) và Nhật Bản, cùng với giá tôm dần phục hồi do tái cân bằng cung cầu toàn cầu.
Cá tra đạt trên 630 triệu USD, tăng 9%, duy trì vị thế quan trọng trong nhóm hàng thủy sản xuất khẩu nhưng đã có dấu hiệu tăng trưởng chậm lại.
Cá ngừ lại ghi nhận sự sụt giảm, trong tháng 4 chỉ đạt gần 80 triệu USD, giảm 12%, dù lũy kế 4 tháng vẫn tăng nhẹ 1% đạt hơn 300 triệu USD. Sự thiếu hụt nguyên liệu, đặc biệt là do quy định kích thước tối thiểu cá ngừ vằn, đã hạn chế sản xuất và xuất khẩu.
Ngược lại, xuất khẩu cá rô phi và cá điêu hồng tăng trưởng đột phá, lên tới 138%, đạt gần 20 triệu USD. Xuất khẩu nhuyễn thể và cua ghẹ cũng ghi nhận tăng trưởng ấn tượng, lần lượt đạt gần 220 triệu USD, trên 80 triệu USD và hơn 120 triệu USD, nhờ nhu cầu cao từ Trung Quốc và ASEAN.
 |
Tôm giữ vai trò chủ lực trong xuất khẩu thủy sản 4 tháng đầu năm. Ảnh minh họa: IT. |
Xét về các thị trường trọng điểm, Trung Quốc là thị trường dẫn đầu, xuất khẩu sang thị trường này đạt 710 triệu USD trong 4 tháng. Nhật Bản đứng thứ hai với 540 triệu USD, tăng 22%, tăng trưởng ổn định nhờ các sản phẩm giá trị gia tăng. Xuất khẩu thủy sản sang thị trường Mỹ chỉ đạt gần 500 triệu USD, tăng 7%.
Dự báo chuyển dịch mạnh
Theo VASEP, trong hai tháng 5 và 6, xuất khẩu thủy sản Việt Nam được dự báo sẽ có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Các doanh nghiệp Việt Nam sẽ tập trung đẩy mạnh xuất khẩu sang Mỹ, đặc biệt là xuất những sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra, nhằm tận dụng tối đa giai đoạn trước khi thuế quan mới làm tăng giá.
VASEP đưa ra dự báo, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang Mỹ có thể tăng 10-15% so với tháng 4, nhờ các hợp đồng được ký kết gấp rút và chiến lược giảm giá để duy trì thị phần. Ngược lại, xuất khẩu sang các thị trường khác như Trung Quốc và ASEAN có khả năng chững lại, với mức tăng trưởng chỉ khoảng 3-5%.
Nguyên nhân là cạnh tranh ngày càng gay gắt từ thủy sản Trung Quốc. Thủy sản Trung Quốc vốn bị áp thuế cao tại Mỹ và buộc phải chuyển hướng sang thị trường nội địa cũng như các thị trường lân cận thuộc ASEAN. Sự cạnh tranh này sẽ làm giảm sức hút của thủy sản Việt Nam, đặc biệt là ở phân khúc giá rẻ.
 |
Việt Nam có nhiều lợi thế để xuất khẩu cá ngừ sang Nga. Ảnh minh họa: IT. |
Bà Nguyễn Hà - chuyên gia về thị trường cá ngừ của VASEP - nhận định: "Trong bối cảnh hiện nay, Nga được đánh giá là thị trường có nhiều thuận lợi, cơ hội để cho các doanh nghiệp chế biến cá ngừ mở rộng xuất khẩu. Kim ngạch xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Nga đang ngày càng tăng".
Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, kim ngạch XK sang thị trường Nga năm 2024 đã đạt gần 45 triệu USD, tăng 5 lần so với năm 2020, cao nhất trong 10 năm qua. Chỉ tính riêng 3 tháng đầu năm nay, xuất khẩu cá ngừ sang thị trường này đạt hơn 10 triệu USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm 2024.
