Theo số liệu do Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố ngày 18/5, đầu tư tài sản cố định trong 4 tháng đầu năm giảm 1,6% so với cùng kỳ năm trước, đảo chiều so với mức tăng 1,7% trong quý I.
Cùng lúc, doanh số bán lẻ trong tháng 4 chỉ tăng 0,2%, thấp hơn rất nhiều so với mức 1,7% của tháng 3 và kém xa dự báo 2% của giới phân tích. Đây cũng là mức tăng yếu nhất kể từ cuối năm 2022, thời điểm Trung Quốc vừa mở cửa trở lại sau dịch Covid-19.
Sản xuất công nghiệp cũng gây thất vọng khi chỉ tăng 4,1% trong tháng 4, thấp hơn mức 5,7% của tháng trước và thấp hơn dự báo khoảng 5,9%-6%. Đây là tốc độ tăng yếu nhất kể từ tháng 7/2023.
Đáng chú ý, không một chuyên gia nào trong các khảo sát trước đó dự đoán mức độ suy yếu bi quan đến như vậy đối với cả 3 chỉ số lớn là đầu tư, bán lẻ và sản xuất.
Dù vậy, thị trường lao động có tín hiệu bớt tiêu cực hơn. Tỷ lệ thất nghiệp thành thị được khảo sát giảm về 5,2% trong tháng 4, sau khi chạm mức cao nhất một năm là 5,4% trong tháng 3.
Song, áp lực việc làm với lao động trẻ vẫn là một điểm đáng lo. Trước đó, dữ liệu tháng 3 cho thấy tỷ lệ thất nghiệp của nhóm 16-24 tuổi ngoài sinh viên lên 16,9%, còn nhóm 25-29 tuổi tăng lên 7,7% - mức cao nhất kể từ khi cơ quan thống kê Trung Quốc tách riêng nhóm tuổi này hơn 2 năm trước.
Giới phân tích cho rằng nguyên nhân sâu xa vẫn là tình trạng mất cân đối của kinh tế Trung Quốc, khi sản xuất mạnh nhưng cầu trong nước yếu. Cục Thống kê Trung Quốc cũng thừa nhận môi trường bên ngoài “phức tạp và biến động”, trong khi mâu thuẫn giữa “cung mạnh, cầu yếu” vẫn rất nổi bật và một bộ phận doanh nghiệp còn gặp nhiều khó khăn trong vận hành.
Một điểm nghịch lý là trong khi nhu cầu nội địa suy yếu, xuất khẩu vẫn tiếp tục tăng mạnh và tạm thời che bớt các vết nứt trong nền kinh tế.
Reuters chỉ ra, xuất khẩu của Trung Quốc trong 4 tháng đầu năm tăng khoảng 15%, được hỗ trợ bởi làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo toàn cầu cũng như xu hướng gom hàng trước. Quan hệ thương mại với Mỹ ổn định hơn sau chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Donald Trump cũng được xem là yếu tố hỗ trợ triển vọng bên ngoài.
Dẫu vậy, phần “sáng” từ thương mại vẫn không đủ bù đắp cho xu hướng chậm lại trong tiêu dùng. Các khoản vay hộ gia đình đã sụt giảm trong tháng trước, phản ánh niềm tin của người tiêu dùng chưa cải thiện rõ rệt.
Trong bối cảnh chiến sự Trung Đông đẩy giá dầu lên cao, chi phí đầu vào tại các nhà máy Trung Quốc cũng tăng mạnh hơn. Điều này khiến doanh nghiệp phải chịu sức ép lớn hơn về nguyên liệu, năng lượng và biên lợi nhuận.
Phản ứng của thị trường sau khi số liệu được công bố tương đối dè dặt. Đồng nhân dân tệ giao dịch ở thị trường nước ngoài giảm 0,1%, xuống 6,8215 đổi 1 USD - mức yếu nhất trong gần hai tuần. Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm gần như đi ngang ở 1,76%, trong khi hợp đồng tương lai trái phiếu 30 năm thu hẹp đà giảm.
Diễn biến này cho thấy giới đầu tư đã phần nào quen với bức tranh “hai tốc độ” của kinh tế Trung Quốc: khu vực xuất khẩu còn trụ được, nhưng nhu cầu nội địa vẫn trì trệ.
Hiện tại, các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc dường như vẫn chọn cách quan sát thêm thay vì tung ra các biện pháp kích thích mạnh. Chính phủ đã rút bớt tốc độ chi tiêu tài khóa từ tháng 3, trong khi Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) cũng chưa phát tín hiệu nới lỏng thêm, dù thanh khoản trên thị trường vẫn dồi dào và nhu cầu tín dụng yếu.
Theo Reuters, Financial Post
