Bức tranh dự trữ ngoại hối của Trung Quốc đang có sự dịch chuyển mang tính chiến lược: Ồ ạt gom vàng và giảm mạnh tỷ trọng nắm giữ nợ công của Mỹ. Theo báo cáo mới nhất từ Tập đoàn Ngân hàng Úc và New Zealand (ANZ), kho vàng thực tế của nền kinh tế số hai thế giới có thể lớn hơn nhiều so với số liệu chính thức.
Các chuyên gia của ANZ ước tính, Trung Quốc hiện đang nắm giữ khoảng 5.500 tấn vàng, cao gấp hai lần con số được công bố công khai. Nếu ước tính này chính xác, Bắc Kinh đang sở hữu lượng vàng dự trữ lớn thứ hai thế giới, chỉ đứng sau Mỹ (hơn 8.000 tấn).
Động thái tích trữ này không phải ngẫu nhiên mà là kết quả của một chiến lược dài hạn. Từ năm 2011, Chính phủ Trung Quốc đã công bố kế hoạch tổng thể về thăm dò khoáng sản, kêu gọi khai thác tối đa các nguồn tài nguyên từ dầu khí, đất hiếm đến vàng.
Các "ông lớn" nhà nước như Tập đoàn Khai thác mỏ Zijin liên tục tuyển dụng nhân sự cấp cao trong lĩnh vực địa chất và luyện kim, cho thấy quyết tâm làm chủ nguồn cung kim loại quý nội địa.
Trung Quốc tăng tích trữ vàng lên 5.500 tấn - đứng thứ hai sau Mỹ (Ảnh: IT).
Trái ngược với đà tăng của vàng, vị thế của Trung Quốc trên thị trường nợ Mỹ đang thu hẹp nhanh chóng. Số liệu từ Bộ Tài chính Mỹ cho thấy, lượng trái phiếu kho bạc Mỹ do Trung Quốc nắm giữ đã giảm xuống dưới mốc 700 tỷ USD, tức "bốc hơi" gần một nửa so với thời điểm đỉnh cao.
Trước đây, việc nắm giữ tới 10% tổng nợ quốc gia Mỹ giúp Bắc Kinh có tiếng nói trọng lượng trong quan hệ song phương. Tuy nhiên hiện nay, con số này chỉ còn khoảng 2% trong tổng số 38.000 tỷ USD nợ công của Mỹ.
Đáng chú ý, theo tính toán của ANZ, giá trị kho vàng dự trữ thực tế của Trung Quốc hiện có thể đã vượt qua giá trị lượng trái phiếu Mỹ mà nước này còn nắm giữ.
Giới phân tích nhận định, sự đảo chiều dòng vốn này mang hàm ý địa chính trị sâu sắc, nhằm chuẩn bị cho "kỷ nguyên G2" - nơi Trung Quốc cạnh tranh sòng phẳng vị thế siêu cường với Mỹ. Việc giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ phản ánh lo ngại ngày càng tăng về rủi ro tín dụng của Washington, cũng như nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào đồng USD.
Dù vàng là tài sản không sinh lời (zero-yield) so với lãi suất trái phiếu, nhưng trong bối cảnh các kênh đầu tư nội địa tại Trung Quốc đang thiếu hụt lựa chọn hấp dẫn, kim loại quý trở thành hầm trú ẩn an toàn nhất. Cơn sốt vàng tại đất nước tỷ dân, vì thế, vừa là bài toán kinh tế, vừa là bước đi chiến lược trong bàn cờ vĩ mô toàn cầu.
