Nội dung trên được thể hiện trong dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) được Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thừa ủy quyền của Thủ tướng trình Quốc hội tại phiên họp sáng 19/10.
Dự thảo Luật gồm 7 chương, 63 điều (giảm 15 điều so với Luật hiện hành).
Quang cảnh phiên họp sáng 19/10.
Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo Luật được Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nêu là nâng tỷ lệ tiền đặt trước lên mức từ 20% đến 50% giá khởi điểm đối với trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân.
Quy định này được xây dựng trên cơ sở luật hóa các nội dung tại Nghị quyết số 66.11/2026 của Chính phủ về xử lý khó khăn, vướng mắc trong đấu giá quyền sử dụng đất khi giao đất ở theo quy định của Luật Đất đai.
Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung quy định người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá thì được coi là đã đồng ý trả giá với mức ít nhất bằng giá khởi điểm.
“Quy định này nhằm hạn chế tình trạng ‘cò mồi’, người không có nhu cầu mua thực sự nhưng vẫn tham gia đấu giá để trục lợi”, Bộ trưởng Bộ Tư pháp nói.
Đáng chú ý, dự thảo Luật cũng bổ sung chế tài cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở đối với cá nhân trúng đấu giá nhưng bỏ cọc.
Đây là nội dung được đề xuất trên cơ sở luật hóa quy định tại Nghị quyết số 66.11, nhằm khắc phục tình trạng tham gia đấu giá với mục đích trục lợi, gây ảnh hưởng xấu đến thị trường bất động sản.
“Đồng thời bổ sung chế tài người trúng đấu giá có hành vi vi phạm quy định của Luật Đấu giá tài sản hoặc pháp luật liên quan dẫn đến kết quả đấu giá bị hủy thì không được nhận lại khoản tiền đặt cọc, nhằm bảo đảm thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do kết quả đấu giá bị hủy”, Bộ trưởng thông tin.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi.
Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết dự thảo Luật bổ sung mức tiền đặt trước đối với quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân từ 20% đến 50%, nhằm tăng trách nhiệm của người tham gia và hạn chế tình trạng trả giá cao nhưng không thực hiện nghĩa vụ.
“Tuy nhiên, mức tối đa 50% là tương đối cao, có thể tác động đến khả năng tiếp cận đấu giá, chi phí vốn và mức độ cạnh tranh”, ông Phan Văn Mãi nhận định.
Từ đó, cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung số liệu, đánh giá cụ thể về tình trạng trả giá cao nhưng không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, hiệu quả của việc tăng tiền đặt trước.
Đồng thời, cơ quan chủ trì soạn thảo cần làm rõ căn cứ lựa chọn mức từ 20% đến 50% và tiêu chí để lựa chọn mức cụ thể trong khoảng này, bảo đảm tương xứng giữa yêu cầu phòng ngừa vi phạm và cạnh tranh trong đấu giá tài sản.
Về xác định người trả giá liền kề và xử lý trường hợp người trúng đấu giá từ chối kết quả, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế xác định người trả giá liền kề, nhất là trường hợp có từ hai người trở lên cùng trả một mức giá trong đấu giá bằng bỏ phiếu hoặc đấu giá trực tuyến.
“Cần có tiêu chí khách quan để xác định thứ tự ưu tiên, như thời điểm trả giá hoặc dữ liệu kỹ thuật có thể kiểm chứng; trường hợp không thể xác định thì có thể áp dụng cơ chế bốc thăm công khai, bảo đảm minh bạch và hạn chế tranh chấp”, theo quan điểm của cơ quan thẩm tra.
Về hủy kết quả đấu giá, hậu quả pháp lý và bảo vệ người mua được tài sản đấu giá ngay tình (ngay tình - việc một người tham gia đấu giá và trúng đấu giá tài sản một cách trung thực, không biết và không buộc phải biết việc tài sản đó hoặc thủ tục đấu giá có sai phạm hay không phù hợp với quy định của pháp luật tại thời điểm xác lập giao dịch - PV), ông Phan Văn Mãi cho rằng cần xác định rõ phạm vi bảo vệ người mua ngay tình trong trường hợp đã thanh toán đầy đủ, nhận tài sản hoặc đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng nhưng sau đó kết quả đấu giá bị hủy; cơ chế xử lý tài sản, tiền đã thanh toán, chi phí hợp lý, trách nhiệm bồi thường và quyền lợi của bên thứ ba ngay tình.
