Quan trọng nhất trong nhóm dự án hạ tầng hướng biển của TPHCM là công trình cầu - đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu dài khoảng 14km, tổng nguồn vốn hơn 93.000 tỷ đồng. Dự án gồm 8km đường vượt biển, gần 4km đường hầm vượt biển, gần 2km đường dẫn với quy mô thiết kế 6 làn xe hỗn hợp. Cùng với việc mở rộng tuyến đường Rừng Sác và xây cầu Cần Giờ, tuyến đường bộ từ khu vực trung tâm (phường Sài Gòn, Bến Thành…) đi các khu vực Cần Giờ, Vũng Tàu… sẽ liền mạch và rút ngắn rất nhiều so với hiện nay.
Hiện khu vực Bà Rịa Vũng Tàu và TPHCM cũ chưa có tuyến đường bộ kết nối trực tiếp, chỉ có kết nối gián tiếp qua địa phận TP Đồng Nai. Vì vậy, trục đường trên mang tầm chiến lược cho TPHCM sau hợp nhất, trở thành tuyến đường bộ đầu tiên kết nối Cần Giờ, Vũng Tàu và khu trung tâm. Trước đó, khu đô thị lấn biển Cần Giờ và cảng quốc tế trung chuyển Cần Giờ cũng đã được khởi công, tạo không gian đô thị, kinh tế, hạ tầng lớn ở khu vực cách trung tâm TPHCM khoảng 60km.
Hiện nay, khu vực Cần Giờ (gồm các xã Cần Giờ, Bình Khánh, An Thới Đông, Thạnh An) vẫn là vùng đảo biệt lập, chưa có đường bộ kết nối. Lưu thông khu vực này với các địa phương khác chủ yếu qua phà Bình Khánh, phà biển Cần Giờ cùng một số phà, đò ngang kết nối Tây Ninh, Đồng Tháp. Mặc dù tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành (thuộc cao tốc Bắc - Nam) có phần lớn chiều dài nằm ở khu vực Cần Giờ nhưng chưa có kết nối. Theo kế hoạch, tới ngày 2/7 này, TPHCM sẽ khởi công xây dựng nút giao thông đa tầng kết nối đường Rừng Sác và cao tốc Bến Lức - Long Thành. Nút giao gồm nhiều hạng mục như nhánh cầu, đường dẫn, hầm, vòng xuyến… với tổng nguồn vốn gần 3.000 tỷ đồng nhằm phá thế “ốc đảo” của vùng Cần Giờ.
Quan trọng không kém là tuyến cao tốc Hồ Tràm - Long Thành nối TPHCM và TP Đồng Nai có chiều dài 42km, nguồn vốn đầu tư hơn 47.000 tỷ đồng. Hiện nay, Hồ Tràm là đô thị ven biển sôi động nhưng có vị trí địa lý rất xa trung tâm TPHCM (gần 150km) nên tuyến cao tốc này cùng với cao tốc Long Thành - Bến Lức (hoàn thành trong năm 2026) sẽ tạo thành tuyến đường bộ quan trọng kết nối TPHCM và sân bay, đô thị biển.
Ông Trần Quang Lâm - Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM cho biết, việc TPHCM triển khai nhiều dự án hạ tầng cùng một thời gian không chỉ giúp thay đổi hoàn toàn hạ tầng đô thị thời gian tới mà còn nhằm hiện thực hóa mục tiêu hướng biển, vươn mình ra biển lớn của siêu đô thị sau hợp nhất. Những công trình này cũng là nền móng định hình một siêu đô thị TPHCM trong tương lai.
Theo ông Lâm, một số dự án đã khởi công và một số dự án sẽ khởi công trong ít ngày tới với sự chung tay của nhiều doanh nghiệp, song song cùng nguồn ngân sách nhà nước nhằm đẩy nhanh tiến độ hoàn thành.
Sau hợp nhất, nhiều địa phương trên cả nước đều có mục tiêu phát triển hạ tầng kinh tế hướng về phía biển. Với TPHCM, đặc thù có đường ven biển dài hàng trăm cây số từ khu vực Bình Châu, Hồ Tràm cho tới Vũng Tàu, Cần Giờ nhưng hạ tầng chưa thông suốt, chưa kết nối liền mạch. Việc triển khai các dự án trên không chỉ giúp liền mạch đường ven biển mà còn kết nối khu trung tâm với vùng ven biển, mở ra không gian phát triển mới của siêu đô thị TPHCM trong vài năm tiếp theo.
Bên cạnh nhóm dự án hạ tầng đang gấp rút triển khai, HĐND TPHCM cũng vừa thông qua chủ trương quan trọng là tiếp tục miễn phí hạ tầng cảng biển trong thời gian từ nay tới tháng 5/2029. Theo thống kê, mỗi năm hạ tầng cảng biển mang lại nguồn thu khoảng 2.390 tỷ đồng, từ các doanh nghiệp sử dụng hạ tầng cảng biển. Việc miễn phí kéo dài này giúp giảm gánh nặng với doanh nghiệp, hỗ trợ thực chất cho chi phí logictics và tăng khả năng cạnh tranh của nhóm cảng biển trên địa bàn TPHCM. Trước đó, khu vực TPHCM cũ đã thực hiện việc thu phí cảng biển nhưng sau hợp nhất, quy mô và số lượng cảng biển tăng thêm khá nhiều (chủ yếu là cụm cảng Cái Mép, Phú Mỹ…) nên việc miễn phí sẽ tạo động lực lớn cho doanh nghiệp lưu thông đường thủy.
