Theo nguồn tin thân cận của tờ WSJ, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc áp phí 100.000 USD (hơn 2,6 tỷ đồng) đối với sinh viên quốc tế muốn ở lại Mỹ làm việc sau khi tốt nghiệp.
Nếu được thông qua, động thái này có thể khiến việc du học Mỹ trở nên kém hấp dẫn hơn đáng kể đối với sinh viên nước ngoài.
Đề xuất trên được xem là bước đi mới nhất trong nỗ lực của ông Trump nhằm siết chặt các con đường nhập cư hợp pháp vào Mỹ. Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sinh viên quốc tế, chính sách này còn có thể gây sức ép lên các trường đại học – vốn phụ thuộc đáng kể vào nguồn thu từ học phí của sinh viên nước ngoài. Cũng như các tập đoàn công nghệ tại Thung lũng Silicon và các công ty tài chính ở Phố Wall, những đơn vị thường xuyên tuyển dụng sinh viên quốc tế sau khi họ tốt nghiệp.
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc mức phí 100.000 USD đối với các sinh viên muốn ở lại Mỹ làm việc sau tốt nghiệp - Ảnh: EPA
Khoản phí dự kiến sẽ được áp dụng đối với chương trình Optional Practical Training (OPT) – chương trình cho phép sinh viên quốc tế ở lại Mỹ làm việc từ 1 đến 3 năm sau khi tốt nghiệp bằng chính thị thực du học của mình.
Theo số liệu mới nhất, trong năm 2024 có khoảng 419.000 người nước ngoài đang làm việc theo diện OPT.
Thực tế, đề xuất này được cho là nhằm đạt được mục tiêu tương tự kế hoạch thu phí 100.000 USD đối với thị thực lao động H-1B mà chính quyền Trump từng đưa ra trước đó. Chính sách này từng khiến nhiều doanh nghiệp công nghệ tại Thung lũng Silicon lo ngại, trước khi bị một tòa phúc thẩm ở Boston chặn lại vào tuần trước.
Ban đầu, Nhà Trắng muốn áp dụng khoản phí với toàn bộ thị thực H-1B. Tuy nhiên, sau làn sóng phản đối từ các "ông lớn" công nghệ, phạm vi áp dụng được thu hẹp, chỉ còn dành cho những lao động nước ngoài lần đầu xin sang Mỹ làm việc.
Theo giới quan sát, hai nhóm lao động này có sự khác biệt khá rõ. Những người sang Mỹ theo diện H-1B ngay từ đầu thường được các công ty CNTT hoặc kế toán tuyển dụng trực tiếp từ nước ngoài. Trong khi đó, các tập đoàn công nghệ và tài chính lớn lại có xu hướng tuyển sinh viên quốc tế ngay tại các trường đại học Mỹ, sau đó để họ làm việc theo diện OPT trước khi chuyển sang thị thực H-1B sau vài năm. Vì vậy, nếu đánh vào chương trình OPT, chính quyền Trump sẽ tác động trực tiếp hơn đến mô hình tuyển dụng của các doanh nghiệp này.
Trả lời báo chí, người phát ngôn Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) cho biết hiện chưa có chính sách nào được xem là chính thức cho đến khi được công bố.
"Tại DHS, chúng tôi luôn thảo luận về cách sử dụng mọi công cụ hiện có nhằm bảo vệ tính toàn vẹn của hệ thống nhập cư hợp pháp của Mỹ", đại diện cơ quan này cho biết.
Chính sách thu phí đối với sinh viên nước ngoài có khả năng ảnh hưởng đặc biệt đến Thung lũng Silicon, Phố Wall và các trường đại học - Ảnh: The NYT
Khoản phí 100.000 USD đang dần trở thành một công cụ quen thuộc trong các đề xuất siết nhập cư của chính quyền Trump. Mục tiêu là khiến những người có điều kiện tài chính hạn chế gặp nhiều rào cản hơn khi muốn đến Mỹ.
Ngoài chương trình OPT và thị thực H-1B, Bộ Ngoại giao Mỹ cũng đang xem xét một đề xuất khác: yêu cầu những người nộp đơn xin thẻ xanh (Green Card) từ bên ngoài nước Mỹ phải đặt cọc 100.000 USD. Khoản tiền này chỉ được hoàn trả sau khi họ chuyển đến Mỹ sinh sống và chính thức nhập quốc tịch.
Hiện đề xuất áp phí đối với chương trình OPT vẫn đang được Bộ An ninh Nội địa thảo luận và chưa rõ liệu Nhà Trắng có phê duyệt hay không. Một vấn đề khác cũng chưa được quyết định là ai sẽ phải chi trả khoản phí này: chính sinh viên quốc tế, trường đại học hay doanh nghiệp tuyển dụng.
Nếu được thông qua, khoản phí nhiều khả năng sẽ đi kèm quy định mới mà chính quyền Trump vừa công bố trong tháng này. Theo đó, sinh viên quốc tế sẽ phải nộp đơn xin gia hạn thị thực nếu muốn tham gia chương trình OPT. Trước đây, thị thực du học tự động có hiệu lực trong toàn bộ thời gian học tập và kéo dài thêm tối đa ba năm để sinh viên được phép làm việc sau tốt nghiệp.
Song song với đó, DHS cũng đang xây dựng một bộ quy định mới nhằm sửa đổi toàn diện chương trình OPT, dự kiến có thể được công bố ngay trong mùa thu năm nay.
Lâu nay, OPT được xem là một trong những lý do quan trọng nhất khiến sinh viên quốc tế lựa chọn Mỹ. Theo nhiều chuyên gia giáo dục, nếu không có chương trình này, phần lớn sinh viên nước ngoài sẽ buộc phải rời Mỹ ngay sau khi nhận bằng, đồng nghĩa với việc mang toàn bộ kiến thức và kỹ năng được đào tạo tại các trường đại học Mỹ sang phục vụ thị trường lao động ở các quốc gia khác.
Tuy nhiên, những người theo quan điểm siết nhập cư từ lâu đã coi OPT là một "kẽ hở" cần được xử lý. Họ cho rằng chương trình này cho phép doanh nghiệp tuyển dụng sinh viên nước ngoài ngay sau khi tốt nghiệp mà không có cơ chế bảo đảm mức lương của họ tương đương với lao động Mỹ, từ đó có nguy cơ tạo ra cạnh tranh không công bằng trên thị trường việc làm.
Thực tế, ngay trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, nhiều quan chức phụ trách nhập cư, trong đó có Stephen Miller, từng đề xuất xóa bỏ chương trình STEM OPT – chương trình cho phép sinh viên tốt nghiệp các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học ở lại Mỹ làm việc trong 3 năm.
Tuy nhiên, đề xuất này khi đó đã vấp phải sự phản đối từ nhóm cố vấn có quan điểm thân thiện hơn với doanh nghiệp, trong đó có Jared Kushner, và cuối cùng không được triển khai.
Theo WSJ, SCMP
