Khởi nghiệp

TikToker Bo Bắp - 'Chàng trai ngoại hình 20 nhưng suy nghĩ 30': Ngay từ khi còn ngồi ghế nhà trường, tôi đã biết mình muốn gì, phải bước bao nhiêu bước để đạt được mục tiêu

Đây là thời đại mà công nghệ phát triển với tốc độ vũ bão. Chỉ trong vài năm gần đây, dưới sự tác động dữ dội của những công nghệ mới, đã có không ít ngành nghề truyền thống chết đi, kéo theo đó là sự xuất hiện của nhiều ngành nghề mới – ví dụ như nghề sản xuất nội dung số hay sản xuất nội dung để phục vụ thành viên trên các mạng xã hội.

Chúng ta có thể kể ra đây rất nhiều gương mặt nổi trội tại Việt Nam thành danh nhờ nghề sản xuất nội dung trên Facebook và Youtube, ví dụ như các Khoai Lang Thang, Changmakeup, nhóm Hậu Hoàng – Vlog và gần đây nhất là 2 gương mặt ‘nổi tiếng ít người thân ngờ đến’ là Bà Tân Vlog và Quỳnh Trần JP…

Với những tấm gương sáng ngời như thế, nghề sản xuất nội dung số đang dần trở thành sự lựa chọn của không ít bạn trẻ, ví dụ như Bo Bắp – gương mặt đại diện của TikTok tại Việt Nam.

Bo Bắp năm nay 23 tuổi, tên thật là Văn Võ Ngọc Nhân đến Đắc Lắc anh tham gia TikTok từ những ngày đầu mạng xã hội này bắt đầu chập chững mở rộng thị trường tại Việt Nam. Và sở dĩ anh được TikTok mời làm đại điện của các TikToker không chỉ vì lượng follower cao, mà còn vì anh là người vô cùng nghiêm túc và sáng tạo với sự nghiệp làm nội dung trên nền tảng này.

Nhanh chóng thành công trên TikTok là nhờ TikTok xuất hiện đúng lúc và những thử thách mà nền tảng này đặt ra lại cực kỳ hợp ý Bo Bắp

TikToker Bo Bắp - Chàng trai ngoại hình 20 nhưng suy nghĩ 30: Ngay từ khi còn ngồi ghế nhà trường, tôi đã biết mình muốn gì, phải bước bao nhiêu bước để đạt được mục tiêu - Ảnh 1.

Với việc Bo Bắp là sinh viên của trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Sài Gòn, chúng ta có thể phần nào biết được ước mơ và khả năng của anh. Nhưng, Bo Bắp chưa bao giờ là người phó mặc vận mệnh của bản thân cho số phận. Ở những năm đầu tiên làm sinh viên, chàng trai này đã có ý định phải làm gì đó để xây dựng danh tiếng cho bản thân, giúp việc tấn công’ vào showbiz sau này dễ dàng hơn.

Đầu tiên, Bo Bắp đã thử sản xuất nội dung trên Facebook và Youtube, nhưng theo chia sẻ của anh là mọi chuyện không dễ dàng. Không như thuở sơ khai, bây giờ, để được mọi người chú ý trên Facebook - Youtube thì chúng ta phải vừa có tiền đầu tư vừa có ý tưởng độc đáo và phải bỏ 100% công sức cho nó. Là một chàng sinh viên tỉnh lẻ, Bo Bắp không có cả 3 thứ trên.

"Vào tháng 7/2018, trong một lần tình cờ tôi đã tiếp xúc với TikTok, lúc đó TikTok chỉ vừa mới du nhập vào Việt Nam và rất ít người biết về nó. Mục tiêu đầu tiên của tôi cũng chỉ là làm cho vui, vì tôi thích sự sáng tạo và những thử thách mà TikTok đưa ra cho các nhà phát triển nội dung. Tôi cảm thấy chúng rất hợp với mình, nên đã hào hứng thử’, Bo Bắp chia sẻ về cơ duyên ‘va’ vào TikTok.

Video đầu tiên trên TikTok của anh chỉ nhận được 2 lượt thích, rồi dần dần con số này tăng lên 300 rồi 1.000 và giúp anh trở nên nổi tiếng trong cộng đồng TikToker chỉ sau 1 tháng. Lúc này, anh chợt nhận ra, mình đang đứng trước cơ hội lớn có thể làm một cái gì đó tử tế trên mạng xã hội này, khiến tài năng và tính cách của mình được nhiều người biết đến. Với Facebook hay Youtube có thể anh không làm được, nhưng với TikTok anh có thể.

Sau khi xác định mục tiêu, Bo Bắp càng chú tâm hơn trong từng chi tiết các video của mình. Lúc đó, TikTok đưa ra những thủ thuật quay hết sức phức tạp, như chuyển cảnh, canh thời gian, lồng ghép hiệu ứng… mà không phải ai cũng làm được. Tuy nhiên, thay vì nản lòng vì thử vài lần không được, Bo Bắp thuộc kiểu càng luyện tập càng hăng và luôn quyết tâm làm cho bằng được.

Sau 2 năm miệt mài lao động, đi qua hết thời sinh viên, hiện Bo Bắp đã phần nào đó đạt được mục tiêu của mình trên TikTok.

Chàng trai có ngoại hình 20 nhưng suy nghĩ 30

TikToker Bo Bắp - Chàng trai ngoại hình 20 nhưng suy nghĩ 30: Ngay từ khi còn ngồi ghế nhà trường, tôi đã biết mình muốn gì, phải bước bao nhiêu bước để đạt được mục tiêu - Ảnh 2.

Kể từ khi TikTok chính thức ra mắt vào đầu năm nay, đi đâu họ cũng mang theo Bo Bắp, cảm giác như họ muốn để anh trở thành biểu tượng của các nhà phát triển nội dung trên nền tảng này tại Việt Nam. Vậy tại sao TikTok lại chọn Bo Bắp chứ không phải một nhà phát triển nội dung khác?

Thật ra, Bo Bắp không phải là người có số lượng người theo dõi khủng nhất trên TikTok, anh chỉ nằm trong Top cao nhất mà thôi; nhưng sở dĩ anh được TikTok ưu ái là bởi những suy nghĩ chín chắn của anh với nghề cùng cách làm việc chuyên nghiệp. Chúng tôi nói vui rằng, ‘Bo Bắp là chàng trai có ngoại hình 20 nhưng suy nghĩ 30’.

Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, Bo Bắp đã biết mình cần gì – muốn gì và để đạt được đến những mục tiêu đó cần bao nhiêu bước và mỗi bước cần bắt đầu như thế nào, khi có cơ may thì cần chộp lấy ra sao…

"Thật ra tôi không biết hiện tại ai là người có lượng theo dõi cao nhất TikTok, tôi chỉ biết là số lượng người theo dõi của mình vẫn đang nằm ở hàng Top. Thú thật là dù tôi thỉnh thoảng có giao lưu với các bạn làm nội dung, nhưng tôi không quan tâm lắm đến việc ai là người được follow nhiều nhất, tôi không có tính ganh đua đó.

Tôi nghĩ mình cần tập trung làm tốt công việc mà mình đang có. Thêm nữa, lượng follower không phải là tất cả, thực lực của một nhà sản xuất nội dung như thế nào, ngoài lượng người theo dõi còn là chất lượng video, sự tương tác với khán giả…", Bo Bắp khẳng định.

Thêm nữa, ai cũng có sứ mệnh riêng của bản thân. Là người đi tiên phong, Bo Bắp có những thuận lợi và khó khăn không giống những đàn em đi sau.

Đúng là lúc đó trên TikTok không có nhiều nhà phát triển nội dung tại Việt Nam, nếu mình làm được một nội dung thú vị thì rất dễ được chú ý, nhưng khuyết điểm là lúc đó lượng người dùng TikTok tại Việt Nam rất ít, chứ không phải lên con số vài chục triệu như bây giờ. Những TikToker đời đầu như Bo Bắp khá chú trọng những kỹ thuật quay độc đáo để tạo ra những video hấp dẫn dù khó, nhưng các TikToker sau này chú trọng vào nội dung hơn là kỹ thuật.

"Con cưng" của các nhãn hàng trên TikTok

TikToker Bo Bắp - Chàng trai ngoại hình 20 nhưng suy nghĩ 30: Ngay từ khi còn ngồi ghế nhà trường, tôi đã biết mình muốn gì, phải bước bao nhiêu bước để đạt được mục tiêu - Ảnh 3.

Ngoài ra, sau khi TikTok chính thức thương mại hóa và cho phép các nhãn hàng quảng bá sản phẩm trên TikTok, đồng thời khuyến khích các nhãn hàng thông qua mình hợp tác với các nhà sản xuất nội dung số hoặc trực tiếp tìm đến họ; thì Bo Bắp cũng không còn thời gian để ‘sân si’ với ai, kể cả khi anh có tính đó.

Bo Bắp cho biết, từ đầu năm đến giờ, anh đã nhận được rất nhiều lời đề nghị từ các nhãn hàng, tuy nhiên không phải cái nào anh cũng nhận nếu nội dung và yêu cầu của họ không phù hợp với các tiêu chí mà TikTok và bản thân anh đưa ra. Sau khi chắt lọc, thì lượng brand mà anh đã hợp tác vẫn lên con số vài chục.

"Dù như thế nào, thì tôi vẫn muốn các video trên tài khoản của mình phải cung cấp được nội dung gì đó hữu ích cho các độc giả. Nếu độc giả cảm thấy nội dung mà mình sản xuất chỉ phục vụ cho việc quảng cáo sản phẩm, họ sẽ không đi theo mình nữa. Do đó, tôi vẫn luôn cố dung hòa giữa 2 vấn đề đó khi làm các video, kể cả các video đặt hàng theo yêu cầu của các nhãn hàng.

Để làm vừa lòng các khán giả của mình lại vừa lòng thêm các nhãn hàng là một thách thức không dễ vượt qua với các TikToker như chúng tôi", Bo Bắp cho hay.

Với Bo Bắp, TikTok không chỉ cho anh cơ hội có được thu nhập tốt dù còn trẻ, khiến con đường vào showbiz của anh dễ dàng hơn nhờ lượng khán giả lớn trên nền tảng này; mà nó còn giúp anh trau dồi những kỹ năng nghề nghiệp như ca hát, quay chụp, đóng phim, làm mẫu qua quá trình sản xuất những video trong suốt thời gian qua.

TikToker Bo Bắp - Chàng trai ngoại hình 20 nhưng suy nghĩ 30: Ngay từ khi còn ngồi ghế nhà trường, tôi đã biết mình muốn gì, phải bước bao nhiêu bước để đạt được mục tiêu - Ảnh 4.

Bo Bắp đã lọt vào Top 15 tại Giọng hát Việt 2019.

"Với sự thành công của nghề sản xuất nội dung số trên mạng xã hội TikTok đã mang đến cho tôi bàn đạp vững chắc để tiến vào cuộc sống. Chính TikTok đã nâng bước tôi trong cuộc thi Giọng Hát Việt 2019, là nguồn động viên to lớn giúp tôi để lại dấu ấn trong cuộc thi này", anh thú nhận. Tại Giọng Hát Việt 2019, Bo Bắp đã về đội của HLV Tuấn Ngọc và anh chỉ chịu dừng lại ở vòng đấu chọn Top 9. Lần thứ 3 tham gia sân chơi này, cuối cùng anh cũng đã lọt vào Top 15. Đúng là có công mài sắt có ngày nên kim!

Sau 2 năm hợp tác với TikTok, Bo Bắp đã trưởng thành nhanh chóng và ở tuổi 23, anh đã có thể đảm đương được một phương: đủ thu nhập lo cho bản thân và gia đình, trở thành một phần của showbiz Việt và trên đường thực hiện giấc mơ trở thành nghệ sỹ đa năng. Mục tiêu của anh trong tương lai là trở thành người nổi tiếng không chỉ trên TikTok mà còn cả ở ngoài TikTok, tại Việt Nam và cả khu vực Đông Nam Á.

Các tin khác

Chân dung founder ‘3 giỏi’ của T-Farm Phạm Anh Tuấn, startup được Shark Hưng gọi là thiên tài có thể 'biến chì thành vàng': Giỏi quản lý, giỏi ‘đốt tiền’ và giỏi tùy biến

Chân dung founder ‘3 giỏi’ của T-Farm Phạm Anh Tuấn, startup được Shark Hưng gọi là thiên tài có thể 'biến chì thành vàng': Giỏi quản lý, giỏi ‘đốt tiền’ và giỏi tùy biến

Chiếc máy trồng cây hoàn toàn tự động có tên T-Farm mà Phạm Anh Tuấn mang lên trưng bày trên chương trình Shark Tank là thành quả mà anh và tập thể 30 kỹ sư đã nghiên cứu ròng rã trong gần 3 năm. Và ngoài T-Farm tự động 100%, Treant Protector còn có rất nhiều dòng sản phẩm khác đủ mọi giá tiền - chức năng.
“Chê” 1 triệu USD của Shark Liên không đủ để phát triển mô hình nhưng lại chọn 300.000 USD của Shark Dũng, CEO Telepro tiết lộ lý do phía sau

“Chê” 1 triệu USD của Shark Liên không đủ để phát triển mô hình nhưng lại chọn 300.000 USD của Shark Dũng, CEO Telepro tiết lộ lý do phía sau

Giải pháp "Uber" cho Telemarketing đã mang lại cho Telepro phần gọi vốn thành công tại Shark Tank Việt Nam khi được 2 "cá mập" cùng đồng ý xuống tiền. Tuy nhiên, nền tảng kết nối tư vấn viên với doanh nghiệp này đã từ chối 1 triệu USD của Shark Liên để nhận 300.000 USD của Shark Dzung.
Chuyện chưa kể về Chon.vn và chiêm nghiệm của cựu ‘nữ tướng’ Adayroi Lê Hoàng Uyên Vy: Bản chất E-Commerce là ai sống lâu hơn ai!

Chuyện chưa kể về Chon.vn và chiêm nghiệm của cựu ‘nữ tướng’ Adayroi Lê Hoàng Uyên Vy: Bản chất E-Commerce là ai sống lâu hơn ai!

Đầu năm 2012, cơn bão Zalora tràn vào Việt Nam, dồn Startup non trẻ về thời trang online Chon.vn vào “chặng đường siêu vật vã”. Cách chơi của đối thủ mới khiến khách hàng không còn sẵn lòng trả tiền cho phương pháp kinh doanh cũ, Chon.vn buộc phải thay đổi mô hình. 2 năm sau, thế cục chuyển mình. Trong khi startup này về cùng nhà với một tập đoàn lớn và nhà sáng lập Lê Hoàng Uyên Vy trở thành quyền TGĐ VinEcom ở tuổi 27, hoạt động kinh doanh của Zalora lại không ổn, sau bán lại cho đại gia Thái Central Group, đổi tên thành Robins…
Làm thế nào để startup “sống sót” được trong năm đầu tiên?

Làm thế nào để startup “sống sót” được trong năm đầu tiên?

“97% các công ty khởi nghiệp thất bại ngay trong những năm đầu tiên. Chỉ 3% các startup có thể duy trì qua năm thứ 2 và thành công trong thực tế. Thị trường ngày càng khó khăn, những người khởi nghiệp quả thực có thể gọi họ là người hùng vì con đường khởi nghiệp rất chông gai, là cuộc chiến gian nan…”.
Thứ trưởng Bộ KHCN trích câu nói "rất nhiều startup ngáo giá" của Shark Bình, nhắn nhủ mọi người đừng quá lạc quan vào hệ sinh thái khởi nghiệp VN

Thứ trưởng Bộ KHCN trích câu nói "rất nhiều startup ngáo giá" của Shark Bình, nhắn nhủ mọi người đừng quá lạc quan vào hệ sinh thái khởi nghiệp VN

Là diễn giả đầu tiên trong phiên thảo luận "Đổi mới khoa học công nghệ và cơ hội đối với Việt Nam", Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Thế Duy nhiều lần nhấn mạnh việc "xin đưa mọi người về mặt đất". Ông cũng dẫn lại lời Shark Bình nói về câu chuyện "rất nhiều startup ngáo giá" và cho rằng chúng ta đang quá lạc quan vào hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam.
Câu chuyện khởi nghiệp của startup tỉnh lẻ TayTa: Vấp ngã ngay tại vạch xuất phát, thức tỉnh sau chương trình Shark Tank và nỗi giằng xé trong lòng luôn đau đáu hướng về quê hương

Câu chuyện khởi nghiệp của startup tỉnh lẻ TayTa: Vấp ngã ngay tại vạch xuất phát, thức tỉnh sau chương trình Shark Tank và nỗi giằng xé trong lòng luôn đau đáu hướng về quê hương

Với những người hay lang thang ở những quận trung tâm hay khu phố Tây ở TP. HCM và Hà Nội hẳn là đã không ít lần thấy những mô hình giấy xếp tinh xảo để làm đồ lưu niệm, được rất nhiều người bán rong mang đi chào mời khắp nơi. Và nếu bạn ấn tượng với những mô hình kiến trúc bằng giấy đó 1, thì bạn sẽ ấn tượng 10 khi thấy những sản phẩm tương tự của TayTa.
Từ ngưỡng cửa của một điều vĩ đại, startup dắt chó đi dạo Wag đã "tuột dây" và suy sụp như thế nào

Từ ngưỡng cửa của một điều vĩ đại, startup dắt chó đi dạo Wag đã "tuột dây" và suy sụp như thế nào

Những tưởng sau khoản đầu tư 300 triệu USD của SoftBank, startup đang lên này sẽ như được chắp thêm cánh để bay cao hơn nữa, nhưng cuối cùng lại là hàng loạt rắc rối trong vận hành xảy ra, xáo trộn trong đội ngũ lãnh đạo và sau tất cả, đà suy giảm vẫn không thể chặn lại.
Mẹ bỉm sữa gọi vốn cho startup thực phẩm hữu cơ, bị Shark Hưng gắt vì lạm dụng từ "đao to búa lớn như blockchain", nhưng được Shark Việt rót 5 tỷ nhờ "thái độ"

Mẹ bỉm sữa gọi vốn cho startup thực phẩm hữu cơ, bị Shark Hưng gắt vì lạm dụng từ "đao to búa lớn như blockchain", nhưng được Shark Việt rót 5 tỷ nhờ "thái độ"

Bấm nút thi Shark Tank Việt Nam khi mới sinh bé Soup được 3 tháng, Đỗ Phan Hoàng Sương mang cả 2 con lên gọi vốn cho startup thực phẩm hữu cơ Dalat Foodie. Màn thuyết trình không chiếm được lòng tin của Shark Liên, còn bị Shark Hưng phê phán lạm dụng "blockchain", đồng thời mượn lời Shark Phú chất vấn: Nếu bạn thất bại, bạn sẽ làm gì hoàn vốn lại cho nhà đầu tư? Thương vụ khép lại đầy nhân văn với cái gật đầu của Shark Việt vì Sương có "thái độ nghiêm túc" khi gây dựng startup…
Shark Hưng gọi là thiên tài có thể 'biến chì thành vàng', Shark Việt đánh giá 'bản lĩnh khủng khiếp', startup 'đốt' 14 tỷ trong 3 năm, dành giải nhất Vietnam Startup Wheel 2019 vẫn ra về tay trắng

Shark Hưng gọi là thiên tài có thể 'biến chì thành vàng', Shark Việt đánh giá 'bản lĩnh khủng khiếp', startup 'đốt' 14 tỷ trong 3 năm, dành giải nhất Vietnam Startup Wheel 2019 vẫn ra về tay trắng

Dự án Treant Protector Việt Nam với ý tưởng T-Farm kêu gọi 2 tỷ đồng cho 10% cổ phần. Ý tưởng T-Farm này cũng vừa giúp founder Phạm Anh Tuấn đoạt giải nhất bảng doanh nghiệp tại Vietnam Startup Wheel 2019.
Mang giấc mơ xây dựng Little Silicon Valley trên khắp Việt Nam, MindX gọi vốn thành công 500.000 USD

Mang giấc mơ xây dựng Little Silicon Valley trên khắp Việt Nam, MindX gọi vốn thành công 500.000 USD

MindX hướng tới mục tiêu xây dựng một hệ sinh thái bao gồm Trường học các kỹ năng mới của thời đại 4.0 và Không gian làm việc chung. Mỗi tổ hợp như vậy được ví như một “Silicon Valley thu nhỏ” (Little Silicon Valley). Mới đây startup này vừa hoàn thành vòng gọi vốn đầu tiên với số tiền 500.000 USD…
CEO Be Group Trần Thanh Hải: Tiếp cận dịch vụ mới thì không nên cấm đoán, nhưng nên khống chế không gian, thời gian cũng như thị phần nhất định!

CEO Be Group Trần Thanh Hải: Tiếp cận dịch vụ mới thì không nên cấm đoán, nhưng nên khống chế không gian, thời gian cũng như thị phần nhất định!

CEO Be Group Trần Thanh Hải đưa ra 2 kiến nghị với Chính phủ nhằm giúp các doanh nghiệp Việt Nam như Be có thể lớn mạnh trong thời kỳ 4.0. Trong kiến nghị đó, có nội dung đề xuất khống chế không gian, thời gian cũng như thị phần nhất định của các doanh nghiệp được đưa vào sandbox (môi trường thí điểm), tránh để một vài doanh nghiệp chiếm thị phần lớn và tạo bất bình đẳng trong kinh doanh.
CEO Sendo: Dòng vốn tỷ USD từng "chạy" qua Ấn Độ, Indonesia giúp họ có những Decacorn, Unicorn TMĐT, và dòng vốn ấy đang chảy về Việt Nam!

CEO Sendo: Dòng vốn tỷ USD từng "chạy" qua Ấn Độ, Indonesia giúp họ có những Decacorn, Unicorn TMĐT, và dòng vốn ấy đang chảy về Việt Nam!

Decacorn - kỳ lân nhiều sừng - ám chỉ những startup vượt trên Unicorn nhiều lần, với định giá doanh nghiệp trên 10 tỷ USD. Trong giai đoạn 2014 - 2016, các nhà đầu tư đã rót 20 tỷ USD vào thị trường thương mại điện tử Ấn Độ, giúp Ấn Độ gây dựng nên Decacorn Flipkart với định giá 20 tỷ USD. Dòng vốn ấy cũng chạy qua Indonesia giúp nước này có Unicorn là Tokopedia. Có dấu hiệu cho thấy các nhà đầu tư đang chọn Việt Nam là điểm đến tiếp theo, CEO Sendo Trần Hải Linh cho biết.
CEO AKA Funiture Group – Lý Quí Trung: Trong khởi nghiệp, ý tưởng tốt quan trọng, nhưng ‘giết chết’ doanh nghiệp kịp thời cũng quan trọng không kém

CEO AKA Funiture Group – Lý Quí Trung: Trong khởi nghiệp, ý tưởng tốt quan trọng, nhưng ‘giết chết’ doanh nghiệp kịp thời cũng quan trọng không kém

Bởi, theo ông Lý Quí Trung, nếu bạn không buông kịp thời, tức là bạn đang kéo theo 1 cái ‘xác chết’. Và, khi đó, trong mắt bạn chỉ thấy mỗi ‘xác chết’ chứ không thấy bất cứ thứ gì khác, ngay cả cơ hội long lanh trôi qua trước mắt.
Từ ý tưởng phát triển bộ đọc cho người khiếm thị, nữ tiến sĩ hướng tới “trợ lý ảo” dành riêng cho người Việt

Từ ý tưởng phát triển bộ đọc cho người khiếm thị, nữ tiến sĩ hướng tới “trợ lý ảo” dành riêng cho người Việt

Hơn 10 năm ấp ủ và nghiên cứu Vbee - ứng dụng sử dụng AI chuyển hoá văn bản thành giọng nói đầu tiên dành riêng cho tiếng Việt, TS Nguyễn Thu Trang (ĐH Bách Khoa Hà Nội) muốn đưa Vbee tham gia mạnh mẽ vào thị trường giọng nói số có giá trị lên tới 49 tỷ USD.
Tiến sỹ Việt mang dự án "tai nghe thông minh" về quê hương khởi nghiệp, từng được Google và các nhà đầu tư Thung lũng Silicon rót 3 triệu USD để nghiên cứu

Tiến sỹ Việt mang dự án "tai nghe thông minh" về quê hương khởi nghiệp, từng được Google và các nhà đầu tư Thung lũng Silicon rót 3 triệu USD để nghiên cứu

Một chiếc tai nghe thông minh không dây có thể theo dõi được sóng não, cơ mặt, sự di chuyển của mắt, từ đó giúp điều chỉnh và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Đây là sản phẩm được triển khai từ dự án của GS.TS Vũ Ngọc Tâm (ĐH Colorado Boulder, Mỹ), từng được Google, NSF và một số tổ chức tại thung lũng Silicon tài trợ tổng cộng gần 3 triệu USD cho việc nghiên cứu, phát triển sản phẩm...