Thuế quan trở thành tâm điểm kinh tế năm 2025
Thuế quan nổi lên như công cụ chính sách trung tâm của Washington khi chính quyền Tổng thống Trump tìm cách điều chỉnh các mối quan hệ thương mại mà Mỹ cho là “mất cân đối” và “không công bằng”. Từ tháng 4, Mỹ đã áp dụng các mức thuế nhập khẩu mới và thuế “đối ứng” lên hàng hóa từ hàng chục quốc gia.
Theo Nhà Trắng, đây là biện pháp nhằm bảo vệ sản xuất trong nước và buộc các đối tác thương mại phải nhượng bộ. Tuy nhiên, động thái này đã gây ra phản ứng dây chuyền trên toàn cầu, làm gia tăng rủi ro cho tăng trưởng kinh tế và chuỗi cung ứng quốc tế.
Sau nhiều tháng đàm phán căng thẳng, một số nước đã đạt được thỏa thuận khung với Washington để giảm nhẹ hoặc trì hoãn thuế quan. Thụy Sĩ là trường hợp hiếm hoi đạt được mức thuế thấp hơn, trong khi Trung Quốc tạm thời được hoãn áp dụng một số mức thuế cao.
Trong năm nay, Mỹ cũng đã ký các thỏa thuận khung thương mại với Anh, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam, Philippines và Indonesia. Dù vậy, phần lớn các thỏa thuận này vẫn đang trong quá trình triển khai, khiến môi trường thương mại tiếp tục thiếu chắc chắn.
Những nước nào bị Mỹ áp thuế nặng nhất?
Không phải quốc gia nào cũng thuyết phục được chính quyền Trump. Brazil và Ấn Độ đã bị áp mức thuế lên tới 50% đối với một số mặt hàng. Mỹ cho rằng chính sách của Brazil gây tổn hại đến lợi ích kinh tế của Washington, trong khi Ấn Độ bị trừng phạt do tiếp tục mua dầu giá rẻ từ Nga.
Các mức thuế cao này gây sức ép lớn lên xuất khẩu, đồng thời làm gia tăng căng thẳng ngoại giao giữa Mỹ và các nền kinh tế lớn đang phát triển.
Mexico và Canada, hai đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ, đã chịu áp lực thuế quan từ trước khi các biện pháp “đối ứng” được công bố. Hiện Mỹ áp thuế 25% với Mexico và 35% với Canada đối với các mặt hàng không thuộc phạm vi của Hiệp định USMCA.
Trong khi đó, chính hiệp định USMCA cũng sẽ được rà soát lại vào năm 2026. Washington đang cân nhắc giữa việc duy trì khuôn khổ hiện tại hay chuyển sang các thỏa thuận song phương, làm gia tăng bất định cho khu vực Bắc Mỹ.
Bất ổn pháp lý và rủi ro phía trước là gì?
Sự bất định càng gia tăng khi Tòa án Tối cao Mỹ chuẩn bị ra phán quyết về tính hợp pháp của các mức thuế “đối ứng”. Tổng thống Trump cảnh báo rằng nước Mỹ có thể đối mặt với “thảm họa kinh tế” nếu các biện pháp này bị bác bỏ.
Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp và nhà đầu tư toàn cầu vẫn phải hoạt động trong môi trường đầy rủi ro, khi chính sách thương mại của Mỹ có thể thay đổi đột ngột chỉ sau một phán quyết pháp lý.
