Lãnh đạo Nhà Trắng hôm 2-4 công bố biện pháp áp thuế đối ứng với hơn 180 đối tác thương mại trên toàn thế giới. Chính sách thuế mới của Mỹ sẽ làm thay đổi đáng kể bối cảnh thương mại toàn cầu trong hơn 100 năm qua.
Theo đó, khoảng một nửa số nước và vùng lãnh thổ chịu mức thuế chung là 10%, còn các đối tác có thâm hụt thương mại lớn với Mỹ chịu mức cao hơn - tối đa lên tới 50%.
Điều này có thể làm tăng giá cả cho chính người tiêu dùng Mỹ, từ đôi giày chạy bộ đến chiếc iPhone của Apple đều sẽ đội giá.
Dựa trên tính toán của Rosenblatt Securities, nếu chuyển chi phí sang cho người tiêu dùng thì mỗi chiếc iPhone sẽ có giá khoảng 2.300 USD (gần 60 triệu đồng).
Tổng thống Mỹ Donald Trump cầm tấm bảng ghi mức thuế nhập khẩu đối ứng áp dụng cho các nước. Ảnh: Bloomberg
Các nhà kinh tế nhận định mức thuế mới mà Tổng thống Donald Trump ban hành có thể làm bùng phát lạm phát, làm tăng nguy cơ suy thoái và làm tăng chi phí trung bình cho một gia đình ở Mỹ lên tới hàng ngàn USD.
Thực tế ngay khi Mỹ áp thuế đối ứng thì các doanh nghiệp đã đua nhau điều chỉnh. Nhà sản xuất ô tô Stellantis cho biết đã tạm thời sa thải 900 nhân sự tại Mỹ, đóng cửa các nhà máy ở Canada và Mexico; trong khi General Motors cho biết sẽ tăng sản lượng tại Mỹ.
Chính sách áp thuế mới của Mỹ khiến nhiều quốc gia trên thế giới lên tiếng cảnh báo về khả năng leo thang chiến tranh thương mại với Mỹ.
Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết Mỹ đã từ bỏ vai trò lịch sử của mình là quốc gia đi đầu trong hợp tác kinh tế quốc tế.
"Nền kinh tế toàn cầu hiện nay về cơ bản đã khác so với ngày hôm qua" - ông phát biểu khi công bố một số biện pháp đối phó.
Trung Quốc cũng tuyên bố áp thuế trả đũa 34% đối với hàng nhập khẩu từ Mỹ.
Tại Liên minh châu Âu (EU) - nơi chịu thuế đối ứng 20%, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi các nước châu Âu tạm dừng đầu tư vào Mỹ.
Các đối tác thương mại khác, bao gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Mexico và Ấn Độ, cho biết họ sẽ hoãn bất kỳ hành động trả đũa nào vào lúc này vì "đang tìm kiếm sự nhượng bộ từ Mỹ". Anh cho biết họ đang nỗ lực để đạt được một thỏa thuận kinh tế với Mỹ.
Cả đồng minh lẫn đối thủ của Washington đều cảnh báo đòn thuế mới của Mỹ sẽ giáng đòn tàn khốc vào kinh tế toàn cầu .
Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế Kristalina Georgieva cho biết mức thuế quan này "rõ ràng là một rủi ro đáng kể đối với triển vọng toàn cầu trong bối cảnh tăng trưởng chậm chạp", đồng thời kêu gọi Washington nỗ lực giải quyết căng thẳng thương mại với các đối tác, tránh đảo lộn chuỗi cung ứng và gây tổn hại đến lợi nhuận của doanh nghiệp.
Đáp lại, Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh mức thuế quan "có đi có lại" là phản ứng trước các rào cản áp dụng đối với hàng hóa của Mỹ. "Mức thuế quan mới trao cho chúng ta quyền lực lớn hơn khi đàm phán" – ông chủ Nhà Trắng nói.
Các quan chức chính quyền Tổng thống Donald Trump cho biết mức thuế quan này sẽ tạo ra việc làm trong ngành sản xuất trong nước và mở ra thị trường xuất khẩu ra nước ngoài, mặc dù "sẽ mất thời gian để thấy được kết quả".
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance trong một cuộc phỏng vấn với Newsmax đã mô tả những người chỉ trích là có quan điểm ngắn hạn.
"Về cơ bản, đây chính là vấn đề an ninh quốc gia trong sản xuất và tạo ra những thứ chúng ta cần, từ thép đến dược phẩm" – phó tướng của ông Donald Trump nói.
Các nhà phân tích cho biết mức thuế quan trên cũng có thể khiến các đồng minh ở châu Á xa lánh Mỹ và làm suy yếu những nỗ lực chiến lược nhằm kiềm chế Trung Quốc.
Canada và Mexico không bị áp thuế quan mới nhưng họ vẫn phải đối mặt với mức thuế 25% đối với nhiều mặt hàng và một loạt thuế quan riêng đối với ô tô nhập khẩu.
