Nội dung nêu tại kế hoạch của Chính phủ thực hiện kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về nhà xã hội và định hướng phát triển nhà ở.
Theo kế hoạch, Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành, địa phương rà soát lại quỹ đất, hoàn thiện quy hoạch nhà ở gắn với hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ xã hội thiết yếu, giáo dục, y tế và văn hóa.
Trong đó, nhiệm vụ trọng tâm là chủ động giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất sạch để phát triển nhà ở cho thuê.
Thực tế, nhu cầu thuê nhà của công nhân tại các khu công nghiệp rất lớn, song quỹ nhà ở dài hạn có giá phù hợp lại đang thiếu hụt như tại Hải Phòng, Bắc Ninh, Hưng Yên...
Chẳng hạn, tại Hải Phòng, nơi có hơn 370.000 lao động khu công nghiệp, nhu cầu nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê trong 4 năm tới khoảng 33.000 căn.
Địa phương đã vượt chỉ tiêu nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2025 (đạt 16.679 căn), nhưng trước mắt mới dự kiến mua 4.256 căn để cho thuê, đáp ứng hơn 12% nhu cầu.
Trước đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chỉ đạo các địa phương đẩy mạnh phát triển nhà ở cho thuê - phân khúc được ưu tiên phát triển tới 2030.
Tại kế hoạch triển khai, Chính phủ khẳng định quan điểm quyền có nơi ở hợp pháp là quyền cơ bản của công dân, tiếp cận nhà ở an toàn, phù hợp khả năng chi trả là thước đo của tiến bộ xã hội. Nhà nước có chính sách phát triển nhà ở nhằm hướng tới mục tiêu mọi người dân đều có chỗ ở.
Chính phủ yêu cầu chuyển đổi mạnh tư duy phát triển nhà ở. Bên cạnh nhà ở để bán, Việt Nam cần ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng.
Theo định hướng này, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, đặc biệt là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.
Chính phủ cũng nhấn mạnh phát triển nhà ở theo cơ chế thị trường có định hướng và quản lý hiệu quả của Nhà nước. Nhà nước không bao cấp về nhà ở, nhưng cũng không hoàn toàn để thị trường tự điều tiết. Vai trò của Nhà nước là kiến tạo thông qua xây dựng thể chế, chính sách, quy hoạch, tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia đầu tư, vận hành với lợi nhuận hợp lý và người dân tiếp cận chỗ ở phù hợp khả năng chi trả.
Ngoài chuẩn bị quỹ đất sạch, Chính phủ yêu cầu các bộ ngành nghiên cứu xây dựng chính sách đất đai, tín dụng, cơ chế tài chính và thuế phù hợp nhằm phát triển nhanh thị trường nhà ở cho thuê với giá hợp lý, đồng thời khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư. Bộ Xây dựng đang nghiên cứu cơ chế ưu đãi về đất đai, tài chính để phát triển loại nhà ở này.
Chính phủ cũng yêu cầu đơn giản hóa thủ tục phát triển nhà ở theo cơ chế "một cửa, đầu mối, quy trình chuẩn". Các thủ tục về đầu tư, quy hoạch, giao đất, cấp phép xây dựng và tiếp cận tín dụng ưu đãi rút ngắn, bảo đảm rõ thời hạn và trách nhiệm thực hiện.
Ngoài ra, các bộ ngành được giao kiểm soát chặt các trường hợp được hưởng chính sách ưu tiên về nhà ở, bảo đảm công khai, minh bạch, ngăn ngừa tình trạng trục lợi chính sách và đầu cơ nhà ở.
Theo kế hoạch, các bộ ngành sẽ nghiên cứu, cụ thể hóa các chủ trương mới vào Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10 năm nay.
