Khi nào chậm đóng BHXH sẽ chuyển sang hành vi trốn đóng?
Ngày 3.2, cơ quan BHXH TP.HCM thông báo đến doanh nghiệp, đơn vị sử dụng người lao động về việc hướng dẫn kiến nghị khởi tố các hành vi vi phạm theo các điều 214, 215, 216 bộ luật Hình sự trong lĩnh vực BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp.
Theo đó, hồ sơ kiến nghị khởi tố gồm: văn bản kiến nghị khởi tố của cơ quan BHXH, các giấy tờ, tài liệu, chứng cứ kèm theo là bản chính hoặc bản sao hợp pháp (sao y, sao lục theo quy định), hoặc tài liệu, dữ liệu điện tử đã được chuyển đổi bảo đảm tính pháp lý theo quy định.
Hồ sơ được lập đối với các hành vi có dấu hiệu về tội gian lận BHXH, bảo hiểm thất nghiệp theo điều 214 bộ luật Hình sự; tội gian lận BHYT theo điều 215 bộ luật Hình sự và tội trốn đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động theo điều 216 bộ luật Hình sự.
Đại diện doanh nghiệp nghe phổ biến pháp luật về lĩnh vực BHXH
ẢNH: PHAN DIỆP
Đặc biệt, đối với hành vi quy định tại điều 3, điều 6 Nghị định 274/2025/NĐ-CP ngày 16.10.2025: Hành vi chậm đóng BHXH sẽ chuyển sang hành vi trốn đóng khi người sử dụng lao động chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ sau thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn đóng theo quy định. Hoặc sau khi cơ quan BHXH đã có văn bản đôn đốc mà doanh nghiệp vẫn không thực hiện trách nhiệm của người sử dụng lao động.
Nếu cơ quan BHXH gửi văn bản đôn đốc trong vòng 45 ngày kể từ sau thời hạn đóng chậm nhất mà doanh nghiệp vẫn không nộp (sau 60 ngày), thì hành vi được chuyển sang trốn đóng (kể từ ngày thứ 61).
Nếu văn bản đôn đốc được gửi sau 45 ngày kể từ sau thời hạn đóng chậm nhất, thì hành vi được coi là trốn đóng tính từ ngày thứ 15 kể từ ngày cơ quan BHXH ban hành văn bản đôn đốc.
Đối với đối tượng tham gia BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp, nếu sau 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn đăng ký tham gia BHXH theo quy định tại khoản 1 điều 28 luật BHXH năm 2024 mà đơn vị vẫn chưa thực hiện đăng ký, thì hành vi chậm đóng được xác định là trốn đóng, theo quy định của pháp luật.
Đối với mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp, khi cơ quan chức năng phát hiện doanh nghiệp kê khai thấp hơn thực tế, hành vi này được xác định là trốn đóng.
Thời điểm tính trốn đóng được xác định từ ngày liền kề sau tháng tiếp theo của kỳ phát sinh tiền lương đối với đơn vị đóng hằng tháng. Hoặc, sau chu kỳ đóng tiếp theo đối với đơn vị thực hiện đóng theo phương thức 3 tháng hoặc 6 tháng một lần.
BHXH TP.HCM ra quân tuyên truyền cho người dân thông tin về BHXH tự nguyện, BHYT...
ẢNH: PHAN DIỆP
Chuyển hồ sơ khi có dấu hiệu tội phạm
Trong quá trình xem xét, xử lý vụ vi phạm, nếu xét thấy hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm, thì người có thẩm quyền đang giải quyết vụ việc phải chuyển hồ sơ liên quan đến hành vi có dấu hiệu tội phạm cho cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự.
Việc triển khai hướng dẫn của Bộ Công an về kiến nghị khởi tố theo các điều 214, 215, 216 bộ luật Hình sự thể hiện quyết tâm của BHXH TP.HCM trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực BHXH.
Qua đó, góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động, xây dựng môi trường tuân thủ pháp luật và củng cố niềm tin của người dân đối với chính sách an sinh xã hội.
