Chủ động chuẩn bị sớm
Lãnh đạo ngành giáo dục TPHCM không ngần ngại bày tỏ sự lo lắng về bài toán an toàn trường thi năm nay. Ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM nhận định, khi kì thi được tổ chức theo mô hình mới, việc thiết lập một “pháo đài” phối hợp chặt chẽ giữa các xã, phường với từng điểm thi là điều kiện tiên quyết. Năm nay, TPHCM có số lượng thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT lớn nhất nước. TPHCM không chọn cách làm truyền thống mà đang dồn lực đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số vào toàn bộ quy trình, từ khâu ghi danh đến lúc công bố kết quả cuối cùng.
Chiến dịch chuẩn bị tại TPHCM đã được kích hoạt từ sớm với các đợt tập huấn thực chiến. Sau khi tiếp thu hướng dẫn từ Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT TP đã kiện toàn ban chỉ đạo và hội đồng thi, đồng thời tổ chức hội nghị quy mô lớn cho toàn bộ hiệu trưởng các trường THPT và giám đốc các trung tâm vào ngày 8/4. Mục tiêu của Sở GD&ĐT TPHCM là quán triệt từng thay đổi nhỏ nhất trong quy chế để không một đơn vị nào lúng túng khi bước vào tổ chức kì thi tốt nghiệp THPT 2026. Mọi khâu từ cơ sở vật chất, kinh phí đến nhân sự đều được đặt trong trạng thái chủ động cao độ. Thành phố đang rà soát tại các điểm in sao, tính toán chi tiết phương án vận chuyển đề thi để bảo mật tuyệt đối, không để xảy ra bất kì sai sót kĩ thuật nào dù là nhỏ nhất.
Yếu tố con người được TPHCM đặt lên hàng đầu trong kì thi này. Công tác phối hợp liên ngành với công an, y tế, điện lực và giao thông đã trở thành một cơ chế vận hành trơn tru tại các xã, phường. Ông Nguyễn Văn Phong cho biết, từng vị trí, từ trưởng điểm thi, phó trưởng điểm thi đến cán bộ coi thi, thư kí đều phải trải qua sát hạch tập huấn kĩ lưỡng. Thành phố yêu cầu mỗi cá nhân phải nắm rõ chức trách, tuyệt đối không có chuyện chồng chéo hay đùn đẩy trách nhiệm khi có sự cố phát sinh.
Để đảm bảo lực lượng không bị thiếu hụt, TPHCM yêu cầu hạn chế tối đa việc cán bộ làm công tác thi nghỉ phép hoặc đi nước ngoài trong thời gian cao điểm. Thậm chí, sau khi kết thúc kì thi, công tác hậu kiểm, khen thưởng và chấn chỉnh những trường hợp yếu kém sẽ được thực hiện quyết liệt để rút kinh nghiệm cho những năm sau. Ông Nguyễn Văn Phong kiến nghị Bộ GD&ĐT tiếp tục nâng cấp phần mềm quản lí thi, chấm thi; bổ sung đội ngũ kĩ thuật chuyên trách để hỗ trợ địa phương trong quá trình vận hành hệ thống.
Trong khi đó, tại Hà Nội, không khí chuẩn bị cũng nóng không kém. Ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết, thành phố đã bám sát kế hoạch của Bộ và phối hợp chặt chẽ với công an thành phố để bảo vệ các “điểm nóng”. Dự kiến ngày 13/4, Hà Nội sẽ tổ chức họp ban chỉ đạo để triển khai các nội dung quan trọng cuối cùng. Ông Tuấn cũng đưa ra mong muốn nhận đề thi sớm hơn và Bộ GD&ĐT cần hướng dẫn chi tiết về thi trên máy tính để chủ động đầu tư hạ tầng kĩ thuật, tránh việc bị động khi triển khai thực tế.
Ông Nguyễn Tân, Giám đốc Sở GD&ĐT TP Huế cho rằng, sự linh hoạt chính là chìa khóa để xử lí những tình huống bất ngờ tại điểm thi. Theo ông Tân, việc phối hợp giữa các trường đại học và Sở GD&ĐT những năm qua đã mang lại hiệu quả rõ rệt, đặc biệt là trong hỗ trợ chuyên môn coi thi. Ông cảnh báo các địa phương không được chủ quan với những sự cố cơ học như đề thi bị mờ, thiếu trang, nhất là ở vùng sâu vùng xa. Việc chuẩn bị sẵn máy dự phòng, máy photocopy tại chỗ sẽ giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của thí sinh. Ông cũng cho rằng, việc gặp mặt báo chí, chủ động cung cấp thông tin trước kì thi là cách tốt nhất để tạo sự đồng thuận, tránh những tin đồn thất thiệt gây hoang mang dư luận.
Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT 2025. Ảnh: NHƯ Ý
Ðảm bảo khách quan, công bằng
GS.TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lí chất lượng (Bộ GD&ĐT), chỉ ra thực tế: Kì thi tốt nghiệp THPT năm 2026 dự kiến sẽ có trên 1 triệu thí sinh tham gia. Quy mô thí sinh tại các tỉnh, thành phố đang tăng mạnh so với trước đây. Điểm khác biệt lớn nhất là năm nay sẽ chỉ còn một đề thi, một quy chế duy nhất cho tất cả thí sinh, thay vì chia hai loại như năm trước (đề thi dành cho học sinh chương trình 2006 và đề thi dành cho học sinh chương trình 2018).
Ông Huỳnh Văn Chương cho biết, Bộ sẽ hoàn thành tập huấn cho toàn quốc trong khoảng thời gian từ ngày 12 - 17/4. Mốc thời gian quan trọng mà thí sinh cần lưu ý là thời gian đăng kí thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra từ ngày 24/4 - 5/5. Trước đó, học sinh lớp 12 sẽ có cơ hội tập dượt đăng kí trực tuyến trên hệ thống từ ngày 17 - 21/4 để làm quen với giao diện và quy trình.
Kì thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra ngày 11-12/6 với quy mô toàn quốc. Trung bình hằng năm có khoảng 1 triệu thí sinh và hơn 200.000 cán bộ, giáo viên tham gia.
Quy chế thi năm nay cũng được Bộ GD&ĐT “cởi trói” mạnh mẽ để hỗ trợ người học. Ông Chương thông tin, quy chế mới đã cắt giảm một nửa số giấy tờ không cần thiết, mở rộng danh mục chứng chỉ ngoại ngữ được miễn thi (trong đó có tiếng Hàn TOPIK cấp độ 3). Đặc biệt, thời gian phúc khảo chỉ còn 5 ngày để thí sinh sớm ổn định tâm lí và các trường đại học sớm hoàn tất xét tuyển. Một thay đổi quan trọng khác là việc điều chỉnh diện ưu tiên dựa trên nơi thí sinh trực tiếp học tập tại trường THPT, thay vì căn cứ vào nơi ở thường trú như trước đây, nhằm đảm bảo tính công bằng thực tế.
Chốt lại những vấn đề cốt lõi, ông Phạm Ngọc Thưởng, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia kì thi tốt nghiệp THPT 2026, đưa ra cảnh báo về tác động của việc sáp nhập đơn vị hành chính. Ông Thưởng phân tích, khi sáp nhập từ hai hoặc ba tỉnh thành lại, quy mô thí sinh rất lớn, đầu mối quản lí phức tạp hơn rất nhiều so với trước.
Điều này đòi hỏi người đứng đầu ban chỉ đạo thi cấp tỉnh phải có năng lực bao quát vượt trội, khả năng kết nối liên thông và kiểm soát tình hình ở mức độ cao nhất. Thứ trưởng cho biết, sự thành công của kì thi không chỉ nằm ở những con số báo cáo đẹp mà nằm ở tính an toàn, khách quan và công bằng cho mỗi thí sinh trên khắp mọi miền đất nước. Mọi khâu chuẩn bị, từ những chi tiết nhỏ nhất, đều phải hướng tới mục tiêu thượng tôn quy chế và vì quyền lợi của các em học sinh.
