Clip: Bên trong nhà máy Ethanol Phú Thọ sau 17 năm triển khai.
Toàn cảnh Nhà máy Ethanol Phú Thọ tại xã Vạn Xuân, tỉnh Phú Thọ. Dự án được khởi công năm 2009, tổng vốn đầu tư sau điều chỉnh hơn 2.400 tỷ đồng. Dự kiến đi vào hoạt động sau 18 tháng, dự án kỳ vọng trở thành nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học đầu tiên của khu vực phía Bắc, góp phần phát triển ngành nhiên liệu sạch và tạo đầu ra ổn định cho vùng nguyên liệu sắn, mía địa phương.
Thế nhưng, sau khoảng 3 năm triển khai, dự án bất ngờ dừng thi công và rơi vào tình trạng "đắp chiếu" kéo dài. Theo thời gian, khu nhà máy từng được kỳ vọng trở thành dự án công nghiệp trọng điểm nay phủ kín cỏ dại và cây bụi. Bên trong khuôn viên nhà máy vắng lặng, nhiều hạng mục xây dựng dang dở đã có dấu hiệu xuống cấp. Cỏ dại mọc um tùm, len lỏi vào các khu nhà xưởng, bám kín nền bê tông và các công trình phụ trợ. Bên ngoài hàng rào dự án, một số diện tích đất được người dân tận dụng để trồng cỏ, chăn nuôi, trong khi bên trong khung cảnh hoang vắng, trái ngược hoàn toàn với kỳ vọng về một nhà máy sản xuất quy mô lớn từng được đặt ra.
Ông Bùi Thế Học - Chủ tịch UBND xã Vạn Xuân - cho hay, nhà máy chưa hoạt động trở lại vì đang chờ thủ tục giải quyết của tòa án và Bộ Tài chính sau vụ án Ethanol Phú Thọ.
Tính từ thời điểm dừng thi công, nhiều hạng mục của dự án đã hoàn thành phần lớn khối lượng xây dựng. Theo các báo cáo công khai, công trình đạt khoảng 78% khối lượng tổng thể trước khi phải dừng thi công vào năm 2011.
Sau 17 năm, nhiều công trình, thiết bị và kết cấu thép xuất hiện dấu hiệu xuống cấp do không được vận hành, bảo dưỡng thường xuyên.
Cỏ dại mọc um tùm trong khuôn viên nhà máy. Từ một dự án được kỳ vọng thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, khu công nghiệp rộng lớn nay bỏ hoang.
Nhiều hạng mục vẫn nằm "bất động" giữa vùng nguyên liệu từng được quy hoạch phục vụ sản xuất ethanol. Việc dự án kéo dài nhiều năm chưa thể đưa vào khai thác đã gây lãng phí lớn về nguồn lực đầu tư và quỹ đất công nghiệp.
Nhà máy Nhiên liệu sinh học Ethanol Phú Thọ được khởi công tháng 6/2009 tại huyện Tam Nông (nay thuộc xã Vạn Xuân), tỉnh Phú Thọ), do Công ty CP Hóa dầu và Nhiên liệu sinh học Dầu khí (PVB) làm chủ đầu tư.
Dự án có tổng mức đầu tư ban đầu khoảng 1.317 tỷ đồng, sau nhiều lần điều chỉnh tăng lên hơn 2.400 tỷ đồng, được thiết kế với công suất 100 triệu lít ethanol mỗi năm.
Khi triển khai, dự án được kỳ vọng góp phần thực hiện Đề án phát triển nhiên liệu sinh học quốc gia, cung cấp nguyên liệu cho sản xuất xăng sinh học E5, xăng E10 và tạo động lực phát triển kinh tế cho khu vực trung du Bắc Bộ.
Tuy nhiên, đến năm 2011, dự án phải dừng thi công khi khối lượng thực hiện đạt khoảng 78%. Từ đó đến nay, nhà máy chưa từng được vận hành thương mại, trở thành một trong những dự án thua lỗ, chậm tiến độ lớn của ngành dầu khí.
Năm 2017, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố vụ án liên quan đến dự án. Nhiều lãnh đạo, cán bộ của chủ đầu tư và các đơn vị liên quan đã bị khởi tố, xét xử về các sai phạm trong quá trình triển khai, gây thiệt hại đặc biệt lớn cho Nhà nước.
