Chủ tịch HĐQT Thaco Trần Bá Dương. Ảnh: Nhật Bắc
Cụ thể, theo ông Trần Bá Dương, sau khi nghiên cứu thấu đáo về Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, ngày 26/5/2025, THACO đã có Văn bản gửi đến Thủ tướng và Phó Thủ tướng Chính phủ về đề xuất đầu tư Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam.
Trong khi đề xuất của THACO đang được Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền xem xét, trong những ngày qua, nhiều cổ đông, đối tác và một số cán bộ nhân viên cùng như dư luận xã hội có nhiều câu hỏi liên quan đến nội dung văn bản.
Ông trả lời một cách khái quát về cơ cấu nguồn vốn và phương thức THACO huy động vốn để thực hiện dự án:
Tổng vốn đầu tư của Dự án (do Quốc hội phê duyệt và không bao gồm chi phí GPMB-ĐC (nhà nước thực hiện) là khoảng 1.662.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 61,35 tỷ USD. Trong Văn bản số 188/2025/CV-THACO đề xuất là khoảng 1.662.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 61,35 tỷ USD. Đồng thời, trong giai đoạn lập báo cáo nghiên cứu khả thi và khi có thiết kế cơ sở được phê duyệt, THACO sẽ nghiên cứu và có các giải pháp, biện pháp để tiết giảm tối đa TVĐT của Dự án và đáp ứng mục tiêu của Dự án.
THACO đã đề xuất thành lập Công ty thực hiện Dự án do THACO nắm cổ phần chi phối nhất là 51%, chịu trách nhiệm chính trong quản trị, điều hành thực hiện và vận hành dự án một cách tốt nhất. Đồng thời mời gọi các doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp Nhà nước (do nhà nước chỉ định) trong nước tham gia đến 49% vốn, với nguyên tắc toàn bộ cổ đông có nghĩa vụ và quyền lợi của Dự án theo tỷ lệ cổ phần sở hữu.
Doanh nghiệp dự án chịu trách nhiệm thu xếp vốn là 20% của TVĐT tương ứng khoảng 312.000 tỷ đồng (tương đương khoảng 12.27 tỷ USD) trong đó THACO chịu trách nhiệm thu xếp là 159.120 tỷ đồng, tương đương khoảng 6.26 tỷ USD.
Phần vốn 80% của TVĐT (tương đương khoảng 49.08 tỷ USD) là vốn huy từ các tổ chức tín dụng trong và ngoài nước, đề xuất được Chính phủ bảo lãnh và hỗ trợ lãi suất trong vòng 30 năm, việc hoàn trả phần vốn này cho các tổ chức tín dụng được Nhà nước đầu tư thực hiện theo phương án tài chính được ký kết.
Cả hai phần vốn này được giải ngân theo tiến độ đầu tư của Dự án trong thời gian 7 năm (kể từ khi nhà nước bàn giao mặt bằng sạch) với cam kết là không dùng vốn vay (chiếm 80% TVĐT do nhà nước bảo lãnh và hỗ trợ lãi vay) cho mục đích khác.
Về việc thu xếp và huy động vốn của THACO chịu trách nhiệm nêu trên trong 7 năm bình quân 22.730 tỷ đồng/năm, tương đương 860,8 triệu USD/năm đến hơn 1 tỷ USD/năm (theo tính toán của THACO thì bắt đầu từ năm 2027) chủ yếu là tăng vốn và bán cổ phần tại THACO và các Tập đoàn thành viên đáp ứng việc huy động vốn cho Dự án.
Ngoài ra, nếu cần thiết, THACO có thể sử dụng phần lớn lợi nhuận sau thuế hàng năm (ước đạt 15.000 tỷ đồng/năm) để góp vốn thực hiện dự án.
Như vậy, THACO đáp ứng tối thiểu 51% vốn là 159.120 tỷ đồng, tương đương khoảng 6,26 tỷ USD và có thể đến 20% TVĐT của Dự án.
Theo ông Trần Bá Dương, dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam là một dự án có quy mô rất lớn, rất thách thức về nhiều công nghệ, kỹ thuật được tích hợp với yêu cầu về an toàn, an ninh rất cao. Tuy nhiên, nếu làm được thì thông qua dự án này, THACO và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam phát triển và xây dựng được nền công nghiệp luyện kim, cơ khí nặng và chính xác, công nghiệp số, tín hiệu và điện khiển.
THACO phải cầu thị mời các doanh nghiệp Việt Nam tham gia Dự án trên tinh thần học hỏi thông qua chuyển giao công nghệ và thực hành một cách nghiêm túc, đảm bảo mọi yêu cầu và tiêu chuẩn của dự án (như là một số dự án thành phần và các phần việc trong quản lý vận hành liên quan đến an ninh, an toàn phải do doanh nghiệp nhà nước đảm trách).
Dự án này trực tiếp không mang lại lợi nhuận nhưng sẽ giúp THACO và các doanh nghiệp Việt Nam phát triển theo hướng công nghiệp và công nghệ, qua đó rút ngắn khoảng cách chênh lệch với các nước trong khu vực và trên thế giới trong bối cảnh hội nhập.
Ông cũng chia sẻ thêm, trong thời gian tới, nếu được yêu cầu từ Chính phủ, THACO sẽ trình Đề án thực hiện dự án (chi tiết và cụ thể hơn) với năng lực và trình độ của mình một cách trung thực và cầu thị, đồng thời thể hiện sự nỗ lực, và quyết tâm cao nhất trên tinh thần đóng góp cho một dự án có ý nghĩa quan trọng của Đất nước, cùng mong muốn là đề án mà THACO trình cho Chính phủ xem xét có lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp được giao trọng trách thực hiện.
Với cương vị là người đứng đầu, ông cam kết sẽ quản trị, điều hành để thực hiện tốt Dự án và không làm suy yếu gì về kế hoạch sản xuất kinh doanh trong các lĩnh vực THACO đang thực hiện mà ngược lại là bổ trợ cho hệ sinh thái THACO nhiều hơn.
