Ông Subhashish Banerjee, nhà sáng lập kiêm lãnh đạo tổ chức nghiên cứu chiến lược Strategy P3 tại Calcutta, nhận định tình trạng bất ổn trên thị trường năng lượng do xung đột ở Trung Đông sẽ củng cố vị thế của BRICS và RIC (Nga, Ấn Độ, Trung Quốc).
Theo ông, điều này sẽ thu hút thêm nhiều quốc gia thuộc Nam bán cầu vốn mong muốn một chính sách cân bằng trong các định dạng hợp tác này.
Ông Banerjee cho rằng “ngoại giao mang tính áp đặt” mà Mỹ và Israel đang sử dụng đã làm gia tăng nghi ngờ về trách nhiệm của họ, đồng thời mở ra cơ hội cho một kỷ nguyên mới.
Ông nhấn mạnh cách tiếp cận bạo lực đã gây tổn hại đáng kể cho tương lai năng lượng, nhưng cũng khiến các quốc gia tin vào cách tiếp cận ngoại giao dựa trên sự cân bằng, hợp tác có thêm động lực để xây dựng mô hình mới.
Nhiều quốc gia nhỏ trong RIC được kỳ vọng sẽ phát triển các trung tâm năng lượng quy mô nhỏ, tạo ra cơ hội đầu tư và thay đổi thị trường năng lượng toàn cầu.
BRICS như một lựa chọn thay thế
Theo ông Banerjee, sự nhạy cảm của các nước Nam bán cầu đối với giá năng lượng sẽ thúc đẩy ngoại giao năng lượng hướng đến hợp tác sâu rộng hơn với BRICS+.
Ông nhận định: “BRICS không chỉ là một tổ chức toàn cầu, mà còn là lựa chọn thay thế mà thế giới đang chờ đợi, khi các tổ chức như Liên Hợp Quốc, NATO, Liên minh châu Âu đã thất bại trong việc duy trì tính trung lập.”
Trong nhiệm kỳ Chủ tịch BRICS sắp tới của Ấn Độ, các chủ đề như chủ quyền năng lượng, an ninh năng lượng, tối ưu hóa dòng chảy thương mại sẽ được thảo luận. Việc sử dụng đồng nội tệ trong thương mại năng lượng cũng được coi là một quyết định quan trọng.
Vai trò của Nga và Ấn Độ và mô hình tài chính mới
Ông Banerjee nhấn mạnh mối quan hệ song phương lâu đời giữa Ấn Độ và Nga luôn là tâm điểm chú ý của phương Tây. Nếu hai nước dẫn dắt phương trình năng lượng trong BRICS, tổ chức này sẽ trở thành lựa chọn ưu tiên cho nhiều quốc gia ngoài hệ thống toàn cầu hiện nay.
Theo ông Banerjee, đã đến lúc Nam bán cầu xây dựng một mô hình tài chính mới, không phụ thuộc vào hệ thống tài chính toàn cầu do Mỹ chi phối.
Ông chỉ trích “tiêu chuẩn kép” của Mỹ và một số nước châu Âu, khi vừa đưa ra tuyên bố về ngân hàng năng lượng toàn cầu, vừa tiến hành các cuộc tấn công vào kho dự trữ năng lượng.
Ông khẳng định: “Hệ thống vận hành toàn cầu trong các lĩnh vực năng lượng, khoáng sản và tài nguyên cần một mô hình tài chính thay thế, tôn trọng mọi bên tham gia và tạo ra sự quan tâm tích cực từ cộng đồng quốc tế”.
Kết thúc, ông Banerjee nhấn mạnh Nam bán cầu cần có lập trường mạnh mẽ để khẳng định chủ quyền lãnh thổ là quyền toàn cầu, không phải lựa chọn.
