Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại EU Kaja Kallas. (Ảnh: Reuters)
Theo thỏa thuận đó, Ukraine có thể xuất khẩu ngũ cốc, thực phẩm và phân bón qua Biển Đen, và tàu buôn cũng như tàu dân sự sẽ không bị Nga tấn công.
Bà Kallas cho biết đã trao đổi với Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres về khả năng áp dụng sáng kiến tương tự để mở lại tuyến vận tải qua eo biển đang bị tắc nghẽn do cuộc chiến của Mỹ - Israel với Iran.
Người phát ngôn Liên Hợp Quốc xác nhận có những đề xuất về sáng kiến do Liên Hợp Quốc dẫn dắt liên quan đến eo biển này, nhưng cảnh báo “mức độ rủi ro quá lớn” và tổ chức này sẽ tiếp tục làm việc một cách kín đáo.
Tổng thư ký Guterres dự kiến tới Brussels trong ngày 17/3 để thảo luận với các quan chức châu Âu.
Iran gần như đã phong tỏa Eo biển Hormuz trong bối cảnh cuộc chiến bước sang tuần thứ ba. Nhiều con tàu đã bị tấn công khi đi qua tuyến đường biển hẹp giữa Iran và Oman.
Bà Kallas cho biết việc đóng cửa eo biển là “rất nguy hiểm” đối với nguồn cung năng lượng của châu Á, đồng thời cũng ảnh hưởng đến sản xuất phân bón, có thể dẫn đến thiếu hụt lương thực.
Trong khi đó, một số đồng minh của Mỹ không có kế hoạch ngay lập tức đưa tàu chiến đến eo biển Hormuz, bác bỏ yêu cầu của Tổng thống Donald Trump về hỗ trợ quân sự để giữ tuyến đường biển quan trọng này thông suốt.
Ông Trump kêu gọi các quốc gia hỗ trợ tuần tra eo biển, nhưng Đức, Tây Ban Nha và Ý tuyên bố không tham gia bất kỳ sứ mệnh nào tại vùng Vịnh, ít nhất là vào thời điểm hiện tại.
Một số nước khác thận trọng hơn. Anh và Đan Mạch cho biết sẽ cân nhắc cách hỗ trợ, nhưng nhấn mạnh cần giảm căng thẳng và tránh bị kéo vào chiến tranh.
Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius phát biểu tại Berlin: “Ông Donald Trump mong đợi vài chiếc khinh hạm châu Âu có thể làm được gì ở eo biển Hormuz mà Hải quân Mỹ hùng mạnh không thể làm?... Đây không phải là cuộc chiến của chúng tôi, và chúng tôi không khởi xướng nó”.
Người phát ngôn Chính phủ Đức cũng cho biết cuộc xung đột không liên quan đến Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và Đức không có kế hoạch tham gia.
Tây Ban Nha tuyên bố sẽ không làm bất cứ điều gì có thể làm leo thang xung đột. Phó Thủ tướng Ý Matteo Salvini cho rằng đưa tàu chiến vào vùng chiến sự đồng nghĩa với việc tham chiến.
