Trong tâm lý học phát triển, hiệu ứng đồng nhất (identification effect) chỉ cơ chế trẻ đồng hóa bản thân với hình mẫu quan trọng nhất trong đời sống, thường là bố hoặc mẹ. Trẻ không chỉ bắt chước hành vi, mà còn hấp thụ cách suy nghĩ, cách thể hiện cảm xúc, thậm chí cả thói quen ứng xử hàng ngày.
Một bà mẹ từng than vãn: “Anh dạy con chẳng được gì tốt, toàn hư theo anh!”. Người chồng liền đáp lại nửa đùa nửa thật: “Được rồi, cái tốt thì anh không dạy, toàn dạy cái xấu, con hư tại cha hết cả!”. Câu chuyện nhỏ nhưng lại phản ánh đúng thực tế: cha thường để lại dấu ấn sâu sắc cả ở mặt tích cực lẫn tiêu cực trong sự phát triển của con.
