Phơi nắng, đi chân trần: Lợi ích có thật nhưng không thay thế điều trị
Theo một số thông tin được chia sẻ rầm rộ trên MXH nhiều ngày nay, “công thức chữa bệnh” gồm ba việc: phơi nắng thường xuyên, đi chân đất để “hấp thụ năng lượng tự nhiên”, và uống nước chanh muối hạt nhằm “thanh lọc cơ thể” có thể giúp tăng đề kháng và chữa được nhiều căn bệnh, bao gồm cả bệnh nan y. Nghe qua tưởng chừng khoa học, nhưng khi phân tích kỹ, các chuyên gia cho rằng đây chỉ là sự thật bị bóp méo, thậm chí có phần nguy hiểm.
Phơi nắng và đi chân trần đều chỉ nên được coi là thói quen bổ trợ, mang tính thư giãn tinh thần, không thay thế được điều trị y khoa chính thống
Trao đổi với báo Thanh Niên, bác sĩ chuyên khoa 2 Trương Thiện Niềm, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Gia An 115 (Tp. HCM), cho biết ánh nắng mặt trời đúng là nguồn vitamin D quan trọng, chiếm tới 80% nhu cầu của cơ thể. Vitamin D giúp xương chắc khỏe, hỗ trợ miễn dịch. Tuy nhiên, không phải cứ “phơi nắng càng nhiều càng tốt”. Ông giải thích: “Tia UVA có mặt trong ánh nắng cả khi trời râm, là thủ phạm gây đen sạm da, lão hóa sớm và tăng nguy cơ ung thư da. Chỉ tia UVB mới giúp cơ thể tổng hợp vitamin D, và nó chỉ hiệu quả trong khung giờ sáng từ 6–9h.”
Điều này đồng nghĩa với việc nếu phơi nắng sai thời điểm – đặc biệt là giữa trưa hoặc chiều – không những không có lợi mà còn gây hại. Khả năng bỏng nắng, đột biến da, ung thư hắc tố là những nguy cơ có thật đã được chứng minh trong nhiều nghiên cứu quốc tế.
Song song đó, trào lưu còn cổ xúy cho việc đi chân trần trên đất, đá, cỏ để “giải phóng năng lượng tiêu cực”. Về mặt tâm lý, việc tiếp xúc trực tiếp với thiên nhiên có thể giúp giảm stress, tăng tuần hoàn máu và tạo cảm giác dễ chịu. Nhưng bác sĩ Niềm nhấn mạnh: “Đi chân đất đồng thời làm tăng nguy cơ nhiễm vi khuẩn, ký sinh trùng, gây viêm loét da chân. Trên nền cứng, thói quen này còn dễ dẫn đến đau gót, khớp gối, thậm chí làm trầm trọng thêm dị tật bàn chân có sẵn.”
Đáng lo hơn, một quan điểm khác đi kèm với trào lưu này là: “thân nhiệt càng cao thì miễn dịch càng khỏe”. Nghe qua thì có vẻ hợp lý, nhưng theo y học, thân nhiệt bình thường của con người chỉ dao động từ 36,1–37,2°C. Khi vượt ngưỡng 37,5°C, cơ thể được xem là sốt – dấu hiệu nhiễm trùng hoặc viêm. Từ 39,4°C trở lên, đây là ngưỡng nguy hiểm, cần cấp cứu y tế. “Cho rằng sốt cao là cơ thể khỏe mạnh là quan niệm sai lầm nghiêm trọng, có thể khiến người dân phơi nắng quá mức, dẫn đến say nắng hoặc sốc nhiệt,” bác sĩ cảnh báo.
Tóm lại, cả phơi nắng lẫn đi chân trần đều chỉ nên được coi là thói quen bổ trợ, mang tính thư giãn tinh thần. Chúng có lợi ích nhất định, nhưng không bao giờ thay thế được điều trị y khoa chính thống.
Chanh muối hạt: Từ thức uống giải khát thành hiểm họa sức khỏe
Phần “gây sốt” nhất trong trào lưu chính là lời khuyên uống nước chanh muối hạt hằng ngày để “chữa bách bệnh”. Người khởi xướng khẳng định, cảm giác đau bụng, cồn cào, ngứa rát khi uống không đáng lo, mà là “dấu hiệu cơ thể đang thải độc”.
Sự thật, theo bác sĩ Trương Thiện Niềm, đây không phải là “thải độc” mà chính là dấu hiệu tổn thương. Ông giải thích: “Chanh muối hạt chứa nhiều axit citric và hàm lượng muối cao. Khi uống thường xuyên, axit sẽ kích thích niêm mạc dạ dày, gây viêm loét, xuất huyết tiêu hóa. Lượng muối dư thừa còn khiến cơ thể bị tăng huyết áp, phù nề, rối loạn điện giải, làm nặng thêm các căn bệnh mãn tính như suy tim, suy thận.”
Một tài khoản trên mạng xã hội thường xuyên đăng tải video hướng dẫn dùng chanh muối hột để chữa bệnh - Ảnh: Chụp màn hình
Nghiêm trọng hơn, nhiều người tin theo trào lưu này đã tự ý bỏ thuốc tây trong điều trị bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn lipid máu. Đây là quyết định cực kỳ nguy hiểm. Những bệnh lý này vốn cần kiểm soát lâu dài bằng thuốc và theo dõi y tế. Nếu bỏ thuốc, nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy thận mạn có thể xảy ra bất kỳ lúc nào.
Thực tế, việc dung nạp quá nhiều muối còn làm cơ thể giữ nước, tăng gánh nặng cho tim mạch và thận. Đối với người đã có bệnh nền, hậu quả đến nhanh và nặng hơn. Với hệ tiêu hóa, việc uống chanh muối hạt nhiều lần trong ngày giống như “tự rót axit” vào dạ dày, khiến niêm mạc liên tục bị bào mòn. Những triệu chứng như đau thượng vị, nôn ra máu, tiêu phân đen hoàn toàn không phải “phản ứng bình thường” mà là dấu hiệu cấp cứu.
Các chuyên gia y tế khẳng định: cho đến nay, không có bất kỳ nghiên cứu khoa học nào chứng minh việc uống nước chanh muối hạt có tác dụng “chữa bệnh” như lời đồn. Trái lại, uống liều cao kéo dài đã được ghi nhận gây ra hàng loạt rối loạn, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe.
Bác sĩ Niềm kết luận: “Những trào lưu như phơi nắng, đi chân đất, uống chanh muối hạt chỉ là sự ngụy biện thiếu cơ sở khoa học. Chúng có thể tạo cảm giác an toàn giả tạo, trong khi thực tế nguy hại nhiều hơn lợi ích. Người dân cần tỉnh táo, duy trì lối sống lành mạnh và tuân thủ điều trị của bác sĩ thay vì tin vào ‘bài thuốc mạng xã hội’.”
