Theo báo South China Morning Post, mặc dù dịch do virus Nipah bùng phát tại Ấn Độ, các chuyên gia y tế Trung Quốc cho rằng virus rất khó lây truyền và ít có khả năng gây ra dịch bệnh ở Trung Quốc.
Với tỷ lệ tử vong lên tới 75% và không có phương pháp điều trị hoặc vaccine đặc hiệu, virus Nipah đang làm dấy lên lo lắng tại Trung Quốc. Nhiều người đã bày tỏ sự bất an trên các trang mạng xã hội. Trong đó, một ý kiến cho rằng: "Thật đáng sợ, đặc biệt khi Tết Nguyên đán cận kề. Tôi không muốn trải qua một đợt phong tỏa mới". Một người dùng mạng xã hội khác cũng bình luận về việc có nên tạm thời không đi du lịch tới Ấn Độ.
Tháng 12/2025, Trung Quốc và Ấn Độ đã nới lỏng các quy định thị thực nhằm thúc đẩy ngành du lịch giữa hai quốc gia đông dân nhất thế giới. Sự việc nói trên gây xôn xao dư luận Trung Quốc đúng thời điểm cận Tết Nguyên đán khi lượng người đi du lịch tăng cao. Năm nay, chuyến du lịch 40 ngày, thường gọi là "chunyun", diễn ra từ ngày 2/2 đến ngày 13/3.
Bệnh viện đa khoa Narayana ở Barasat (bang Tây Bengal, miền đông Ấn Độ) là nơi phát hiện 2 trường hợp nhiễm virus Nipah hồi tháng 12/2025 (Ảnh: AP)
Trong một báo cáo hôm 23/1, Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Trung Quốc đã kêu gọi "tăng cường cảnh giác" đối với nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm từ bên ngoài, bao gồm sốt rét, sốt xuất huyết, sốt Chikungunya và sốt Lassa. Những bệnh truyền nhiễm này thường xâm nhập khi người dân Trung Quốc trở về từ nước ngoài sau dịp nghỉ lễ.
Tuy nhiên, Nipah không có trong danh sách cảnh báo dù từ ngày 11/1, hai nhân viên y tế tại Viện Khoa học y tế Ấn Độ ở Nadia (Tây Bengal) được cho là có kết quả xét nghiệm dương tính với loại virus này. Các chuyên gia y tế Trung Quốc cũng khẳng định nguy cơ do virus Nipah gây ra tại quốc gia này là có thể kiểm soát được.
Với những người mắc virus Nipah, các triệu chứng có thể rất khác nhau, từ không triệu chứng đến hô hấp cấp tính. Biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh là viêm não. Các triệu chứng khác như co giật, hôn mê thường xuất hiện vài ngày đến vài tuần sau khi khởi phát bệnh.
Theo Zhao Haiyan (một nhà virus học của Đại học Vũ Hán, nhà nghiên cứu về các loại virus gây bệnh nặng, bao gồm cả virus Nipah), một số quốc gia đã báo cáo về các đợt bùng phát lẻ tẻ gần như hàng năm kể từ khi virus Nipah xuất hiện vào năm 1998. Tuy nhiên, Trung Quốc chưa ghi nhận bất kỳ ca nhiễm nào.
Vị chuyên gia này cho biết điều này không đồng nghĩa không có nguy cơ bùng dịch nhưng chứng tỏ con đường lây truyền của virus Nipah tương đối hạn chế so với các mầm bệnh đường hô hấp có khả năng lây truyền cao như cúm hoặc SARS-CoV-2 - nguyên nhân gây ra đại dịch COVID-19.
Việc nhiễm virus Nipah ở người chủ yếu liên quan đến việc tiếp xúc trực tiếp với động vật bị nhiễm bệnh, đặc biệt là dơi hoặc lợn, hoặc qua việc tiêu thụ thực phẩm bị ô nhiễm bởi dịch tiết từ động vật như nước bọt, nước tiểu hoặc phân.
Chuyên gia Zhao Haiyan lưu ý rằng khả năng lây truyền từ người sang người có thể xảy ra nhưng thấp và thường do tiếp xúc gần với dịch cơ thể của bệnh nhân nhiễm bệnh hoặc tiếp xúc với tải lượng virus cao khiến virus xâm nhập qua bề mặt niêm mạc trong trường hợp không có các biện pháp kiểm soát nhiễm trùng thích hợp.
Theo Zhao Haiyan, nhìn chung, khả năng dịch Nipah bùng phát ở Trung Quốc được đánh giá là thấp trong thời điểm hiện tại. Một yếu tố quan trọng là hầu hết các loài dơi được tìm thấy ở Trung Quốc khác với loài mang virus là dơi ăn quả Pteropus, qua đó làm giảm khả năng lây truyền từ động vật sang người. Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng không tồn tại một số hành vi phơi nhiễm nguy cơ cao từng được ghi nhận ở một số khu vực Nam Á, chẳng hạn như việc tiêu thụ nhựa chà là tươi chưa qua chế biến. Bởi theo các nghiên cứu, ở Ấn Độ và Bangladesh, con đường chính lây truyền virus Nipah từ dơi sang người là việc tiêu thụ nhựa chà là tươi bị nhiễm nước bọt hoặc nước tiểu của dơi.
Trước mối đe dọa d virus Nipah và các mầm bệnh khác lây truyền từ động vật sang người, trong những năm gần đây, nhiều nhóm nghiên cứu tại Trung Quốc đã tiến hành các nghiên cứu liên quan trong khuôn khổ nỗ lực tăng cường năng lực y tế công cộng. Các công trình này hiện đang được triển khai, hướng tới việc nâng cao khả năng giám sát, đánh giá rủi ro và cảnh báo sớm.
Một nhà virus học của Đại học Thanh Hoa lập luận rằng Trung Quốc có sự chuẩn bị tốt hơn để ngăn chặn virus so với Ấn Độ khi sức khỏe cộng đồng được nâng cao với các cơ sở công cộng sạch sẽ hơn và thói quen ăn uống khác nhau. Tuy nhiên, vị chuyên gia này cho biết Trung Quốc vẫn cần duy trì các biện pháp kiểm soát chặt chẽ để ngăn chặn các trường hợp nhiễm bệnh từ bên ngoài, đồng thời tăng cường nghiên cứ và phát triển các loại thuốc kháng thể và vaccine phòng bệnh.
(Ảnh: The Nation)
Một số quốc gia gần Ấn Độ đang có sự cảnh giác cao để ngăn chặn virus Nipah lây lan. Tại Thái Lan, các sân bay lớn tiến hành sàng lọc hành khách, đặc biệt là những người đến từ Tây Bengal. Hôm 25/1, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul cho biết: "Các hệ thống kiểm tra sức khỏe cộng đồng đã được điều chỉnh dựa trên mô hình chúng tôi đã sử dụng trong đợt bùng phát COVID-19 ở Thái Lan". Dù Thái Lan chưa ghi nhận ca nhiễm Nipah nào nhưng ông Anutin nhấn mạnh rằng các biện pháp phòng ngừa đã được nâng cao.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), các ca nhiễm virus Nipah ở người được xác nhận cho đến nay chỉ giới hạn ở Nam Á và Đông Nam Á. Kể từ năm 1998, các đợt bùng phát virus Nipah được ghi nhận ở Bangladesh, Ấn Độ, Malaysia, Philippines và Singapore.
Tại Ấn Độ, các ca nhiễm virus Nipah được ghi nhận nhiều kể từ năm 2001. Từ giữa tháng 5/2025 đến giữa tháng 7/2025, 4 trường hợp nhiễm virus Nipah được xác nhận, bao gồm 2 trường hợp tử vong ở 2 quận của Kerala - bang ven biển ở Ấn Độ.
Luật Y tế và Kiểm dịch Biên giới của Trung Quốc, có hiệu lực từ năm 2025 nhằm ngăn chặn sự lây lan xuyên biên giới của các bệnh truyền nhiễm, đã liệt kê virus Nipah là một trong những mầm bệnh trọng điểm cần giám sát và kiểm soát của quốc gia này.
