Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman.
ACA mới đây cảnh báo rằng, Mỹ đang hoàn tất một thỏa thuận hợp tác hạt nhân trị giá hàng tỷ USD với Saudi Arabia, điều này có thể cho phép vương quốc này theo đuổi vũ khí hạt nhân, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ tiến hành các cuộc tấn công mới vào Iran, buộc nước này từ bỏ việc làm giàu uranium.
Năm ngoái, Washington và Riyadh đã hoàn tất khuôn khổ hợp tác hạt nhân dân sự được mong đợi từ lâu, cho phép các công ty Mỹ đấu thầu các lò phản ứng hạt nhân đầu tiên của Saudi Arabia.
Thỏa thuận này sẽ mở đường cho một "Hiệp định 123" giữa Mỹ và Saudi Arabia, cho phép chuyển giao công nghệ, thiết bị và vật liệu hạt nhân của Mỹ - có khả năng trị giá hàng chục tỷ USD.
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gửi báo cáo khung ban đầu cho Quốc hội vào tháng 11/2025.
Tuy nhiên, thỏa thuận được đề xuất thiếu các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt chống phổ biến vũ khí hạt nhân, và có thể mở đường cho việc làm giàu uranium của Saudi Arabia, ACA, tổ chức đã xem xét báo cáo, cảnh báo hôm 19/2.
"Báo cáo làm dấy lên lo ngại rằng, chính quyền ông Trump đã không xem xét cẩn thận các rủi ro phổ biến vũ khí hạt nhân hoặc tiền lệ mà nó sẽ tạo ra", Kelsey Davenport, người đứng đầu chính sách chống phổ biến vũ khí hạt nhân của nhóm, cảnh báo.
Ông Davenport kêu gọi Quốc hội xem xét kỹ lưỡng thỏa thuận này, lưu ý rằng, nó sẽ mâu thuẫn với các yêu cầu lâu nay của Mỹ rằng, bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải cấm Saudi Arabia làm giàu và tái chế uranium - những con đường tiềm tàng để chế tạo vũ khí và đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ của các cơ quan giám sát quốc tế.
Chính quyền dự kiến sẽ trình thỏa thuận này lên Quốc hội vào cuối tháng 2/2026, khởi động giai đoạn xem xét 90 ngày.
Saudi Arabia tuyên bố không tìm kiếm vũ khí hạt nhân, và muốn xây dựng các lò phản ứng hạt nhân để đa dạng hóa nguồn năng lượng và bảo tồn dầu mỏ để xuất khẩu.
Tuy nhiên, Thái tử Mohammed bin Salman trước đó đã cảnh báo rằng, Riyadh sẽ theo đuổi vũ khí hạt nhân nếu Iran làm vậy.
Thỏa thuận với Saudi Arabia trái ngược với lập trường của Tổng thống Trump về Iran: Ông đã yêu cầu Tehran ngừng mọi hoạt động làm giàu uranium, và đe dọa sẽ tiến hành các cuộc tấn công mới nếu không đạt được thỏa thuận.
Nhà lãnh đạo Mỹ từ lâu đã cáo buộc Iran tìm kiếm vũ khí hạt nhân, một cáo buộc mà Tehran phủ nhận.
Iran đã ra tín hiệu về sự linh hoạt hạn chế đối với các mức độ làm giàu uranium, nhưng bác bỏ việc không làm giàu uranium, viện dẫn lý do nhu cầu năng lượng. Một vòng đàm phán gián tiếp mới giữa Mỹ và Iran dự kiến sẽ diễn ra vào tuần tới.
Những diễn biến này diễn ra khi Hiệp ước New START - nền tảng của việc kiểm soát vũ khí chiến lược giữa Mỹ và Nga - hết hạn vào đầu tháng 2/2026, khiến hai siêu cường hạt nhân không còn một khuôn khổ kiểm soát vũ khí chính thức nào lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ.
Moscow đã tìm cách đàm phán về việc gia hạn, nhưng Washington chưa đưa ra phản hồi chính thức nào, mặc dù Phó Tổng thống JD Vance cho biết, hai bên đang thảo luận về một khuôn khổ được cập nhật.
