Từ đỉnh cao lịch sử đến cú trượt dài
Cuối năm 2025, bitcoin bước vào giai đoạn thăng hoa nhất trong hơn 15 năm tồn tại. Sau bầu cử Tổng thống Mỹ, đồng tiền số lớn nhất thế giới liên tục phá kỷ lục, lần đầu vượt mốc 100.000 USD/BTC và chạm đỉnh khoảng 126.000 USD vào tháng 10/2025.
Động lực tăng giá đến từ kỳ vọng môi trường chính sách thân thiện hơn với tiền mã hóa và làn sóng vốn đổ vào các quỹ ETF bitcoin giao ngay tại Mỹ.
Khi đó, bitcoin không chỉ thu hút nhà đầu tư cá nhân mà còn được các tổ chức tài chính lớn, ngân hàng và doanh nghiệp niêm yết đưa vào danh mục, củng cố hình ảnh một tài sản đã “chính thống hóa”.
Tuy nhiên, bức tranh nhanh chóng đảo chiều. Chỉ trong hơn 3 tháng, bitcoin rơi về vùng 60.000-70.000 USD, tương đương mức giảm gần 50% so với đỉnh.
Theo CoinGecko, tổng vốn hóa thị trường tiền mã hóa toàn cầu đã bốc hơi khoảng 2.000 tỷ USD kể từ tháng 10, riêng tháng 1/2026 mất khoảng 800 tỷ USD. Reuters cho rằng thị trường đang rơi vào giai đoạn nhà đầu tư đồng loạt buông xuôi khi lực bán áp đảo và niềm tin suy yếu nghiêm trọng.
Một trong những nguyên nhân chính được nhắc tới là sự rút lui của dòng tiền tổ chức, đặc biệt qua các quỹ ETF bitcoin giao ngay tại Mỹ. Theo Deutsche Bank, các quỹ này ghi nhận dòng vốn rút ra hàng tỷ USD mỗi tháng kể từ tháng 10/2025. Riêng tháng 1, mức rút ròng ước vượt 3 tỷ USD.
Trước đó, chính ETF là “cầu nối” giúp bitcoin tiếp cận dòng vốn truyền thống và tiến vào vùng giá 6 chữ số. Nhưng khi tâm lý thị trường đổi chiều, đây cũng trở thành kênh thoát vốn nhanh và mạnh nhất.
Dòng tiền rút ra liên tục làm thanh khoản suy giảm, khiến giá biến động mạnh hơn. Chỉ cần một lệnh bán lớn cũng đủ kích hoạt hiệu ứng dây chuyền, tạo ra những phiên giảm 2 chữ số trong thời gian ngắn.
Bitcoin liên tục giảm mạnh (Ảnh: Reuters).
Mùa đông của thị trường đã trở lại?
Diễn biến của bitcoin cũng chịu tác động mạnh từ chính sách tiền tệ Mỹ. Việc Tổng thống Donald Trump lựa chọn ông Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed làm gia tăng lo ngại về khả năng thắt chặt thanh khoản. Reuters cho biết thị trường lo ngại một Fed cứng rắn hơn sẽ không còn tạo điều kiện thuận lợi cho tài sản đầu cơ.
Tiền mã hóa thường hưởng lợi trong môi trường lãi suất thấp và thanh khoản dồi dào. Ngược lại, kỳ vọng siết chặt tiền tệ làm giảm sức hấp dẫn của bitcoin. Bên cạnh đó, đà bán tháo cổ phiếu công nghệ - đặc biệt nhóm liên quan AI - cũng kéo bitcoin đi xuống do mối tương quan ngày càng rõ rệt giữa hai nhóm tài sản này.
Khó khăn không chỉ dừng ở giá. Sàn Gemini cắt giảm 25% nhân sự, trong khi cổ phiếu Coinbase, Robinhood và nhiều công ty đào bitcoin đồng loạt giảm mạnh.
Còn Strategy - doanh nghiệp nắm giữ lượng bitcoin lớn nhất trong số các công ty niêm yết - ghi nhận khoản lỗ hàng chục tỷ USD trên sổ sách, cổ phiếu mất hơn 75% so với đỉnh.
Bloomberg cảnh báo nếu giá tiếp tục giảm, nguy cơ bán tháo cưỡng bức từ các doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy có thể tạo vòng xoáy tiêu cực mới.
Nhiều tổ chức tài chính cho rằng bitcoin có thể còn chịu áp lực nếu các ngưỡng hỗ trợ quan trọng bị xuyên thủng. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy các “mùa đông tiền mã hóa” thường kéo dài 12-18 tháng trước khi thị trường phục hồi.
Đợt lao dốc hiện tại cho thấy bitcoin không đứng ngoài các quy luật của thị trường tài chính. Khi câu chuyện tăng trưởng phai nhạt và dòng tiền trở nên thận trọng, “vàng kỹ thuật số” đang bước vào một bài kiểm tra lớn về niềm tin - yếu tố cốt lõi quyết định tương lai của toàn bộ thị trường tiền mã hóa.
