Hai nước đã đạt được thỏa thuận gì tại London?
Đại diện hai bên – Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick và Thứ trưởng Bộ Thương mại Trung Quốc Lý Thành Cương – đều xác nhận đã thống nhất một khuôn khổ thực thi thỏa thuận Geneva. Khuôn khổ này nhằm cụ thể hóa các nội dung nhất trí trong cuộc điện đàm giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào cuối tuần trước.
Cuộc gặp tại London là tiếp nối của hội nghị giữa hai nước tại Thụy Sĩ hồi giữa tháng 5, nơi hai bên đã đồng ý tạm ngừng áp thuế lẫn nhau trong 90 ngày và xem xét gỡ bỏ một số biện pháp hạn chế thương mại khác.
Bộ trưởng Lutnick cho biết ông và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer sẽ quay về Washington để trình khuôn khổ này lên Tổng thống Trump phê duyệt. Nếu phía Trung Quốc cũng đồng ý, kế hoạch sẽ được chính thức triển khai.
Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ Howard Lutnick phát biểu với các thành viên của giới truyền thông.
Vấn đề đất hiếm và công nghệ cao được xử lý ra sao?
Một trong những nội dung then chốt của khuôn khổ mới là vấn đề xuất khẩu đất hiếm từ Trung Quốc sang Mỹ – nguồn tài nguyên quan trọng cho nhiều ngành công nghiệp công nghệ cao. Lutnick khẳng định: “Đây là phần cốt lõi trong thỏa thuận và chúng tôi kỳ vọng vấn đề này sẽ được giải quyết trong quá trình thực thi”.
Đổi lại, Mỹ được cho là sẽ xem xét dỡ bỏ các biện pháp hạn chế xuất khẩu công nghệ cao sang Trung Quốc – những quy định đã được áp dụng trong vài tuần gần đây.
Điều này cho thấy hai nước đang tìm cách “nhượng bộ có điều kiện” để tạo môi trường thuận lợi hơn cho hợp tác kinh tế, thay vì tiếp tục leo thang đối đầu thương mại.
Lập trường của Trung Quốc được thể hiện thế nào?
Dù truyền thông nhà nước Trung Quốc từng nhanh chóng đưa tin về cuộc điện đàm giữa ông Tập và ông Trump, nhưng sau phát biểu của Bộ trưởng Lutnick hơn một giờ, Bắc Kinh vẫn chưa có thông báo chính thức tương xứng. Ngoại trừ một bản tin ngắn dẫn lời Thứ trưởng Lý cho rằng các cuộc đàm phán “đã góp phần xây dựng lòng tin song phương”.
Việc Trung Quốc giữ thái độ dè dặt có thể phản ánh chiến lược thận trọng trong các bước truyền thông về thỏa thuận, hoặc cũng có thể là do họ còn đang chờ sự phê duyệt chính thức từ lãnh đạo cấp cao.
Tuy vậy, sự hiện diện của Phó Thủ tướng Hà Lập Phong – trưởng đoàn đàm phán Trung Quốc – và Bộ trưởng Thương mại Vương Văn Đào tại cuộc họp lần này cho thấy Bắc Kinh coi trọng tiến trình tái khởi động hợp tác với Washington.
Những bước tiếp theo sẽ ra sao?
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent – cũng có mặt tại London – cho biết ông sẽ về nước để điều trần trước Quốc hội. Trong khi đó, các bên đang chờ sự phê chuẩn chính thức từ hai nguyên thủ.
Nếu khuôn khổ này được cả hai bên thông qua, nhiều khả năng các động thái giảm căng thẳng như tạm ngừng áp thuế, gỡ bỏ hạn chế công nghệ và tái cấp phép xuất khẩu đất hiếm sẽ được kích hoạt trong thời gian ngắn.
Điều này có thể đánh dấu bước ngoặt trong quan hệ thương mại Mỹ - Trung, vốn nhiều lần rơi vào vòng xoáy trả đũa lẫn nhau suốt thời gian qua.
