Dù căng thẳng công khai giữa Elon Musk và ông Trump đã tạm thời lắng dịu, nhưng thị trường chứng khoán vẫn chưa hết chao đảo. Cổ phiếu Tesla đã giảm 8% trong tháng 6, trong khi chỉ số S&P 500 lại tăng 2%. Trong giai đoạn gay gắt nhất, mức giảm của cổ phiếu Tesla còn sâu hơn nữa.
Nguyên nhân không chỉ nằm ở phát ngôn qua lại giữa hai nhân vật có ảnh hưởng. Nhiều nhà đầu tư lo ngại rằng ông Trump có thể nhắm vào các lĩnh vực kinh doanh của Musk – từ ô tô điện đến vệ tinh hay trí tuệ nhân tạo. Mặc dù Trump có vẻ đã "giảm nhiệt" trong phát ngôn, nhưng ai theo dõi ông đều biết: ông không dễ quên chuyện từng bị công kích.
Quan trọng hơn, việc Musk bị loại khỏi “vòng trong” của ông Trump sau bầu cử trái ngược hoàn toàn với kỳ vọng của giới đầu tư về một "liên minh thân thiết" giữa hai người, mở đường cho những chính sách có lợi với Tesla. Nhưng thực tế hiện tại cho thấy điều đó khó xảy ra.
Những rủi ro nào đang chờ đón Tesla phía trước?
Cuộc đối đầu giữa Musk và ông Trump đã làm nổi bật một vấn đề lớn mà Tesla đang đối mặt: khoảng cách quá xa giữa định giá cổ phiếu và thực trạng kinh doanh. Trong khi cổ phiếu tăng 12% từ tháng 10/2022 đến nay, thì ước tính lợi nhuận của Tesla trong các năm 2025, 2026, 2027 lại giảm mạnh từ 70% đến 77%.
Theo phân tích của JPMorgan, định giá hiện tại của Tesla là rất cao so với mặt bằng chung. Tỷ lệ giá/lợi nhuận (P/E) dự phóng của Tesla lên đến 166 lần, trong khi mức trung bình của S&P 500 chỉ là 22 lần. Đây là mức chênh lệch khó lý giải, nhất là khi Tesla đang chuẩn bị bước vào giai đoạn đầu tư tốn kém để phát triển robot và taxi tự lái.
Ngoài ra, một phần lớn lợi nhuận của Tesla hiện nay – khoảng 52% – đến từ các chính sách hỗ trợ thuế xe điện tại Mỹ. Nếu ông Trump thực sự thực hiện “dự luật hoành tráng” nhằm xóa bỏ ưu đãi thuế này, lợi nhuận của Tesla sẽ bị ảnh hưởng nặng nề.
Những dự báo nào đang được đưa ra cho cổ phiếu Tesla?
Chuyên gia Ryan Brinkman của JPMorgan cho rằng ước tính lợi nhuận ngắn hạn của Tesla sẽ tiếp tục giảm khi ảnh hưởng từ việc mất ưu đãi xe điện dần rõ ràng hơn. Ông cũng nhấn mạnh rằng kỳ vọng về tăng trưởng trung hạn – như doanh số hay lợi nhuận – chưa có dấu hiệu cải thiện từ mối quan hệ của Musk với ông Trump.
Theo Brinkman, đợt tăng giá cổ phiếu Tesla sau bầu cử phần lớn do tâm lý đầu cơ và kỳ vọng quá mức của thị trường, thay vì dựa trên các yếu tố cơ bản vững chắc. Những điều này khó có thể trụ vững trước lãi suất cao kéo dài và rủi ro khi thị trường điều chỉnh.
Nói cách khác, Tesla đang được thổi phồng bởi kỳ vọng dài hạn mà chưa có cơ sở vững chắc trong trung hạn. Và đến một thời điểm nào đó, thị trường sẽ phải điều chỉnh để phản ánh đúng giá trị thực tế của doanh nghiệp.
Sự phụ thuộc lớn vào ưu đãi thuế chính là “gót chân Achilles” của Tesla. Nếu chính sách hỗ trợ này bị bãi bỏ, khả năng sinh lời của công ty sẽ sụt giảm nghiêm trọng. Trong bối cảnh đó, mức định giá cao ngất của Tesla sẽ không còn cơ sở để duy trì.
Bên cạnh đó, các khoản đầu tư cho xe tự lái, robot và hạ tầng sản xuất trong vài năm tới sẽ khiến chi phí tăng mạnh, làm xói mòn biên lợi nhuận. Trong khi đó, thị trường xe điện đang cạnh tranh ngày càng khốc liệt, với nhiều hãng xe truyền thống và công ty công nghệ tham gia.
Các nhà đầu tư đang đối mặt với một câu hỏi: liệu Tesla có thể tiếp tục giữ vai trò dẫn đầu, hay sẽ bị tụt lại nếu không có ưu đãi và không cải thiện được hiệu quả hoạt động?
Điều gì sẽ là bước ngoặt tiếp theo cho Tesla?
Hai sự kiện quan trọng sắp tới sẽ giúp nhà đầu tư có câu trả lời rõ hơn: báo cáo tài chính quý tiếp theo (dự kiến công bố cuối tháng 7 hoặc đầu tháng 8), và kế hoạch ra mắt dịch vụ robotaxi.
Nếu kết quả kinh doanh tiếp tục kém khả quan và dự án robotaxi không tạo được niềm tin, cổ phiếu Tesla có thể tiếp tục lao dốc. Ngược lại, một bất ngờ tích cực có thể phần nào vực dậy tâm lý thị trường.
Tuy nhiên, với áp lực từ chính sách, chi phí đầu tư cao và sự cạnh tranh gay gắt, Tesla sẽ cần nhiều hơn một “cú hích truyền thông” để giữ vững đà tăng trưởng.
