Bất chấp những rào cản về thuế quan và căng thẳng địa chính trị, các công ty Trung Quốc vẫn đang tích cực mở rộng ra nước ngoài, đặc biệt là vào thị trường Mỹ. Insta360, công ty sản xuất máy quay 360 độ có trụ sở tại Thâm Quyến, là một ví dụ điển hình. Công ty này vừa huy động được 1,938 tỷ nhân dân tệ (tương đương 270 triệu USD) qua đợt chào bán cổ phiếu tại sàn STAR Thượng Hải, trong đó thị trường Mỹ chiếm hơn 23% doanh thu, ngang bằng với Trung Quốc và châu Âu.
Người đồng sáng lập Insta360, Max Richter, khẳng định rằng nhu cầu từ thị trường Mỹ vẫn rất mạnh mẽ và không lo ngại nhiều về rủi ro địa chính trị. Chiến lược của họ là đầu tư mạnh vào nghiên cứu – phát triển và theo sát nhu cầu người tiêu dùng.
Thị trường STAR – sàn công nghệ kiểu Nasdaq của Trung Quốc – được thành lập để hỗ trợ các doanh nghiệp công nghệ tăng trưởng nhanh và hạn chế đầu cơ. Tỷ lệ công ty có hơn một nửa doanh thu đến từ thị trường quốc tế đã tăng từ 12% năm 2019 lên hơn 14% vào năm 2024, cho thấy xu hướng “ra khơi” ngày càng rõ rệt.
Giới chuyên gia nhận định đây mới chỉ là “phần nổi của tảng băng chìm”. Các doanh nghiệp Trung Quốc ngày càng mạnh dạn, không chỉ dừng lại ở các “ông lớn” mà còn có nhiều công ty cấp hai, cấp ba cũng đang tiến ra toàn cầu.
Insta360 One R được trưng bày trong một thùng chứa nước tại gian hàng Insta360 trong CES 2020 tại Trung tâm Hội nghị Las Vegas vào ngày 8/1/2020.
Những ngành hàng nào đang dẫn đầu làn sóng toàn cầu hóa?
Bên cạnh công nghệ, nhiều lĩnh vực khác cũng đang chứng kiến sự hiện diện ngày càng đậm nét của doanh nghiệp Trung Quốc. Công ty Roborock, chuyên sản xuất robot hút bụi, không chỉ niêm yết tại sàn STAR mà còn lên kế hoạch niêm yết tại Hồng Kông. Hơn 50% doanh thu năm ngoái của Roborock đến từ thị trường nước ngoài. Tại triển lãm điện tử tiêu dùng CES ở Las Vegas, công ty này đã giới thiệu robot hút bụi tích hợp cánh tay robot, giá bán 2.600 USD.
Hisense – một thương hiệu đồ gia dụng nổi tiếng của Trung Quốc – tuyên bố sẽ trở thành nhà bán TV số 1 tại Mỹ trong vòng hai năm tới. Trong khi đó, Bc Babycare – thương hiệu chuyên đồ dùng cho trẻ em – cũng chính thức tiến vào thị trường Mỹ, tận dụng chuỗi cung ứng toàn cầu để ứng phó với rủi ro thuế quan.
Dù chịu áp lực từ chính sách thương mại Mỹ - Trung, các công ty này vẫn xem thị trường quốc tế là trọng điểm chiến lược, bởi tăng trưởng trong nước đang chậm lại sau đại dịch.
Theo chuyên gia Charlie Chen của China Renaissance Securities, làn sóng toàn cầu hóa của doanh nghiệp Trung Quốc đang bước sang giai đoạn thứ ba. Trước đây, họ chủ yếu gia công cho thương hiệu nước ngoài, sau đó chuyển sang hợp tác liên doanh. Hiện nay, mục tiêu là xây dựng thương hiệu riêng tại nước ngoài, với văn phòng và đội ngũ nhân sự bản địa.
Insta360 chẳng hạn, sản xuất tại Thâm Quyến nhưng có văn phòng tại Berlin, Tokyo và Los Angeles. Văn phòng tại Mỹ phụ trách tiếp thị và dịch vụ khách hàng. Công ty còn tổ chức sự kiện ra mắt sản phẩm lớn tại nhà ga Grand Central ở New York.
Chiến lược mới này giúp doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng toàn cầu, giảm phụ thuộc vào bên trung gian và tăng giá trị thương hiệu. Tầm nhìn không còn dừng ở việc “bán hàng ra nước ngoài” mà là “trở thành thương hiệu quốc tế”.
Doanh nghiệp Trung Quốc sẽ chinh phục thế giới bằng những mặt hàng nào tiếp theo?
Ngoài đồ điện tử và gia dụng, các công ty Trung Quốc đang hướng đến lĩnh vực đồ chơi – vốn có biên lợi nhuận cao và sức hút văn hóa lớn. Pop Mart, công ty đồ chơi đến từ Bắc Kinh, đang trở thành cái tên toàn cầu với dòng sản phẩm búp bê Labubu. Doanh thu nước ngoài năm 2024 của Pop Mart đạt 5,1 tỷ nhân dân tệ, tăng hơn 370% so với năm trước và vượt doanh thu nội địa năm 2021.
Theo chuyên gia Chris Gao từ CLSA, Pop Mart có chiến lược rất thành công trong việc phát triển và mua bản quyền các nhân vật hấp dẫn. Trong bối cảnh người tiêu dùng tìm kiếm cảm xúc tích cực giữa thời kỳ bất ổn, sản phẩm mang yếu tố nhân vật có thể mang lại sự kết nối và giá trị tinh thần.
Hiện Pop Mart chưa công bố rõ ràng kế hoạch mở rộng toàn cầu, nhưng theo một blogger độc lập, hãng đã có ít nhất 17 cửa hàng tại Mỹ tính đến giữa tháng 5, phần lớn mở trong vòng hai năm qua.
Một trong những lý do chính khiến các doanh nghiệp Trung Quốc đẩy mạnh toàn cầu hóa là nhu cầu tiêu dùng trong nước tăng trưởng yếu sau đại dịch COVID-19. Ngoài ra, việc đối mặt với các rào cản thương mại, nhất là tại thị trường Mỹ, khiến họ phải tìm cách chủ động hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Các chính sách hỗ trợ từ chính quyền Trung Quốc cũng tạo điều kiện thuận lợi. Chẳng hạn, InvestHK đã tổ chức các chuyến đi xúc tiến đầu tư, kết nối doanh nghiệp đại lục với cơ hội ở Trung Đông và các khu vực khác.
Động thái niêm yết tại các sàn như STAR hay Hồng Kông cũng là cách để huy động vốn, tăng uy tín quốc tế. Bên cạnh đó, chiến lược mở văn phòng, tuyển dụng nhân sự địa phương và phát triển sản phẩm theo thị hiếu từng thị trường đang giúp doanh nghiệp Trung Quốc tiến xa hơn.
