Việt Nam hiện nay đang trở thành một trong những thị trường tài sản mã hóa lớn nhất thế giới, với khoảng 17 triệu tài khoản sở hữu tài sản số. Đây là kết quả của sự phát triển nhanh chóng của thị trường tài sản số tại Việt Nam, đưa nước ta vào nhóm 7 quốc gia có số lượng người sở hữu tài sản mã hóa lớn nhất toàn cầu.
Theo báo cáo của JPMorgan, vốn hóa thị trường tài sản mã hóa toàn cầu có thể đạt khoảng 10.000 tỷ USD vào năm 2030, từ mức 3.100 tỷ USD hiện tại. Đây là một cơ hội lớn đối với nền kinh tế số của Việt Nam. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đi kèm với những thách thức về kiểm soát rủi ro, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, và đảm bảo tính minh bạch cho thị trường.
Để đáp ứng những yêu cầu trên, Bộ Tài chính đang xây dựng ba thông tư quan trọng. Thông tư thứ nhất quy định về chế độ kế toán, kiểm toán đối với các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, tổ chức phát hành và các doanh nghiệp tham gia giao dịch trên thị trường tài sản mã hóa. Đây là một phần quan trọng giúp các tổ chức có thể hoạt động minh bạch và tuân thủ các quy định pháp lý.
Thông tư thứ hai sẽ quy định chính sách thuế đối với các hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa. Đặc biệt, nó sẽ xây dựng khung thuế suất cho các giao dịch và hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực này, nhằm tạo ra một môi trường pháp lý ổn định và công bằng cho các nhà đầu tư.
Thông tư thứ ba sẽ quy định đối tượng chịu thuế và phương thức thu thuế, đáp ứng các đặc thù của thị trường tài sản mã hóa mới mẻ này. Việc ban hành các thông tư này sẽ giúp hình thành một khung pháp lý hoàn chỉnh, đảm bảo sự phát triển lành mạnh của thị trường tài sản số tại Việt Nam.
Theo ông Tô Trần Hòa, Phó trưởng ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa (UBCKNN), các thông tư này sẽ giúp đảm bảo sự minh bạch và an toàn cho thị trường tài sản mã hóa. Bộ Tài chính cũng đã trình các quyết định quan trọng liên quan đến thủ tục hành chính và công tác cấp phép cho các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa.
Việt Nam hiện đang tiến hành thí điểm thị trường tài sản mã hóa theo Nghị quyết 05, với các cơ chế linh hoạt để điều chỉnh các chính sách khi cần thiết. Giai đoạn thí điểm này sẽ tạo ra “vùng đệm” quản lý rủi ro, trong đó các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa sẽ phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về vốn điều lệ và năng lực tài chính.
Trong dài hạn, theo lãnh đạo UBCKNN, việc xây dựng một khung pháp lý toàn diện cho thị trường tài sản mã hóa là cần thiết. Đây sẽ là nền tảng để xây dựng các luật chuyên ngành, nghị định và thông tư hướng dẫn, tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế và phù hợp với sự phát triển của thị trường trong nước.
Việc hoàn thiện khung pháp lý này không chỉ giúp bảo vệ nhà đầu tư, mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của thị trường tài sản số trong tương lai. Trong khi đó, cơ chế thí điểm hiện tại sẽ là bước đệm quan trọng để tiến tới một hệ thống pháp lý hoàn chỉnh hơn.
Theo bà Nguyễn Vân Hiền, Phó Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), việc ra đời của các thông tư này sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn, minh bạch và phát triển bền vững cho thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam. Bà Hiền cho biết, sau khi các mô hình thí điểm và sàn giao dịch được triển khai, lần đầu tiên Việt Nam sẽ có hệ thống dữ liệu chính thức về số lượng người nắm giữ và cấu trúc thị trường tài sản mã hóa.
Việt Nam hiện là quốc gia thứ 46 hợp pháp hóa tài sản mã hóa kể từ ngày 1/1/2026. Việc xây dựng khung pháp lý hoàn thiện sẽ giúp Việt Nam không chỉ đón nhận cơ hội phát triển của thị trường tài sản số mà còn đảm bảo rằng các rủi ro có thể được kiểm soát và giảm thiểu hiệu quả.
Với việc các thông tư này đang trong quá trình hoàn thiện, Việt Nam đang bước những bước quan trọng để gia nhập vào dòng chảy phát triển chung của thị trường tài sản số toàn cầu, trong khi vẫn duy trì được sự an toàn, minh bạch cho nhà đầu tư.
