Theo Sina, tháng 7/2025, ông Hồ ở Bắc Kinh, Trung Quốc, đăng tin rao bán card đồ họa trên mạng xã hội. Không lâu sau, một người tự nhận là khách mua liên hệ với ông Hồ và cho biết cần mua nhiều card cho studio.
Theo đó, giá mỗi card đồ họa được thỏa thuận khoảng 20.000 NDT (hơn 75 triệu đồng). Người mua nói sẽ đặt một chiếc để thử nghiệm, đồng thời yêu cầu sử dụng tài khoản cá nhân để giao dịch với lý do nhận hoa hồng và tránh nghĩa vụ thuế. Do tài khoản của ông Hồ bị giới hạn mức chuyển tiền, ông đã nhờ bạn là ông Nhậm cung cấp tài khoản để nhận hộ và chuyển tiền thanh toán.
Theo các đoạn trao đổi được lưu lại, người mua lần lượt đặt hàng vào các ngày 22, 24, 25 và 28/7/2025. Trong 2 ngày đầu, 120.000 NDT được chuyển vào tài khoản của ông Nhậm. Những ngày sau đó, 300.000 NDT được chuyển vào tài khoản của vợ ông Nhậm là bà Trương. Cứ như vậy, tài khoản ngân hàng của vợ chồng ông Nhậm đã nhận được tổng cộng 420.000 NDT (hơn 1,5 tỷ đồng).
Tuy nhiên không lâu sau đó, ông Nhậm bất ngờ nhận được tin nhắn cảnh báo rủi ro từ ngân hàng về việc một phần tiền bị tạm giữ. Quá bất ngờ, ông Nhậm và ông Hồ hỏi lại người mua thì đối phương trả lời rằng đây chỉ là quy trình kiểm soát rủi ro, có thể giải quyết tại ngân hàng.
Ông Nhậm cho biết tiền sau khi nhận được đều được chuyển ngay cho nhà cung cấp card đồ họa và bản thân ông không hưởng lợi gì từ giao dịch. Do hạn mức chuyển tiền từ tài khoản cá nhân bị giới hạn, ông đã nhờ vợ nhận tiền thay để hoàn tất giao dịch. Thậm chí, khi một khoản tiền bị kiểm soát rủi ro, hai vợ chồng còn sử dụng tiền từ tài khoản khác để thanh toán cho nhà cung cấp nhằm tránh gián đoạn đơn hàng.
Tuy nhiên, đến ngày 28/7/2025, khi tiếp tục nhận tiền chuyển khoản, họ nhận được cuộc gọi từ cơ quan công an thông báo dòng tiền có liên quan đến vụ lừa đảo viễn thông. Hai vợ chồng này lập tức dừng giao dịch và phối hợp với cơ quan chức năng để sao kê tài khoản nhằm điều tra vụ việc. Sau đó, họ được công an cho biết có nạn nhân tại Ninh Hạ trình báo bị lừa đảo và tài khoản của họ bị đóng băng do đã nhận và chuyển tiền liên quan.
Vợ chồng ông Nhậm tin rằng việc chủ động báo án và hợp tác cung cấp hồ sơ sẽ giúp tài khoản của cả hai sớm được giải tỏa. Tuy nhiên, đến tháng 9/2025, tài khoản của bà Trương vẫn chưa được khôi phục và còn bị trích hơn 100.000 NDT để chuyển trả cho nạn nhân.
Ảnh: Sina
Ông Nhậm cho rằng bản thân không biết dòng tiền liên quan lừa đảo và chỉ giúp bạn thực hiện giao dịch, nên ông chỉ là bên thứ ba. Tuy nhiên, khi liên hệ cơ quan chức năng, ông được giải thích rằng việc cho mượn thẻ ngân hàng là hành vi vi phạm quy định quản lý tài chính của Trung Quốc. Đồng thời, khoản tiền liên quan cũng đã được hoàn trả cho người bị hại theo quy trình pháp luật. Nếu không đồng ý, ông có thể khiếu nại hoặc khởi kiện theo quy định.
Hai vợ chồng ông Nhậm sau đó gửi kiến nghị tới viện kiểm sát địa phương, nhưng cơ quan này cho biết chưa có căn cứ xác định cơ quan công an xử lý sai phạm.
Theo các luật sư Trung Quốc phân tích, việc cho mượn tài khoản ngân hàng vốn đã vi phạm quy định quản lý tài khoản thanh toán và có thể bị xử phạt hành chính. Trong các vụ án lừa đảo viễn thông, cơ quan điều tra Trung Quốc có quyền đóng băng tài khoản liên quan và hoàn trả tiền cho nạn nhân nếu xác định rõ nguồn tiền.
Để được công nhận là bên thứ ba, chủ tài khoản phải chứng minh không biết nguồn tiền bất hợp pháp, giao dịch diễn ra bình thường và không thu lợi từ việc nhận tiền.
Các chuyên gia pháp lý Trung Quốc cho rằng yếu tố “không biết” chưa đủ để miễn trách nhiệm. Nếu giao dịch có dấu hiệu bất thường như phương thức thanh toán không minh bạch, giá cả bất hợp lý hoặc thông tin đối tác không rõ ràng, người tham gia vẫn có thể bị xem là phải nhận thức được rủi ro. Do đó, trách nhiệm pháp lý sẽ phụ thuộc vào việc chứng minh đầy đủ bối cảnh giao dịch và mức độ nhận thức của chủ tài khoản.
Vụ việc là lời cảnh báo cho mọi người về nguy cơ pháp lý khi cho mượn tài khoản ngân hàng hoặc tham gia giao dịch trung gian. Trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao lợi dụng hệ thống thanh toán để rửa tiền và chuyển dòng tiền lừa đảo, mỗi cá nhân cần thận trọng với mọi đề nghị sử dụng tài khoản cá nhân để nhận và chuyển tiền, tránh trở thành mắt xích trong chuỗi rủi ro pháp lý khó lường.
