Liên minh châu Âu vừa chính thức khởi động NanoIC, dây chuyền thí điểm bán dẫn lớn nhất theo Đạo luật Chips, đặt tại Trung tâm nghiên cứu IMEC ở Leuven, Bỉ. Với tổng vốn đầu tư 2,5 tỷ euro, đây không chỉ là một cơ sở nghiên cứu công nghệ cao, mà còn là tuyên bố chiến lược của châu Âu trong cuộc đua bán dẫn toàn cầu.
NanoIC đánh dấu bước chuyển từ cam kết chính trị sang hạ tầng công nghệ thực tế và có thể là nền tảng cho tham vọng chủ quyền bán dẫn của châu Âu trong thập kỷ tới.
NanoIC là cơ sở đầu tiên tại châu Âu triển khai máy khắc quang cực tím tiên tiến nhất, cho phép phát triển chip dưới ngưỡng hai nanomet, nền tảng cốt lõi cho trí tuệ nhân tạo, xe tự hành, y tế thông minh và công nghệ di động thế hệ mới. Điều này đặt EU vào phân khúc công nghệ vốn đang do Mỹ và một số quốc gia châu Á thống lĩnh.
Việc Ủy ban châu Âu, chính phủ Bỉ và các đối tác công nghiệp cùng đầu tư cho thấy châu Âu đang chuyển từ vai trò người tiêu dùng công nghệ sang tham vọng làm chủ chuỗi cung ứng bán dẫn. Trong bối cảnh Mỹ tăng tốc với các gói hỗ trợ khổng lồ và Trung Quốc đầu tư mạnh mẽ nhằm tự chủ công nghệ, NanoIC được xem là bước đi then chốt giúp EU giữ chân nhân tài, thu hút đầu tư và giảm phụ thuộc chiến lược.
Mô hình truy cập mở của trung tâm cho phép các doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như các tập đoàn lớn thử nghiệm công nghệ ở quy mô gần công nghiệp trước khi sản xuất hàng loạt. Đây là điểm khác biệt của châu Âu là tận dụng thế mạnh nghiên cứu để rút ngắn khoảng cách từ phòng thí nghiệm tới nhà máy.
Giới phân tích nhận định, nếu các dây chuyền thí điểm như NanoIC được triển khai đồng bộ với chính sách công nghiệp và tài chính phù hợp, châu Âu có thể củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu và cạnh tranh hiệu quả hơn với Mỹ và Trung Quốc. Tuy nhiên, thách thức vẫn còn lớn, từ chi phí đầu tư, tốc độ thương mại hóa đến sức ép cạnh tranh địa chính trị.
