(Ảnh minh họa: Tiến Dũng).
Quy hoạch đô thị đang trở thành một trong những yếu tố có sức ảnh hưởng lớn đến thị trường bất động sản. Tại Hà Nội và TP HCM, xu hướng tái cấu trúc đô thị ngày càng rõ với định hướng giảm tải khu lõi, hình thành các cực tăng trưởng mới và dùng hạ tầng để phân bổ lại dân cư, việc làm, dòng vốn. Trong đó, Hà Nội tập trung cải tạo nội đô, chung cư cũ và phát triển đô thị vệ tinh, còn TP HCM hướng tới mô hình siêu đô thị với chuỗi giá trị bổ trợ giữa tài chính, công nghiệp và logistics.
Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc khu vực miền Nam của Batdongsan.com.vn, nhìn nhận thị trường bất động sản Việt Nam đang định hình một chu kỳ phát triển mới, được dẫn dắt bởi quy hoạch, hạ tầng, minh bạch thông tin và nhu cầu thực.
Vị này chỉ ra ba thay đổi lớn đang diễn ra đồng thời. Thứ nhất, quy hoạch và hạ tầng đang trở thành lực kéo quan trọng, tái phân bổ nguồn cung và lực cầu. Tại Hà Nội và TP HCM, các định hướng quy hoạch dài hạn, cùng với những dự án hạ tầng trọng điểm như metro, vành đai, cao tốc liên vùng, đang từng bước làm thay đổi bản đồ phát triển bất động sản. Nguồn cung mới không còn chỉ tập trung ở lõi trung tâm, mà dịch chuyển ra các khu vực cận trung tâm, vùng vệ tinh và những trục phát triển mới.
Thứ hai, thị trường đang đi vào giai đoạn minh bạch hóa mạnh hơn. Các chính sách liên quan đến chuẩn hóa giao dịch, xây dựng dữ liệu thị trường, cơ sở dữ liệu đất đai, chứng chỉ môi giới và định danh môi giới đang tạo nền tảng cho một thị trường chuyên nghiệp hơn.
Những thay đổi này có thể chưa tạo tác động tức thì lên thanh khoản trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn sẽ góp phần giảm bất cân xứng thông tin, hạn chế tin đồn và nâng cao chất lượng giao dịch.
Thứ ba, thị trường đang phân hóa mạnh. Nếu giai đoạn 2021 - 2022 từng chứng kiến nhiều phân khúc cùng tăng giá, thì đến năm 2026, diễn biến giữa các loại hình đã khác biệt rõ rệt. Chung cư tiếp tục duy trì sức hút nhờ nhu cầu ở thực và khả năng khai thác ổn định. Trong khi đó, đất nền và một số loại hình tài sản có tính đầu cơ cao có dấu hiệu chững lại hoặc điều chỉnh tại một số khu vực.
Nguồn cung nhà ở dịch chuyển ra ngoài khu vực nội đô
Theo ông Tuấn, từ khoảng năm 2019, nguồn cung mới tại TP HCM đã bắt đầu dịch chuyển ra ngoài khu vực trung tâm. Khu Đông và các vùng đô thị mở rộng ghi nhận nguồn cung tăng, phản ánh xu hướng phát triển theo các hành lang hạ tầng lớn như metro, vành đai và cao tốc.
Tỷ trọng nguồn cung tại khu Đông tăng từ 29% năm 2019 lên khoảng 33% trong 6 tháng đầu năm 2026, nhóm đô thị mở rộng cũng tăng từ gần 5% lên 15%, trong khi khu trung tâm giảm từ 21% xuống 13%.
Tuy nhiên, nguồn cung thường đi trước nhu cầu. Phải đến giai đoạn 2024 - 2026, dữ liệu quan tâm từ người mua mới bắt đầu phản ánh rõ hơn xu hướng dịch chuyển ra ngoài trung tâm, đặc biệt tại các khu vực có hạ tầng kết nối tốt và hình thành cộng đồng cư dân rõ.
Tại Hà Nội, xu hướng tương tự cũng đang diễn ra. Nguồn cung mới mở rộng ra các khu vực cận trung tâm, bám theo các tuyến vành đai, đại đô thị và trục kết nối mới. Tỷ trọng nguồn cung tại cận trung tâm tăng từ khoảng 17% năm 2019 lên 23% trong 6 tháng đầu năm 2026; vùng vệ tinh tăng từ gần 8% lên 11%. Ngược lại, lõi trung tâm và lõi trung tâm mở rộng đều giảm tỷ trọng.
Ông Đinh Minh Tuấn nhận định: “Diễn biến tại hai thị trường lớn cho thấy khoảng cách địa lý đang dần được thay thế bằng thời gian di chuyển và chất lượng kết nối. Một khu vực xa trung tâm truyền thống vẫn có thể thu hút nhu cầu nếu hạ tầng thuận tiện, tiện ích đồng bộ và cộng đồng cư dân đã hoặc đang hình thành.”
Trong nhiều năm, hạ tầng thường được xem là động lực thúc đẩy sự phát triển của thị trường bất động sản. Trong bối cảnh hiện nay, vai trò càng này chuyển dịch rõ nét, từ yếu tố phản ánh kỳ vọng tương lai sang một tiêu chí quan trọng để xác định giá trị thực.
Theo khảo sát môi giới vào quý II/2026 của Batdongsan.com.vn, các dự án nằm gần hạ tầng trọng điểm như metro, đường vành đai hoặc cầu đang nhận được mức độ quan tâm cao. Cụ thể, 65% môi giới tham gia khảo sát cho biết khách hàng của họ rất ưu tiên hoặc ưu tiên những dự án có kết nối hạ tầng tốt.
Mức độ ưu tiên này cũng được phản ánh qua khả năng chi trả. Có tới 91% ý kiến cho rằng khách hàng sẵn sàng trả thêm để sở hữu bất động sản gần hạ tầng trọng điểm. Trong đó, mức đầu tư thêm được lựa chọn nhiều nhất là 5 - 10%.
Tuy nhiên, theo ông Tuấn, không phải bất động sản gần hạ tầng đều có giá trị như nhau. Sản phẩm có lợi thế thực sự phải là sản phẩm nằm trong vùng hưởng lợi trực tiếp, có khả năng tiếp cận thuận tiện, có dân cư hiện hữu hoặc tiềm năng hình thành cộng đồng cư dân trong trung hạn.
Bà Đỗ Thị Thu Hằng, Giám đốc Cấp cao, Bộ phận Nghiên cứu và Tư vấn Savills Hà Nội nhận định: "Việc triển khai đồng thời các tuyến metro cùng với định hướng quy hoạch mới đang tạo nền tảng để Hà Nội chuyển dịch từ mô hình phát triển tập trung vào khu vực nội đô lịch sử sang cấu trúc đô thị đa cực, đa trung tâm.
Trong quá trình đó, TOD có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành các cực tăng trưởng mới, góp phần mở rộng không gian đô thị, phân bổ lại dân cư và giảm áp lực cho khu vực trung tâm".
Chuyên gia dự báo, dưới tác động của quy hoạch mới, thị trường bất động sản sẽ đón nhận sự chuyển dịch mạnh mẽ về nguồn cung với các dòng sản phẩm đa dạng, bám sát các trục giao thông trọng điểm. Tùy theo chức năng từng khu vực, các phân khúc văn phòng, bán lẻ và nhà ở sẽ được tích hợp tối ưu, đặc biệt là sự gia tăng của phân khúc nhà ở vừa túi tiền (dưới 50 triệu/m2) nhằm đáp ứng nhu cầu thực đang bị nén của thị trường.
