Trong quá trình làm nhà, việc trao đổi với các nhà thầu, thợ xây hay đại lý vật liệu xây dựng là không thể tránh khỏi. Khi đó, chủ nhà, đặc biệt là những người trẻ hoặc người lần đầu xây dựng công trình, thường xuyên bắt gặp những thuật ngữ mang tính đặc thù của ngành nghề, chẳng hạn câu “chở cho vài thiên gạch”.
Việc không nắm rõ “1 thiên gạch ống là bao nhiêu viên” thường gây bối rối cho người lần đầu xây nhà. Thấu hiểu thuật ngữ này sẽ giúp bạn dự toán vật tư chính xác và tối ưu chi phí.
1 thiên gạch ống là bao nhiêu viên?
Để có câu trả lời chuẩn xác nhất, chúng ta cần truy nguyên nguồn gốc của từ ngữ này. Trong hệ thống từ vựng tiếng Việt, có rất nhiều từ ngữ chuyên ngành được vay mượn từ gốc Hán Việt. Từ “thiên” (千) trong âm Hán Việt mang ý nghĩa là “một nghìn” (1.000). Tương tự như cách chúng ta gọi “thiên niên kỷ” (1.000 năm) hay “thiên lý mã” (ngựa chạy ngàn dặm).
Do đó, câu trả lời đúng là, 1 thiên gạch ống bằng 1.000 viên gạch. Bên cạnh “thiên”, trong văn hóa giao thương vật liệu xây dựng tại Việt Nam, đặc biệt là ở khu vực phía Bắc, người ta còn sử dụng thuật ngữ “vạn”. Theo đó, 1 vạn bằng 10.000 (tức là 10 thiên).
Sự tồn tại của các thuật ngữ này bắt nguồn từ thói quen định lượng hàng hóa số lượng lớn của người xưa , giúp việc giao dịch, ghi chép sổ sách và giao tiếp trên công trường trở nên ngắn gọn, súc tích hơn.
1 thiên gạch ống bằng 1.000 viên gạch. (Ảnh: IG)
Gạch ống có những loại nào?
Sau khi đã nắm rõ số lượng, người tiêu dùng cần hiểu rõ về bản chất của vật liệu. Gạch ống là loại gạch đất sét nung, phổ biến nhất là gạch Tuynel, có cấu trúc rỗng bên trong với các lỗ chạy dọc theo thân gạch. Thiết kế rỗng này là một phát kiến vật lý tuyệt vời, giúp giảm trọng lượng của viên gạch, giảm áp lực lên nền móng công trình, đồng thời tạo ra các lớp không khí cách nhiệt và cách âm vô cùng hiệu quả.
Trên thị trường hiện nay, gạch ống được phân loại chủ yếu dựa trên số lượng lỗ:
Gạch ống 2 lỗ: Thường được sử dụng cho các công trình nhỏ, tường ngăn vách không chịu lực chính.
Gạch ống 4 lỗ: Đây là loại phổ biến nhất tại Việt Nam (kích thước tiêu chuẩn thường là 8x8x18 cm). Chúng có sự cân bằng hoàn hảo giữa độ bền cơ học và trọng lượng, phù hợp cho hầu hết các loại tường bao và tường ngăn.
Gạch ống 6 lỗ: Kích thước lớn hơn, thường dùng để xây các bức tường đòi hỏi khả năng cách nhiệt, cách âm cao như biệt thự, tường chống nóng hướng Tây.
1 thiên gạch ống xây được bao nhiêu mét vuông tường?
Biết 1 thiên là 1.000 viên chỉ là dữ liệu thô. Để quản trị ngân sách hiệu quả, chủ đầu tư cần biết cách chuyển đổi con số này thành diện tích mét vuông (m2) tường thực tế. Quá trình tính toán này phụ thuộc vào hai yếu tố biến thiên: Kích thước viên gạch và độ dày của bức tường (tường 10 hay tường 20).
Theo định mức dự toán xây dựng công trình tiêu chuẩn sử dụng loại gạch ống 4 lỗ 8x8x18 cm và mạch vữa tiêu chuẩn dày 1cm:
Đối với tường 10 (tường đơn, dày 110mm): Để xây 1m2 tường 10, người thợ sẽ cần trung bình khoảng 55 viên gạch.
Phép tính: 1.000 viên/55 viên = 18,18 m2.
Kết luận: 1 thiên gạch ống sẽ xây được khoảng 18m2 tường 10.
Đối với tường 20 (tường đôi, dày 220mm): Bức tường này yêu cầu lớp gạch kép để tăng khả năng chịu lực và chống thấm, chống nóng. Trung bình 1m2 tường 20 cần khoảng 110 viên gạch.
Phép tính: 1.000 viên/110 viên = 9,09 m2.
Kết luận: 1 thiên gạch ống sẽ xây được khoảng 9m2 tường 20.
Lưu ý: Các con số trên mang tính chất tham khảo chuẩn. Trong thực tế, số lượng có thể xê dịch nhẹ tùy thuộc vào tay nghề thợ xây và độ dày mạch vữa.
Gạch ống được chia thành nhiều loại khác nhau. (Ảnh: LGN)
1 thiên gạch ống giá bao nhiêu?
Giá của 1 thiên gạch không cố định mà chịu sự chi phối của quy luật cung cầu, chi phí nhiên liệu nung đốt và đặc biệt là chi phí vận chuyển logicstics từ nhà máy đến chân công trình.
Hiện nay, mức giá bán lẻ gạch ống 4 lỗ chất lượng cao (gạch Tuynel) thường dao động từ 1.000 VNĐ đến 1.400 VNĐ/viên. Như vậy, chi phí để mua 1 thiên gạch ống sẽ rơi vào khoảng 1.000.000 VNĐ đến 1.400.000 VNĐ.
Nếu công trình của bạn ở trong hẻm nhỏ, xe tải lớn không thể tiếp cận, đại lý sẽ phải sử dụng xe ba gác hoặc xe rùa để trung chuyển. Lúc này, chi phí bốc xếp và trung chuyển sẽ được cộng thêm vào giá thành cuối cùng của mỗi thiên gạch.
Nguyên tắc khi đặt mua gạch xây dựng
Để quá trình kiến tạo không gian sống diễn ra suôn sẻ, ngoài việc hiểu về số lượng, bạn cần trang bị tư duy quản lý vật tư thông qua 3 nguyên tắc sau:
Nguyên tắc dự phòng hao hụt: Gạch nung là vật liệu có tính giòn. Trong quá trình vận chuyển, bốc xếp và bẻ gạch để thi công (xây các góc chéo, ô cửa), sự nứt vỡ là điều tất yếu. Theo tiêu chuẩn ngành xây dựng, tỷ lệ hao hụt cho phép thường nằm ở mức 3% - 5%. Do đó, nếu theo bản vẽ bạn tính toán cần đúng 10 thiên gạch, hãy chủ động đặt mua 10,5 thiên để đảm bảo tiến độ công việc của thợ không bị gián đoạn vì thiếu hụt vật tư lắt nhắt.
Nguyên tắc nghiệm thu chất lượng: Một thiên gạch chất lượng phải có màu đỏ cam đồng đều, chứng tỏ lửa nung ổn định. Khi cầm hai viên gạch gõ vào nhau, âm thanh phát ra phải trong và đanh, chứng tỏ đất sét đặc chắc, được nung chín tới. Tránh mua những thiên gạch có màu sắc loang lổ, tái nhợt hoặc có âm thanh trầm đục, vì đó là gạch “sống” hoặc nung chưa đạt chuẩn, sẽ ngậm nước và gây thấm dột tường nhà sau này.
Tối ưu hóa phương thức giao nhận: Hiện nay, các nhà máy hiện đại thường đóng gạch thành từng pallet (kiện) được quấn nilon và đai nẹp chắc chắn (mỗi pallet thường chứa từ 1 thiên đến 1.5 thiên). Việc yêu cầu giao hàng nguyên pallet và hạ bằng xe cẩu không chỉ giúp kiểm đếm số lượng chính xác tuyệt đối mà còn giảm thiểu đến 90% tỷ lệ nứt vỡ so với phương pháp bốc xếp quăng quật thủ công.
