Ngày 11/8/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 316/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 135/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 về chế độ tài chính đối với tổ chức tín dụng (TCTD), chi nhánh ngân hàng nước ngoài và giám sát tài chính, đánh giá hiệu quả đầu tư vốn nhà nước tại TCTD do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và TCTD có vốn nhà nước.
Nghị định 316/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung các quy định về phân phối, sử dụng lợi nhuận và trích lập các quỹ tại tổ chức tín dụng có vốn nhà nước; trong đó, điều chỉnh tỷ lệ trích quỹ đầu tư phát triển, cơ chế trích quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi và điều kiện chia cổ tức bằng cổ phiếu.
Nâng tỷ lệ trích quỹ đầu tư phát triển lên tối đa 40%
Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định 316/2026/NĐ-CP là điều chỉnh quy định về phân phối lợi nhuận đối với TCTD do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và TCTD do Nhà nước nắm giữ trên 50% đến dưới 100% vốn điều lệ.
Theo đó, đối với TCTD do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, phần lợi nhuận còn lại sau khi trừ các khoản theo quy định được phân phối theo thứ tự: trích 10% vào quỹ dự phòng tài chính, với mức tối đa của quỹ không vượt quá 25% vốn điều lệ; trích không quá 40% vào quỹ đầu tư phát triển, đồng thời bảo đảm tổng mức trích vào quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ và quỹ đầu tư phát triển không quá 50% theo quy định tại Điều 25 Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Mức tối đa của quỹ đầu tư phát triển không vượt quá vốn điều lệ của TCTD.
Quy định mới nâng gấp đôi mức trích tối đa vào quỹ đầu tư phát triển, từ 20% theo Nghị định số 135/2025/NĐ-CP lên 40%. Việc tăng tỷ lệ này tạo thêm nguồn lực để các TCTD có vốn nhà nước bổ sung vốn chủ sở hữu, nâng cao năng lực tài chính và đáp ứng các yêu cầu về an toàn vốn.
Đối với TCTD do Nhà nước nắm giữ trên 50% đến dưới 100% vốn điều lệ, Nghị định 316/2026/NĐ-CP cũng quy định được trích không quá 40% vào quỹ đầu tư phát triển, bảo đảm tổng mức trích vào quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ và quỹ đầu tư phát triển không quá 50%; mức tối đa của quỹ đầu tư phát triển không vượt quá vốn điều lệ của TCTD.
Điều chỉnh cơ chế trích quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi
Nghị định 316/2026/NĐ-CP đồng thời sửa đổi quy định về trích quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi đối với người lao động, người quản lý TCTD và kiểm soát viên theo kết quả xếp loại TCTD.
Cụ thể, TCTD được xếp loại A được trích không quá 3 tháng lương thực hiện cho hai quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi; loại B được trích không quá 2 tháng lương thực hiện; loại C được trích không quá 1 tháng lương thực hiện. TCTD không thực hiện xếp loại thì không được trích lập hai quỹ này.
Đáng chú ý, trường hợp phần lợi nhuận còn lại sau khi trích quỹ đầu tư phát triển không đủ nguồn để trích quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi theo mức quy định, TCTD được giảm trừ phần lợi nhuận đã trích vào quỹ đầu tư phát triển để bổ sung nguồn cho hai quỹ này. Mức giảm tối đa không quá số lợi nhuận đã trích vào quỹ đầu tư phát triển trong năm tài chính.
Bổ sung điều kiện chia cổ tức bằng cổ phiếu
Đối với TCTD do Nhà nước nắm giữ trên 50% đến dưới 100% vốn điều lệ, Nghị định 316/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định về trường hợp chia cổ tức bằng cổ phiếu.
Theo đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam lấy ý kiến thống nhất với Bộ Tài chính trước khi trình Thủ tướng Chính phủ quyết định tỷ lệ chia cổ tức bằng cổ phiếu.
Việc chia cổ tức bằng cổ phiếu được áp dụng đối với TCTD đáp ứng các tiêu chí nhất định, trong đó TCTD phải đang hoạt động có hiệu quả, được đánh giá theo tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp; kết quả xếp loại của hai năm liền kề trước năm xác định chia cổ tức bằng cổ phiếu phải đạt từ loại B trở lên theo công bố kết quả xếp loại của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Đồng thời, TCTD phải có tỷ lệ nợ xấu dưới 3%.
Các quy định mới hướng tới việc vừa tăng cường khả năng tích lũy, bổ sung vốn của các TCTD có vốn nhà nước, vừa gắn việc phân phối lợi nhuận, trích lập các quỹ và chia cổ tức bằng cổ phiếu với hiệu quả hoạt động, chất lượng tín dụng và kết quả đánh giá của từng TCTD.
Ngoài ra, tại Nghị định 316/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi nội dung về trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Theo đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính thực hiện giám sát, kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động và xếp loại doanh nghiệp nhà nước là TCTD do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ; đánh giá hiệu quả đầu tư vốn nhà nước tại TCTD do Nhà nước nắm giữ trên 50% đến dưới 100% vốn điều lệ theo quy định.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam gửi Bộ Tài chính báo cáo kết quả giám sát, kiểm tra và kết quả xếp loại đối với TCTD do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ; báo cáo kết quả giám sát, kiểm tra đối với TCTD do Nhà nước nắm giữ trên 50% đến dưới 100% vốn điều lệ theo quy định của pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Đối với ngân hàng hợp tác xã, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính thực hiện giám sát, kiểm tra và đánh giá hiệu quả hoạt động theo quy định của Nghị định và pháp luật về quản lý, đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp; đồng thời lập báo cáo đánh giá hiệu quả hoạt động ngân hàng hợp tác xã, gửi Bộ Tài chính theo quy định.
