Anh không có đủ năng lực quân sự để ngăn Nga bắt giữ các tàu hàng của nước này, trong bối cảnh Moscow đe dọa kiểm tra và bắt giữ tàu châu Âu để đáp trả các biện pháp trấn áp đội tàu “bóng” né tránh lệnh trừng phạt của Nga, các nguồn tin quốc phòng nói với tờ The Telegraph.
Các nhà hoạch định quân sự Anh cho biết họ đặc biệt lo ngại nguy cơ tàu Anh bị Nga bắt giữ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nơi London hiện có sự hiện diện quân sự hạn chế.
Hôm 13/8, Tổng thống Nga Vladimir Putin chỉ thị các lực lượng nước này “kiểm tra và bắt giữ” tàu châu Âu nhằm đáp trả chiến dịch bắt giữ đội tàu chở dầu “bóng tối" của Nga. Một quan chức cấp cao của Hải quân Nga cũng liệt kê Anh là một mục tiêu tiềm tàng, đồng thời cho biết Moscow đã thu thập thông tin về 27 tàu có liên hệ với Anh từng di chuyển gần quần đảo Kuril, khu vực tranh chấp giữa Nga và Nhật Bản.
Đô đốc Lord West, cựu tư lệnh Hải quân Hoàng gia Anh, cảnh báo các tàu Anh có thể không đủ khả năng tự vệ trong trường hợp xảy ra đối đầu.
“Hải quân của chúng ta đã bị cắt giảm hết lần này đến lần khác và hiện không có đủ tàu để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ hoạt động hàng hải trên toàn cầu”, ông nói với The Telegraph.
Hải quân Hoàng gia Anh hiện chỉ triển khai 2 tàu tuần tra tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là HMS Tamar và HMS Spey, với nhiệm vụ duy trì hiện diện và bảo vệ các tàu Anh trong khu vực. Hai tàu lớp River này dài khoảng 90 mét này được trang bị tương đối nhẹ so với hạm đội Nga hoạt động tại khu vực.
Hai tàu Anh được điều tới Viễn Đông từ năm 2021, trong khuôn khổ kế hoạch tăng cường hiện diện quân sự của London tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Tuy nhiên, cuộc chiến tại Ukraine đã khiến Anh phải thay đổi ưu tiên, chuyển nguồn lực của Hải quân sang bảo đảm an ninh tại Bắc Đại Tây Dương và Bắc Cực.
Trong khi đó, quy mô hạm đội Anh đã thu hẹp xuống mức thấp nhất trong nhiều thập niên sau khi một số tàu hộ vệ Type 23 được cho nghỉ hưu. Hải quân hiện có 2 tàu sân bay, 6 tàu khu trục và 5 tàu hộ vệ trong hạm đội tàu mặt nước.
Phần lớn các tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân của Anh cũng đang không hoạt động, trong khi chỉ 1 trong 4 tàu ngầm Vanguard mang tên lửa hạt nhân được triển khai bất kỳ lúc nào.
Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Anh Ben Wallace cho rằng London sẽ phải dựa vào các đồng minh để ứng phó với các động thái từ Moscow.
Theo ông, Anh có thể phối hợp với Pháp để cùng hộ tống và bảo vệ tàu hàng trên các tuyến hàng hải quốc tế. Nhật Bản cũng có thể được đề nghị hỗ trợ khi nguồn lực của các nước châu Âu đang phải phân bổ cho Bắc Đại Tây Dương, Bắc Cực và Trung Đông.
Nguy cơ thiếu hiện diện quân sự tại khu vực đang làm gia tăng sức ép buộc Anh tăng chi tiêu quốc phòng cho Hải quân.
Lord West kêu gọi Thủ tướng Andy Burnham cam kết dành thêm hàng tỷ bảng cho lực lượng vũ trang trong bốn năm tới và bảo đảm ngân sách quốc phòng đạt 3% GDP vào năm 2030.
Ông cũng cho rằng chương trình đóng tàu mới là tín hiệu tích cực nhưng Anh cần đẩy nhanh hơn nữa. Theo ông, nước này nên cam kết đóng ít nhất một tàu hộ vệ mới mỗi năm cho tới cuối thập niên 2030 hoặc đầu thập niên 2040.
Chính phủ Anh cho biết kế hoạch đầu tư quốc phòng trị giá 298 tỷ bảng trong 4 năm đang được triển khai, đồng thời đặt mục tiêu xây dựng lộ trình nâng chi tiêu quốc phòng lên 3,5% GDP vào năm 2035. Anh cũng dự kiến đưa vào biên chế 8 tàu hộ vệ Type 26 chuyên về tác chiến chống ngầm, cùng 5 tàu Type 31 đa nhiệm. Theo Bộ Quốc phòng, đến năm 2029, cứ 9 tháng 1 lần sẽ xuất xưởng 1 tàu chiến mới.
