Sáng 10/12, Quốc hội bấm nút thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ, có hiệu lực từ ngày 1/4/2026. Một trong những điểm mới của luật là cho phép tổ chức, cá nhân là chủ sở hữu hợp pháp công nghệ được góp vốn bằng công nghệ vào dự án đầu tư hoặc doanh nghiệp để khơi thông nguồn lực từ kết quả nghiên cứu khoa học, công nghệ.
Theo luật, tổ chức, cá nhân được góp vốn bằng công nghệ và thương mại hóa công nghệ theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ, quản lý, sử dụng tài sản công và pháp luật về doanh nghiệp. Trường hợp dự án đầu tư có sử dụng vốn nhà nước thì công nghệ góp vốn phải được thẩm định giá theo quy định của pháp luật về giá, đồng thời phải xác định rõ quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp trước khi thực hiện góp vốn.
Nhà nước khuyến khích góp vốn bằng công nghệ được tạo ra từ hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp Việt Nam thông qua các biện pháp hỗ trợ thẩm định giá, xác lập quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng công nghệ hợp pháp. Theo Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng, quy định này nhằm khắc phục tình trạng "đóng băng" kết quả nghiên cứu, biến tri thức thành tài sản có thể giao dịch, đầu tư.
Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng giải trình tiếp thu trước khi thông qua dự án Luật. Ảnh: Hoàng Phong
Luật tiếp tục khẳng định chủ sở hữu công nghệ có quyền chuyển nhượng quyền sở hữu, chuyển giao quyền sử dụng công nghệ. Tổ chức, cá nhân được chuyển giao quyền sử dụng công nghệ có quyền cải tiến, phát triển, khai thác công nghệ trên cơ sở pháp luật về sở hữu trí tuệ và quy định liên quan.
Danh mục công nghệ được ưu tiên chuyển giao gồm công nghệ cao, công nghệ chiến lược, công nghệ tiên tiến, công nghệ mới, công nghệ sạch, công nghệ xanh, công nghệ phục vụ dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm, công nghệ phục vụ quốc phòng, an ninh từ nước ngoài vào Việt Nam và chuyển giao trong nước.
Nhà nước bố trí nguồn lực đầu tư cho hoạt động chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp, nông thôn; ưu tiên cho địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, vùng miền núi, hải đảo. Chính phủ có trách nhiệm đẩy mạnh chuyển giao công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ chiến lược từ nước ngoài vào Việt Nam; khuyến khích chuyển giao công nghệ từ Việt Nam ra nước ngoài.
Tổ chức, cá nhân nước ngoài chuyển giao công nghệ cho phía Việt Nam để nâng cao năng lực tiếp thu, làm chủ được hưởng cơ chế khuyến khích, ưu đãi. Nhà đầu tư được hưởng ưu đãi về đầu tư, thuế, đất đai, tín dụng đối với dự án có nội dung chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, phát triển năng lực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo tại Việt Nam.
Luật cũng bổ sung cơ chế Nhà nước mua quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng công nghệ để phục vụ quốc phòng, an ninh, y tế, giáo dục, môi trường, phòng chống thiên tai, dịch bệnh và phổ biến công nghệ bằng hình thức miễn phí, ưu đãi hoặc có điều kiện.
Đối với các dự án sử dụng công nghệ hạn chế chuyển giao hoặc có nguy cơ tác động xấu đến môi trường, luật quy định bắt buộc phải thẩm định hoặc xin ý kiến về công nghệ trước khi quyết định đầu tư. Đồng thời, cơ quan quản lý tăng cường kiểm tra, giám sát doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân được hưởng ưu đãi về chuyển giao công nghệ, nhất là các trường hợp có sử dụng ngân sách nhà nước.
